Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 446/09 oddalił skargę Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Warszawie (dalej Spółdzielnia) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.
Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika następujący istotny stan sprawy:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w Warszawie od decyzji Prezydenta Miasta St. Warszawy z dnia [...] września 2008 r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego polegającego na budowie przedszkola na działce ew. nr [...] przy ul. [...] w Warszawie
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż stronami postępowania o ustalenie lokalizacji celu publicznego są użytkownicy lub właściciele działek, na których realizowana będzie inwestycja, jak również użytkownicy lub właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących z planowaną inwestycją. Skarżąca Spółdzielnia nie legitymuje się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości, ponieważ jest jedynie władającym nieruchomością. W ocenie Kolegium na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, władający nieruchomością nie może powoływać się na istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa. Z tego względu zdaniem Kolegium Spółdzielnia nie ma przymiotu strony.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję wniosła Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 28 kpa poprzez uznanie, ze Spółdzielnia nie posiada interesu prawnego w postępowaniu opartym o art. 61 ustawy o planowaniu przestrzennym
Zdaniem skarżącej Spółdzielni, zgodnie z uchwaloną nowelizacją ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych - spółdzielnia nabywa możliwość zasiedzenia nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z gruntem objętym wnioskiem wszczynającym postępowanie.
Po rozpatrzeniu skargi Sąd wskazał w uzasadnieniu, że przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) było ustalenie warunków zabudowy dla budowy przedszkola przy ul. [...] w Warszawie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy są poza wnioskodawcą czy inwestorem, jedynie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, na której realizowana będzie planowana inwestycja, oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści gruntów bezpośrednio sąsiadujących z planowaną do realizacji inwestycją.
W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż skarżącej Spółdzielni nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Z akt sprawy wynikało bowiem, że Spółdzielnia jest jedynie podmiotem władającym działką nr [...] na której planowana jest inwestycja. W ewidencji gruntów jako właściciel działki o nr [...] wpisane jest Miasto Warszawa, natomiast umowa "użytkowania wieczystego" nie może wywoływać skutków prawnych, ponieważ nie została sporządzona w przewidziany prawem sposób - czyli w formie aktu notarialnego. Wzniesienie budynków na gruncie nie przesądza o posiadaniu tytułu prawnego do tego gruntu.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w Warszawie.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, iż postępowanie organów administracji dotknięte było wadami polegającymi na bezpodstawnym zakwestionowaniu przysługującego Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" interesu prawnego, a tym samym prawa strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia lokalizacji celu publicznego polegającego na budowie przedszkola na działce o nr ewid. Nr [...] przy ulicy [...] w Warszawie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I Instancji oraz zasądzenie kosztów sądowych wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podała, iż Spółdzielni przysługuje roszczenie o nabycie własności przedmiotowej działki przez zasiedzenie na podstawie art. 351 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniesiona w sprawie niniejszej skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być oparta na jednej z dwóch lub na obu wymienionych w tym przepisie podstawach kasacyjnych. Podstawami tym są: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna powinna nie tylko spełniać wymogi pisma procesowego, ale zawierać również m.in. przytoczenie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Autor skargi kasacyjnej obowiązany jest do wskazania konkretnych przepisów naruszonych przez Sąd zaskarżonym wyrokiem, przy czym w przypadku zarzutu naruszenia prawa materialnego należy podać, czy wadliwość jest wynikiem błędnej wykładni, czy też niewłaściwego jego zastosowania oraz uzasadnić taki zarzut.
Natomiast w przypadku naruszenia przepisów postępowania należy wskazać te przepisy, uzasadnić zarzut i wykazać, że zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 P.p.s.a.), a zatem władny jest badać sprawę jedynie z punktu widzenia podstawy kasacyjnej i nie może domyślać się przy tym intencji jej autora, ani wnioskować czego by strona skarżąca oczekiwała od sądu. Z tych względów przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, ustawodawca wprowadził obowiązek korzystania z profesjonalnych pełnomocników, tj. osób, o których mowa w art. 175 P.p.s.a. Od osób z odpowiednim przygotowaniem prawniczym oczekuje się znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym, bowiem wysoki stopień wymagań formalnych skargi kasacyjnej może stanowić przeszkodę w prawidłowym jej sporządzeniu i w rezultacie spowodować niebezpieczeństwo nieuwzględnienia skargi kasacyjnej bez merytorycznego jej rozpoznania.
Skarżący w skardze kasacyjnej powołał się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i ogólnie zarzucił naruszenie "przepisu" postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie naruszeń przepisów postępowania administracyjnego przez Sąd, jednakże nie wykazał, aby skarżonym wyrokiem Sąd dopuścił się naruszenia tego przepisu, a przede wszystkim nie wykazał, aby to naruszenie mogło mieć "istotny" wpływ na wynik sprawy – jak tego wymaga na art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Z tego tylko względu wniesiona w sprawie niniejszej skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona. W tej sytuacji wyrażone w uzasadnieniu skargi stanowisko skarżącego należy uznać za polemikę z rozważaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zmierzającą w istocie do tego, aby to Naczelny Sąd Administracyjny ponownie rozpoznał rozpoznawaną przez Sąd I instancji sprawę administracyjną (sądowoadministracyjną), w miejsce przeprowadzenia kontroli wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym lub przepisami postępowania.
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, wnoszący skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie skargę kasacyjną nie jest właścicielem działki, której dotyczyła decyzja ustalająca warunki zabudowy, jak również działek z nią sąsiadujących. Właścicielem działki jest Miasto Warszawa. Strona skarżąca swój interes prawny i przymiot strony wywodziła z roszczeń cywilnoprawnych jakie przysługują jej do gruntu na podstawie art. 351 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Przepisu takiego ww. ustawa nie zawiera, a skarżącemu chodziło zapewne o art. 35 ust. 4 1 powyższej ustawy. Przywołana przez skarżącą Spółdzielnię decyzja Prezydium Rady Narodowej z dnia 12 maja 1970 r. ustanawiająca na rzecz Spółdzielni prawo użytkowania wieczystego była jedynie podstawą do zawarcia umowy o użytkowanie wieczyste. Na mocy tej decyzji organ administracji państwowej zostaje zobowiązany do zawarcia umowy na warunkach w niej wskazanych, natomiast dla adresata decyzji wynika z niej uprawnienie do zawarcia na jej podstawie umowy i wynikające z niej roszczenie o charakterze cywilnoprawnym (tak SN w wyroku z dnia 14 marca 2003 r. V CKN 1800/00, OSNC 5/04, poz. 87).
Spółdzielnia nie wykazała, iż zawarła umowę o oddaniu jej gruntu w użytkowanie wieczyste, jak również nie udowodniła, iż jej prawo wpisane jest w księdze wieczystej. Tym sam w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw do uznania, że Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy ma status strony. W postępowaniu tym nie mogła ona wskazać konkretnego przepisu prawa materialnego, na podstawie którego można było skutecznie żądać ochrony swoich interesów. Można natomiast mówić w tym przypadku o istnieniu interesu faktycznego po stronie skarżącej, jednakże zgodnie z art. 28 k.p.a. nie daje on podstaw do uzyskania statusu strony postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego też stosownie do art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.