Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1048/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2007 r. cofającą M. T. - na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525) - pozwolenie na broń palną myśliwską. Podstawę faktyczną decyzji stanowiło uzyskanie przez organ Policji informacji o uznaniu M. T., na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Lesku z dnia [...] kwietnia 2003 r. sygn. akt [...], za winnego popełnienia czynu z art. 178 a k.k., tj. kierowania samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości i skazania go na karę grzywny w wymiarze 40 stawek po 20 zł. Organ I instancji uznał, że skarżący świadomie naruszając obowiązujący porządek prawny nie daje swoją postawą rękojmi bezpiecznego i zgodnego z prawem dysponowania bronią.
Od posiadaczy broni wymaga się poszanowania porządku prawnego, przestrzegania przepisów prawa oraz nieskazitelnej i odpowiedzialnej postawy, a skarżący popełniając przestępstwo umyślne, zagrażające bezpieczeństwu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego, takiej postawy jako myśliwy nie wykazał. Tym samym skarżący nie daje gwarancji, że nie posłuży się bronią pod wpływem alkoholu. Dopuszczając się jazdy pod wpływem alkoholu skarżący miał świadomość, że stwarza zagrożenie dla porządku publicznego i łamie obowiązujące normy prawne.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. T. zarzucił błędną interpretację art. 18 ust. 1 i art. 15 ustawy o broni i amunicji oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Zdaniem skarżącego, z materiału dowodowego nie można w sposób jednoznaczny wywieść, że zachodzi obawa, iż skarżący użyje broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie uzasadnia tego sam fakt kierowania przed czterema laty pojazdem po spożyciu alkoholu. M. T. podkreślił, iż w chwili popełnienia czynu nie posiadał przy sobie broni, a zatem nie zachodziło niebezpieczeństwo użycia jej w sposób sprzeczny z prawem.
Nadto przez cały okres posiadania broni (22 lata) nie użył jej nigdy w sposób niezgodny z przepisami. Zaznaczył także, że zwrócono mu prawo jazdy, a zatem organ uznał, że nie zachodzi obawa popełnienia przestępstwa zagrażającego bezpieczeństwu w komunikacji. Nadto organ nie przedstawił żadnych dowodów, że skarżący nie daje gwarancji i mógłby się posłużyć bronią będąc w stanie nietrzeźwości. Z przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego wynika, iż skarżący jest osobą zrównoważoną psychicznie, bezkonfliktową, nie nadużywa alkoholu, a przedłożone wraz z odwołaniem zaświadczenie lekarskie potwierdza, że może dysponować bronią.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Komendant Główny Policji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, że katalog przestępstw, których popełnienie może wzbudzić obawy co do zgodnego z prawem użycia broni nie jest zamknięty, a dyspozycja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi dla organów Policji jedynie wytyczną interpretacyjną w sprawach cofnięcia pozwolenia na broń. To daje możliwość oceny postępowania posiadacza broni w kontekście dyspozycji tego przepisu także w przypadku popełnienia przez niego innych rodzajów przestępstw, osądzonych prawomocnym wyrokiem skazującym lub o popełnienie których postawiono zarzut w postępowaniu karnym.
Skarżący popełniając przestępstwo skierowane przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, którego jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy, naraził na uszczerbek nie tylko swoje życie lub zdrowie, ale także innych uczestników ruchu. Tym samym mimo, że czyn, którego się dopuścił nie jest wymieniony w kodeksie karnym jako przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu, to jednak pośrednio dla tych dóbr stanowi istotne zagrożenie. W ocenie organu takie zachowanie nie daje gwarancji, iż skarżący będąc w stanie nietrzeźwości nie sięgnie po broń i nie użyje jej sprzecznie z prawem. Posiadacze broni dysponują prawem, z którego korzystanie ma ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, zatem nie jest obojętne, czy przestrzegają one ładu prawnego. Okoliczności popełnienia przez skarżącego czynu niweczą jego wiarygodność co do przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, a tym samym w interesie społecznym nie leży zachowanie skarżącemu pozwolenia na broń. Obawy użycia broni w sposób sprzeczny z prawem nie znoszą okoliczności dotyczące pozytywnej oceny w miejscu zamieszkania czy w kole łowieckim.
