Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. (data stempla pocztowego) B. K., reprezentowany w sprawie przez adw. A. M., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 27 lutego 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 2 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem (k. 1). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka zawierająca ww. zarządzenie została prawidłowo doręczona upoważnionemu pracownikowi kancelarii – L. K. w dniu [...] marca 2015 r. (vide awizo k. 16).
Skarżący w dniu [...] kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego) nadesłał dwa dodatkowe odpisy skargi. (k. 18).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem skargę odrzucił ze względu na nieuzupełnienie jej braków w terminie.
Od tego postanowienia skarżący złożył skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie:
- 1. art. 47 ust. 1 ppsa w związku z art. 178 ppsa, w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi po nadaniu jej biegu, a więc w sytuacji, kiedy wskazywany przez Sąd I instancji brak formalny nie uniemożliwiał nadania biegu skardze, a nadto - w sytuacji, kiedy skarżący załączył do skargi właściwą ilość odpisów skargi, odpowiadającą ilości stron postępowania,
- 2. art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nadmierne rygorystyczne, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowisko Sądu I instancji, skutkujące pozbawieniem skarżącego prawa rozstrzygnięcia jego sprawy przez sąd,
- 3. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych (wniosek zapewne błędnie umieszczony w części skargi kasacyjnej dotyczącej zarzutów – przyp. NSA).
Wniósł o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazał, że brak odpisu skargi nie uniemożliwia nadanie skardze biegu. Skarga ta ponadto nie jest obarczona brakiem formalnym, gdyż w sprawie obok organu nie uczestniczą inne podmioty. Postępowanie sądu nie powinno zamykać skarżącemu drogi do rozpoznania sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, iż w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia przez skarżącego w terminie braków formalnych skargi wprowadza sankcję w postaci jej odrzucenia.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie dołączył odpisów skargi w wystarczającej dla wszystkich uczestników postępowania liczbie. Sąd prawidłowo wydał zarządzenie wzywające go do uzupełnienia tego braku formalnego. Zarządzenie to zostało doręczone skarżącemu, który w przepisanym terminie nie nadesłał do sądu wymaganych odpisów skargi. Uczynił to dopiero po wyznaczonym terminie. Skarżący obowiązany był do nadesłania 2 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem w wyznaczonym 7-dniowym terminie, tj. do dnia [...] marca 2015 r. (data doręczenia wezwania sądu: [...] marca 2015 r.). Skarżący nadesłał dwa dodatkowe odpisy skargi w dniu [...] kwietnia 2015 r. Dlatego też, zaskarżonym postanowieniem sąd zasadnie skargę odrzucił.
Odnosząc się do argumentów skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie podnosi się wyraźnie, że brak odpisów skargi dla uczestników postępowania stanowi brak formalny skargi, który uniemożliwia nadanie jej biegu. Ogranicza bowiem prawo tych podmiotów do uczestnictwa w postępowaniu (uchwała składu 7 sędziów NSA z 18.12.2013 r., I OPS 13/13, postanowienie NSA z 23.11.2010 r., II OSK 2269/10). Wskazać trzeba, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego z akt sprawy wynika, że w sprawie obok organu jako uczestnicy występują także A. M., G. M. oraz Prokurator Okręgowy w Szczecinie. Tak więc skarżący powinien był złożyć łącznie 4 odpisy skargi (dla tych uczestników i organu). Wezwanie sądu do złożenia tylko 2 odpisów skargi (obok jednego złożonego jednocześnie ze skargą) stanowi o wyrozumiałości sądu wobec strony. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowym, przekazanie skargi za pośrednictwem organu oznacza, że miał on szanse zapoznać się z treścią skargi, a więc niedołączenie odpisu skargi dla organu nie będzie w pewnych sytuacjach stanowiło braku formalnego uniemożliwiającego nadanie skardze dalszego biegu (postanowienie NSA z 15.6.2005 r., FSK 2583/04, postanowienie NSA z 15.3.2006 r., FSK 851/05).
Nie należy jednak rozumieć tego jednak jako generalne zwolnienie strony z konieczności dołączania odpisu skargi dla organu. Odnosząc się zaś do ostatniego argumentu skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że to nie działanie sądu (na podstawie i w granicach prawa) ogranicza stronie możliwość merytorycznego rozpoznania jej sprawy, lecz wadliwe działanie pełnomocnika skarżącego, który nie dostarczył do sądu w wymaganym terminie odpisów skargi. Wskazać również należy, że odrzucenie skargi z powodu niedochowania wymogu formalnego w postaci nieprzedłużenia odpowiedniej liczby odpisów skargi nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się pośrednio m.in. Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., sygn. akt SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz.
97) stwierdzając, że nie każde ograniczenie procesowe jest naruszeniem prawa do sądu. Powinno być ono natomiast proporcjonalne do celu i efektywności w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Wymóg przedłożenia odpisów skargi dla uczestników postępowania nie jest nadmierną uciążliwością procesową, gdyż niedoręczenie odpisów skargi tym podmiotom skutkowałoby ograniczeniem im prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, co mogłoby z kolei skutkować koniecznością wznowienia postępowania, a zatem przedłużenia rozpoznania sprawy.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.