Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 186/22, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", odrzucił skargę S. U. i J. U. na uchwałę Rady Miejskiej w Brwinowie z dnia 26 sierpnia 2009 r. nr LI/442/09 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu obszaru gminy Brwinów – części obejmującej jednostkę administracyjną – miejscowość Domaniew. W uzasadnieniu wskazano, że skarga nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Skargę kasacyjną złożył S. U., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 6 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd udzielenia skarżącemu niezbędnych pouczeń, pomimo że skarżący występował w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika, a treść składanych przez niego pism uzasadniała przekonanie, że nie rozumie kierowanych do niego żądań;
- 2. art. 90 § 1 p.p.s.a. poprzez niewyznaczenie terminu rozprawy, pomimo że charakter sprawy uzasadniał rozpatrzenie jej na posiedzeniu jawnym;
- 3. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez uznanie skargi za niedopuszczalną z uwagi na brak uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W ocenie autora skargi kasacyjnej powołane wyżej naruszenia miały wpływ na wynik postępowania, gdyż na ich skutek skarżący nie był w stanie przedstawić Sądowi swojego stanowiska. Gdyby Sąd wyznaczył rozprawę, wysłuchał skarżącego i udzielił mu wymaganych pouczeń, wówczas doszedłby do przekonania, że zachowanie skarżącego, wymagane jako wstępny warunek złożenia skargi, zostało podjęte.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że skarga została złożona w wyniku pouczenia zawartego w treści postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 marca 2021 r. Kolegium podało, że skarżący może zakwestionować uchwałę Rady Miejskiej w Brwinowie w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez "zwykłe skierowanie skargi do WSA, bez konieczności wyczerpywania jakiegokolwiek trybu obejmującego wzywanie organu do usunięcia naruszeń". Zdaniem autora skargi kasacyjnej skoro Kolegium udzieliło skarżącemu błędnego pouczenia, skarżący nie powinien z tego powodu ponosić negatywnych konsekwencji.
Skarżący kasacyjnie podniósł, że Sąd pierwszej instancji powinien w tej sytuacji pouczyć go o konieczności wystosowania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd jednak tego nie dokonał, nie wyznaczył też rozprawy, przez co nie dał skarżącemu szansy uniknięcia skutków błędnego pouczenia. Podkreślono, że na konieczność usunięcia określonych postanowień z przedmiotowego planu skarżący wielokrotnie zwracał uwagę Burmistrzowi Brwinowa w trakcie odbywanych z nim spotkań oraz pisemnie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (aniżeli wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skarga na akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5), podjęty przed dniem 1 czerwca 2017 r., jest niedopuszczalna, jeżeli nie dopełniono wymogu określonego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (w brzmieniu sprzed tej daty), tj. gdy skarga ta nie została poprzedzona stosownym wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Wezwanie takie jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu autoweryfikację uchwały organu gminy wskazanej w tym wezwaniu, które konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone i uchwałę za przyczyną której to się stało.
Słusznie Sąd pierwszej instancji ocenił, że w niniejszej sprawie skarżący nie dopełnili tego wymogu, bowiem nie wezwali Rady Miejskiej w Brwinowie do usunięcia naruszenia interesu prawnego. W aktach sprawy brak jest dowodów wskazujących na to, że takie wezwanie zostało złożone. Skarżący w żadnym z pism wnoszonych do Sądu nie wskazali, że takie wezwanie wnieśli. Nie nadesłali odpisu wezwania również w odpowiedzi na żądanie Sądu pierwszej instancji (zarządzenie z dnia 8 marca 2022 r., k. 99). Skierowane do skarżących wezwanie do nadesłania w terminie 7 dni odpisu wezwania do usunięcia naruszenia prawa wraz z adnotacją organu wskazującą na datę jego złożenia lub potwierdzeniem jego wysłania było jednoznaczne i nie budziło wątpliwości.
Skarżący w piśmie stanowiącym odpowiedź na to wezwanie, podali jedynie, że skarga dotyczy "pkt 18 i pkt 21 planu", a wynika z treści postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, w którym "zaproponowano im przekazanie tych ustaleń do WSA". W załączeniu do tego pisma skarżący przedstawili kserokopie czterech pism skierowanych do Burmistrza Gminy Brwinów w okresie od marca do lipca 2020 r. Żadne z tych pism nie zostało skierowane do Rady Miejskiej w Brwinowie, żadne nie zawierało wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżących wywołanego zapisami uchwały. Intencją skarżących było uzyskanie od Burmistrza szeregu dokumentów, jak również wyrażenie sprzeciwu względem sposobu podziału należących do nich działek.
Ponadto podkreślić należy, że w skardze kasacyjnej nie podano, które z pism znajdujących się w aktach sprawy, stanowi w ocenie autora skargi kasacyjnej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Nie wskazano też jednoznacznie, że takie wezwanie zostało złożone. Nie podano też, w którym konkretnie piśmie znajdującym się w aktach sprawy skarżący zwrócił się do Rady Miejskiej o "usunięcie" kwestionowanych zapisów planu.
Tym samym nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Nieusprawiedliwione są też zarzuty naruszenia art. 6 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, treść pism skarżącego nie wskazuje na to, że nie rozumie kierowanych do niego żądań, sam skarżący również na to nie wskazywał. Ponadto Sąd - stosując się do art. 6 p.p.s.a. – zwrócił się do skarżącego o nadesłanie odpisu wezwania, podając w sposób zrozumiały, czego ma dotyczyć i co ma zawierać. Skarżący udzielił odpowiedzi na wezwanie, nie wskazał przy tym, że nie rozumie, czego Sąd żąda.
Odnośnie zarzutu dotyczącego braku wyznaczenia rozprawy, zwrócić należy uwagę, że art. 58 § 3 p.p.s.a. pozostawia do uznania Sądu, czy odrzucenie skargi nastąpi na posiedzeniu niejawnym. Na marginesie wskazać można, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, jaki wpływ na wynik sprawy miałoby wyznaczenie rozprawy i "wysłuchanie" skarżącego.
Powołany w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej art. 112 k.p.a. nie ma w sprawie zastosowania, nie mogło zatem dojść do jego naruszenia. Postępowanie dotyczące podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest postępowaniem odrębnym, do którego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ale ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast przywołane w skardze kasacyjnej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 marca 2021 r. zostało wydane w innej sprawie (dotyczącej podziału nieruchomości) i nie może być przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O sprostowaniu oczywistej omyłki w sentencji zaskarżonego postanowienia orzeczono w oparciu o art. 156 § 3 w zw. z art. 166 p.p.s.a.