W skardze na powyższą decyzję M. T. zarzucił Komendantowi Głównemu Policji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący wskazał, iż popełnione przez niego przestępstwo nie jest wymienione w powyższym przepisie, określającym katalog czynów, których popełnienie może stanowić podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. Podniósł, że postępowanie administracyjne nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący między innymi ze względu na nie zasięgnięcie opinii biegłych psychologów, przesłuchanie świadków, zlecenie wykonania badań lekarskich. W przypadku przeprowadzenia postępowania w sposób właściwy i wyczerpujący nie byłoby podstaw do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, gdyż nie zachodzi niebezpieczeństwo użycia przez skarżącego broni w sposób sprzeczny z prawem. Samo skazanie za przestępstwo nie może przesądzać o automatycznym cofnięciu pozwolenia na broń, albowiem istnieje konieczność zbadania, czy osoba skazana za przestępstwo całokształtem swego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie inkryminowanego czynu nie stwarza przesłanki wystąpienia powyższego zagrożenia. Dodatkowo skarżący zarzucił, że organ nie wziął pod uwagę opinii środowiskowej.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. Organ zaznaczył ponadto, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie zachodziła konieczność zasięgnięcia opinii biegłych psychologów i przedstawienia przez skarżącego badań lekarskich, bowiem zdolność fizyczna i psychiczna do dysponowania bronią, której brak stanowi odrębną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń, nie ma związku z przyjętą w sprawie podstawą materialnoprawną decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd pierwszej instancji przytaczając treść art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) stwierdził, że nie ma znaczenia podnoszony zarzut, iż popełnione przez skarżącego przestępstwo nie jest wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wśród czynów, których popełnienie stanowić może podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Sąd podzielił argumentację organu, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wymienia tylko przykładowo - jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego - prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym" wskazuje, że katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (niewyczerpany).
Sąd podzielił pogląd, iż chociaż przestępstwo objęte przepisem art. 178 a § 1 k.k. usytuowane jest w rozdziale XXI Kodeksu karnego "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", to jednak przedmiotem ochrony tej normy jest życie i zdrowie człowieka. Ochrona życia i zdrowia człowieka leży w interesie publicznym. Skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. nie tylko oznacza, że skarżący dopuścił się zachowania niezgodnego z obowiązującym prawem, ale przede wszystkim świadczy o braku odpowiedzialności, lekkomyślności i braku wyobraźni sprawcy takiego czynu co do następstw własnego zachowania. Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi, utratę mienia.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy w sposób logiczny i przekonywujący ocenił, że nawet jednorazowe, nieodpowiedzialne zachowanie osoby posiadającej pozwolenie na posiadanie broni świadczy o nieprzestrzeganiu podstawowych norm bezpieczeństwa w komunikacji i pozwala na dokonanie oceny tego zachowania w zakresie obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nawet jednorazowe zachowanie, ale świadczące o lekceważeniu normy zakazującej prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu, burzy całokształt dotychczasowych dobrych opinii środowiska i dotychczasowego postępowania.
Sąd podkreślił, że broń jest towarem szczególnie reglamentowanym - dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Nie może bowiem stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę. Taką ograniczoną kontrolę miał nad swoim zachowaniem skarżący decydując o kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości. Dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdzenie popełnienia przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. (prawomocny wyrok) było przesłanką do oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni.
Stąd zaliczenie skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musiało skutkować - zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - cofnięciem pozwolenia na broń. Obowiązek taki nakłada na organ art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przeprowadzenie badań psychologicznych czy przesłuchanie świadków nie mogły mieć wpływu na decyzje organów, bowiem nie zmieniają faktu karalności skarżącego, a to właśnie ten fakt stał się podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Zdolność fizyczna i psychiczna do dysponowania bronią, której brak stanowi odrębną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń, nie ma związku z przyjętą w sprawie podstawą materialnoprawną decyzji. Za nietrafny Sąd uznał zarzut pominięcia przez organ opinii środowiskowej jako, że organ odniósł się w decyzji do argumentacji dotyczącej m. in. pozytywnego postrzegania strony przez sąsiadów i członków koła łowieckiego, braku interwencji policyjnych czy też informacji o nadużywaniu alkoholu.
Słusznie jednak przyjął, iż okoliczności te nie eliminują faktu popełnienia czynu przestępczego i to o znacznym stopniu szkodliwości, którego następstwa mogły mieć tragiczne skutki, a tym samym nie zniosły obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. T., reprezentowany przez radcę prawnego A. N..
Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. z 2004 r., Dz. U. Nr 52, poz. 525) przez przyjęcie, że wskazane przepisy uzasadniają cofnięcie pozwolenia na broń osobie, która mimo skazania wyrokiem karnym, nie stanowi zagrożenia, a w szczególności jej dotychczasowy sposób życia oraz sposób korzystania z broni świadczy o tym, że posiadanie przez tą osobę broni nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zaś skazanie nie ma bezpośredniego związku z posiadaniem broni.
