Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Ke 854/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną przez W. M. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy B. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu i jego zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie obiektu infrastruktury technicznej: fragmentu drogi powiatowej nr [...] C. – H. N. – Ś. K., odc. H. N. od [...] do [...] we wsi H. N., Gm. B., woj. Ś., na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zamierzenie inwestycyjne jest inwestycją celu publicznego i jest zgodne z warunkami i zasadami zagospodarowania terenu, a stan faktyczny i prawny pozwala na lokalizowanie wnioskowanej inwestycji na przedmiotowym terenie. Planowana droga nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż jej długość jest krótsza niż 1,00 km. Odwołanie od decyzji wnieśli J. i W. M., będący właścicielami działki nr [...] w H. N., wnoszą o uchylenie decyzji w tej części i powołanie ekspertów lub komisji, która wypowie się na temat lokalizacji spornej drogi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], zn. [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż planowana do przebudowy droga, stanowiąca inwestycję celu publicznego, ma długość krótszą niż 1 km, co oznacza, że wydanie decyzji o lokalizacji celu publicznego nie wymagało przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Organ zawiadomił inwestora oraz właścicieli nieruchomości o wszczęciu postępowania w sprawie oraz uzyskał wymagane uzgodnienia, zgodnie z art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowani przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Decyzja ta zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 54 powołanej wyżej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie daje inwestorowi prawa do terenu objętego inwestycją i nie narusza prawa własności. Kwestie dotyczące naruszenia – w ocenie skarżących – ich własności poprzez wybudowanie mostu drogowego i usunięcie znaku granicznego, wykraczają poza przedmiot rozstrzygnięcia.
Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniósł W. M. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie był powiadomiony o planowanej lokalizacji, a faktyczna długość drogi obejmuje ok. 2 km.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznając skargę wskazał, że zasadny jest zarzut skarżącego dotyczący braku powiadomienia go o postępowaniu. Skarżący nie był przez organ I instancji uznany za stronę postępowania, podczas, gdy ze znajdującej się w aktach sprawy kopii aktu notarialnego wynika, że skarżący jest współwłaścicielem wraz z żoną działki o nr ew. [...], na której ma być zlokalizowana inwestycja. W postępowaniu został zatem naruszony art. 53 ust. 1 zd. drugie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, postanowieniach w toku oraz o decyzji kończącej postępowanie, inwestora oraz właścicieli użytkowników wieczystych nieruchomości, na których lokalizowane będą inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Sąd I instancji zauważył, że wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało skarżącego za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a., jednak nie nadało tej okoliczności właściwego znaczenia prawnego naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ powinien bowiem zastosować art. 138 § 2 k.p.a., chyba że braki można usunąć w postępowaniu odwoławczym. Zdaniem Sądu organy obu instancji naruszyły prawo procesowe w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy: organ I instancji pozbawiając skarżącego udziału w postępowaniu administracyjnym, a organ odwoławczy nie zauważając tego uchybienia, co stanowiło podstawę uchylenia przez Sąd wydanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. od tego wyroku zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że organy oby instancji naruszyły prawo procesowe w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest organ I instancji pozbawiając skarżącego udziału w postępowaniu administracyjnym, a organ odwoławczy nie zauważając tego uchybienia, podczas gdy strona wiedziała o toczącym się postępowaniu i wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, które zostało rozpatrzone. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd błędnie uznał, że naruszenie wskazanych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, skoro W. M. w toku postępowania złożył pismem kierowanym do Wójta Gminy B. swoje uwagi dotyczące wybudowania mostu drogowego częściowo na stanowiącej jego współwłasność nieruchomości, a następnie wniósł wraz z żoną odwołanie od decyzji organu I instancji, które zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpoznane merytorycznie, co odnotował Sąd I instancji. Zdaniem organu nie zachodzą zatem podstawy do uznania, że naruszenie wskazanych przez Sąd przepisów kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesionej pismem z dnia 20 sierpnia 2006 r. W. M. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że stroną postępowania była wyłącznie jego żona, gdyż jego osobiście jako współwłaściciela działki nr [...], nikt nie powiadomił o lokalizacji drogi.
Wyznaczona na dzień 28 listopada 2007 r. rozprawa została odroczona w związku z informacją, że W. M. zmarł. Pismem z dnia 10 grudnia 2007 r. J. M. poinformowała Sąd, że spadkobiercami po mężu jest skarżąca oraz dzieci M. K., U. W., A. J., D. M. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 art. 183 p.p.s.a.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., zawarty w skardze kasacyjnej, trafnie oddaje istotę błędnej oceny przyjętej przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Nie można zgodzić się z oceną Sądu, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania – art. 28 i art. 15 k.p.a. oraz art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.
Bezspornym jest, że we wstępnej fazie postępowania przed organem I instancji błędnie przyjęto, iż właścicielem działki nr [...] jest tylko J. M. w związku z czym, korespondencję w sprawie kierowano tylko do niej (chociaż faktycznie ją odbierał skarżący). Bez wątpienia stanowiło to naruszenie przepisów postępowania, jednak nie mogło to mieć większego znaczenia i wpływu na wynik sprawy, jeśli się zważy na zakres tego uchybienia i na to, że skarżący faktycznie wiedział o sprawie, co wynika z pisma skarżącego z dnia [...] sierpnia 2004 r. skierowanego do Wójta Gminy w B. (k. 56). Poza tym, odwołanie od decyzji organu I instancji w terminie wniósł skarżący wspólnie z małżonką i od tej czynności dalsze postępowanie toczyło się zgodnie z przewidzianą procedurą administracyjną.
Nie można więc zasadnie przyjąć, tak jak to uczynił Sąd, że skarżący nie był w postępowaniu traktowany jako strona i że została tym samym naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania, jest to ocena zbyt rygorystyczna i nieznajdująca odzwierciedlenia w aktach sprawy. Poza tym należy zauważyć, że nie każde naruszenie przepisów postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. W tym przypadku Sąd nie wyjaśnił też, dlaczego dostrzeżone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i nie zakwalifikował tego jako naruszenia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach powinien dokonać kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zarzutów zawartych w skardze, wcześniej jednak ustalić, czy następcy prawni zmarłego W. M. podtrzymują skargę.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 207 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Z uwagi na przedmiot sprawy oraz jej okoliczności, Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.