Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 714/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę R. P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2021 r., nr WOA.7721.188.2021.MKA, w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Wyrok zaskarżył w całości. Skarżący wskazał na następujące podstawy kasacji:
- art. 174 pkt 1 P.p.s.a. tj. naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art 105 § 1 K.p.a. (traktowanych jak przepisy prawa materialnego) polegające na ich zastosowaniu w aspekcie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a i 1c P.p.s.a. polegające na ich niezastosowaniu; organy, a także WSA w Poznaniu popełniły błąd subsumcji uznając, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego tzn. WSA w Poznaniu wadliwie ocenił, że WWINB miał prawo umorzyć postępowanie odwoławcze z przyczyn podmiotowych nie uznając skarżącego kasacyjnie R. P. za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego;
- art. 174 pkt 2 tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9, 10, 77 § 1, 80, art. 107 § 3 K.p.a. polegające w istocie na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego, co niewątpliwie nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w istocie taki wpływ miało;
- art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie przedstawieniu, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rzetelnie stanu sprawy;
- art. 174 pkt 1 tj. naruszenie art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię i jego niezastosowanie;
art. 174 pkt 1 tj. naruszenie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię i tym samym jego niezastosowanie;
- art. 174 pkt 2 tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – lit. c oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonego orzeczenia (tj. na nieuwzględnieniu skargi) pomimo tego, że orzeczenie to nie odpowiada prawu.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu, zasądzenie od WWINB na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 590 zł (wynagrodzenia pełnomocnika - 240 zł, kosztów sądowych — wpisu od skargi kasacyjnej 250 zł, opłaty kancelaryjnej - 100 zł) oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art 105 § 1 K.p.a. (traktowanych jak przepisy prawa materialnego) polegającego na ich zastosowaniu w aspekcie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz naruszenia art. 145 § 1 pkt 1a i 1c P.p.s.a. polegającego na ich niezastosowaniu.
Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może także z przyczyn podmiotowych, co nie kłoci się z formułą przepisu stanowiącego o "bezprzedmiotowości" (patrz: Janusz Borkowski/Barbara Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 564).
Naczelny Sąd Administracyjny opowiada się w niniejszej sprawie za poglądem, według którego, postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy organ odwoławczy ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną (patrz: B. Adamiak, op. cit. s. 732).
Przypomnieć warto, że na tle relacji dyspozycji art. 134 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. wyrażono pogląd, zgodnie z którym, stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. w związku z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 49 lit. c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (patrz: wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05, ONSA i wsa 2007/2/50).
Mimo wejścia w życie art. 61a K.p.a., z dniem 11 kwietnia 2011 r., konieczność umorzenia postępowania z przyczyn podmiotowych zachodzi, gdy odwołanie wnosi osoba, która nie uczestniczyła w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a.
Wbrew wywodom skarżącego, przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego był jedynie zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe (szambo), a nie "zakład żywienia zbiorowego [...]".
Świadczy o tym treść pisma PINB w Słupcy z dnia 30 marca 2021 r. o wszczęciu postępowania w sprawie legalności i prawidłowości wybudowanego zbiornika na ścieki bytowe, a także rozstrzygnięcie zawarte w decyzji PINB z dnia 10 czerwca 2021 r.
Kryterium odrębnego traktowania poszczególnych robót budowlanych jest obiekt budowlany będący przedmiotem robót oraz rodzaj planowanych robót (budowa, przebudowa, rozbiórka).
W myśl art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, urządzenia służące gromadzeniu ścieków stanowią urządzenia budowlane.
Możliwość traktowania zbiornika na nieczystości ciekłe jako obiektu stanowiącego przedmiot odrębnej sprawy administracyjnej, a w konsekwencji odrębnego postępowania administracyjnego, wynika z art. 29 ust. 1 pkt 3a Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w okresie budowy (maj, czerwiec 2020 r.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3a, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3.
Ustalenie interesu prawnego skarżącego może być zatem rozważane tylko w odniesieniu do oddziaływania zbiornika na jego nieruchomość.
Skarżący nie wykazał aby budowa zbiornika bezodpływowego na działce nr [...], w odległości około 46,5 m od działki nr [...] dotyczyła jego praw lub obowiązków. Oznacza to, że skarżący nie ma interesu prawego, w rozumieniu art. 28 K.p.a., w postępowaniu organu nadzoru budowlanego dotyczącego tej budowy.
W konsekwencji, nie są zasadne także zarzuty procesowe kasacji oparte na tezie o braku zbadania okoliczności mających świadczyć o posiadaniu przez skarżącego interesu prawnego, związanych z funkcjonowaniem baru [...].
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Legitymacja strony wynikająca z posiadania interesu prawnego, w postępowaniu organów nadzoru budowlanego dotyczącym usuwania skutków naruszeń prawa budowlanego, jest ustalana na podstawie art. 28 K.p.a. Położenie nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu jest okolicznością mającą znaczenie w ustaleniu interesu prawnego. Jednak w kontrolowanym postępowaniu organów nadzoru budowlanego położenie nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) nie stanowi przesłanki zastosowania normy prawa materialnego, w takim znaczeniu jak to ma miejsce w odniesieniu do art. 28 ust. 2 Prawa budowalnego.
W rezultacie nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.