W oparciu o powyższy zarzut kasacyjny M. T. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji w Warszawie, jak również decyzji Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 2 stycznia 2007 r. w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie lub innemu sądowi, pozostawiając tym sądom rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych za wszystkie instancje.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej M. T. podniósł, iż od czasu wydania pozwolenia na broń (1985 r.) ani razu nie użył broni niezgodnie z przepisami. Zdaniem skarżącego z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika, że cofnięcie pozwolenia na broń może dotyczyć wyłącznie kręgu osób w tym przepisie wskazanych. Natomiast skarżący nie należy do kręgu tych osób, gdyż popełnione przez niego przestępstwo nie jest wymienione w tym przepisie. Art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy w sposób wyczerpujący określa katalog czynów, dających organowi możliwość cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską, o ile posiadacz broni zostanie za ten czyn skazany prawomocnym wyrokiem karnym. Ustalając przesłankę istnienia obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń, organ winien przede wszystkim ustalić, czy skazanie za popełnienie określonego występku może stwarzać uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa.
Sam wyrok karny, nie mający związku z posiadaniem przez skarżącego broni myśliwskiej, nie może stanowić wyłącznej podstawy do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską. Musi istnieć przesłanka istnienia uzasadnionej obawy, że osoba skazana prawomocnym wyrokiem karnym może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W ocenie skarżącego, postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, m. in. nie zasięgnięto opinii biegłych psychologów, nie przesłuchano świadków, nie przeprowadzono badań lekarskich. Dopiero opierając się na szerszym materiale dowodowym, organ mógłby stwierdzić, czy istnieje brak podstaw do zaliczenia skarżącego do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, czy też ewentualnie skarżący takie zagrożenie stwarza. Każdą sprawę należy rozpoznawać indywidualnie, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności.
Do oceny tej istotne jest, w jaki sposób skarżący posługiwał się bronią, czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swego dotychczasowego postępowania stwarzał obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Zaskarżona decyzja nie bierze pod uwagę opinii środowiskowej skarżącego, jak również faktu, że popełnienie przez skarżącego występku nie stwarza przesłanki zagrożenia użycia przez skarżącego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską stanowi dla skarżącego nadmierną dodatkową karę, nie wynikającą z racjonalnych przesłanek i niezgodną z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego P. Ś., wniósł o jej oddalenie.
Komendant Główny Policji podniósł, iż ustawodawca poprzez zastosowanie w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrotu "w szczególności" jedynie przykładowo określił okoliczności, które mogą wzbudzać uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca przyjął zatem otwarty katalog tych przesłanek i dlatego też mogą to być inne okoliczności, w tym także innego rodzaju czyny karalne, wymierzone przeciwko innym dobrom prawnie chronionym. Fakt, że posiadacz pozwolenia na broń został skazany za przestępstwo godzące w inne dobro prawne niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, w tym przypadku za przestępstwo skierowane przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego, nie wyłącza w świetle tego przepisu możliwości cofnięcia mu pozwolenia na broń na powyższej podstawie. Dla zastosowania tej normy istotna jest okoliczność, czy skazanie za określony czyn zabroniony daje podstawę do przyjęcia, że istnieje uzasadniona obawa, że posiadacz broni może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd zasadnie przyjął, iż uznanie skarżącego winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., wskazuje na zaistnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia.
Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy.
Jednoznaczne brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy nie pozostawia zatem organom Policji swobody przy podejmowaniu decyzji. Tym samym zastosowanie przez organ Policji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Przepis ten ustanawia negatywne przesłanki, tj. takie, które wyłączają możliwość wydania pozwolenia na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy ma charakter bezwzględnie wiążący. Odwołanie się przez ustawodawcę w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji do art. 15 ust. 1 pkt 6 oznacza, że organ obligatoryjnie orzeka o cofnięciu pozwolenia na broń wydanego osobie, o której mowa w tym przepisie.
Z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynika, że przepis ten ma przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wymienionych w tym przepisie. A więc osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oznacza to, że sam fakt popełnienia takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni.
Możliwe jest także cofnięcie pozwolenia na broń osobie podejrzanej (oskarżonej) bądź skazanej za przestępstwo innego rodzaju, niż określone w powyższym przepisie. W takim jednak przypadku cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, bądź też przedstawienie zarzutów popełnienia jakiekolwiek przestępstwa. Konieczne jest stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. A zatem, w przypadku skazania danej osoby bądź prowadzenia przeciwko niej postępowania karnego o popełnienie innego przestępstwa - niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu - niezbędne jest wykazanie zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczącej przewidywanych zachowań posiadacza broni. Taką ocenę może uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (np. uprzednia karalność, nadużywanie alkoholu, stosowanie przemocy, popełnianie czynów nagannych), jak również cechy osobowe sprawcy (np. konfliktowość, brak opanowania, porywczość).
