Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 12 maja 2010 r. sygn. akt II SA/GL 1208/09 odrzucił skargę F. W. na Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z 23 października 2009 r., uzupełnionym następnie pismem z 15 listopada 2009 r. skarżąca F. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 4 stycznia 2010 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez dokładne wskazanie przedmiotu skargi, a mianowicie wskazanie aktu wydanego przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (podanie daty i numeru aktu), bądź jeżeli skarga dotyczy bezczynności tego organu - przez wskazanie na czym ta bezczynność polega, tj. jakiego konkretnie aktu (decyzji, postanowienia lub innego aktu) nie wydaje ten organ. Dla dokonania powyższej czynności zakreślono siedmiodniowy termin od daty doręczenia wezwania, informując jednocześnie skarżącą, że nieusunięcie tego braku formalnego skargi we wskazanym terminie spowoduje jej odrzucenie. Wezwanie zostało doręczone skarżącej 22 stycznia 2010 r. W wyznaczonym terminie, który upłynął 29 stycznia 2010 r., skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi, natomiast w piśmie z 29 stycznia 2010 r. wniosła o przedłużenie terminu z uwagi na stan zdrowia, jednocześnie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, które postanowieniem z 10 lutego 2010 r. zostało skarżącej przyznane, we wnioskowanym zakresie.
Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca, mimo prawidłowego wezwania z jednoczesnym pouczeniem jej o konsekwencjach prawnych nieusunięcia braku formalnego skargi, nie usunęła tego braku, co z kolei uniemożliwiło nadanie skardze właściwego biegu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odrzucił skargę.
Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 12 maja 2010 r. sygn. akt II SA/GL 1208/09 o odrzuceniu skargi wniosła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Skarga kasacyjna oparta została na podstawie art. 174 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 67 § 5 w związku z art. 165 w związku z art. 167 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez odrzucenie skargi z uwagi na niewywiązanie się przez stronę z obowiązku wynikającego z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 4 stycznia 2010 r., podczas gdy w ocenie skarżącej czynność procesową adresowaną do strony a polegającą na wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi należało uchylić na podstawie art. 167 w związku z art. 165 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a następnie ponowić wezwanie do ustanowionego z urzędu pełnomocnika, skoro wniosek o jego ustanowienie był w toku, a następnie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach został on uwzględniony m.in. z tego względu, że skarżąca ma ograniczone możliwości należytego prowadzenia swojej sprawy, co uzasadnia ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Na tej podstawie skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej zawarto także wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy świadczonej z urzędu oświadczając, że koszty nie zostały przez skarżącą pokryte.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi".
Zaskarżonym postanowieniem z 12 maja 2010 r. sygn. akt II SA/GL 1208/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę ze względu na nieusunięcie jej braku formalnego, polegającego na niewskazaniu przedmiotu skargi.
Sąd I instancji w pełni prawidłowo stwierdził, że powyższy brak skargi uniemożliwia rozpoznanie sprawy i w tym celu zasadnie wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez dokładne oznaczenie jej przedmiotu, zakreślając przy tym termin 7 dni, liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca w zakreślonym terminie nie usunęła braków formalnych skargi, wniosła natomiast o przyznanie jej prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych, które we wnioskowanym zakresie zostało skarżącej przyznane.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, "... że wszelkie czynności związane z wystąpieniem o przyznanie prawa pomocy są czynnościami łączącymi się ze sprawą w rozumieniu art. 39 p.p.s.a., ponieważ rozstrzygnięcie sądu w przedmiocie prawa pomocy może mieć zasadnicze znaczenie dla możliwości dochodzenia swych praw przez stronę w postępowaniu przed sądem" (uchwała NSA z 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 11/09). Sąd I instancji rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy przed orzekaniem w przedmiocie skargi, zrealizował prawo skarżącej do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, determinowane wymogami sprawiedliwości i jawności, a składające się na konstytucyjne prawo do sądu - zagwarantowane w art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP.
Z tych względów nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 67 § 5 w związku z art. 165 w związku z art. 167 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na gruncie przepisów powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przerywa ani nie zawiesza biegu terminu do dokonywania poszczególnych czynności procesowych. Z drugiej strony, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może uniemożliwiać stronie korzystania z jej uprawnień. W takiej sytuacji – w braku odmiennych rozwiązań przewidzianych przez ustawodawcę – po przyznaniu prawa pomocy strona może ubiegać się o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej (zob. wyrok TK z 12 września 2009 r., sygn. akt SK 21/05 w: OTK ZU nr 8A poz. 103).
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.