W takiej sytuacji nie jest wystarczające powołanie się na skazanie prawomocnym wyrokiem bądź prowadzenie postępowania karnego wobec danej osoby, gdyż warunkiem cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni jest wykazanie - w toku postępowania administracyjnego przez organy administracji - związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przez skarżącego danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2008 r., II OSK 938/07, chodzi tu o tzw. adekwatny związek przyczynowy, tzn. taki, który pozwala na uznanie prawnej doniosłości tych następstw, które są dla ustalonych w toku postępowania wyjaśniającego okoliczności faktycznych zwykłe (typowe, normalne), a na odrzuceniu takich, które należy ocenić jako niezwykłe, nietypowe, nienormalne. A zatem, dla oceny spełnienia tej przesłanki, warunkującej cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, niezbędne jest wzięcie pod uwagę nie tylko faktu popełnienia przestępstwa przez skarżącego, ale także innych okoliczności faktycznych występujących w sprawie.
W niniejszej sprawie wobec M. T. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesku z dnia [...] kwietnia 2003 r., sygn. akt [...] został skazany za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k., tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości.
Przestępstwa opisane w art. 178a k.k. mają charakter typów abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Przepis ten zawarty jest w Rozdział XXI "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji". Przestępstwo stypizowane w art. 178a k.k. nie jest sensu stricte przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, chociaż nie sposób nie zauważyć, że przedmiotem jego ochrony są także życie, zdrowie i mienie.
Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji może stanowić podstawę cofnięcia pozwolenia na broń także osobie skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k. k. albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa, jednak pod warunkiem zaistnienia przesłanki uzasadnionej obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Przesłanka ustanowiona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, stwarzająca po stronie organu administracji publicznej obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń, ma charakter typu abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Oznacza to, że do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń nie jest konieczne stwierdzenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, lecz wystarczy uzasadniona obawa takiego użycia broni. Takie unormowanie prawne ma przede wszystkim chronić obywateli i zapobiegać przestępstwom przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie zaś stanowić reakcję na dokonane już naruszenie tych dóbr.
A zatem, popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. - prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, może w konkretnych okolicznościach sprawy uzasadniać stanowisko, iż osoba taka nie daje gwarancji, że nie będzie nosić i nie użyje broni w stanie nietrzeźwości. W takiej sytuacji zachodzić będzie uzasadniona obawa, że osoba ta może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W tym miejscu podkreślić należy, iż przyjęcie istnienia w danym, konkretnym przypadku "uzasadnionej obawy" winno zostać poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. W toku tego postępowania organy administracji publicznej winny ustalić istnienie takich okoliczności faktycznych popełnienia czynu (np. toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, z użyciem broni), bądź takich cech osobowych sprawcy czy też nagannego dotychczasowego postępowania tej osoby, które należycie uzasadnią wniosek organów, iż osoba ta stwarza uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Aby przyjąć istnienie uzasadnionej obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, konieczne jest ustalenie i rozważenie konkretnych okoliczności sprawy jak np. w przypadku przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. - okoliczności popełnienia przestępstwa, w tym zawartość alkoholu we krwi, wymiar kary, "pozytywny bądź negatywny" upływ okresu próby (w razie skazania na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania), upływ czasu od skazania i sposób postępowania danej osoby, w tym ocena skłonności do nadużywania alkoholu.
W sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo inne niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa innego niż przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu dopuszczenie i ocena dowodów dotyczących cech osobowych sprawcy, dotychczasowego postępowania tej osoby czy też okoliczności faktycznych popełnienia czynu stanowi ocenę zaistnienia jednej z istotnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, tj. zaistnienia przesłanki uzasadnionej obawy, że dana osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. A zatem, ocena takich dowodów jak opinia środowiskowa, opinia z Koła Łowieckiego oraz orzeczenie lekarskie i psychiatryczne stanowi istotny element orzekania.
Wprawdzie osoba, która prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości – jak zasadnie podkreślił Sąd pierwszej instancji - wykazuje lekceważący stosunek do prawa, to jednak nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż zawsze jednorazowe nieodpowiedzialne zachowanie osoby posiadającej pozwolenie na broń rodzi uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie można bowiem nie dostrzegać pozostałych okoliczności danej sprawy.
Skarżący posiada pozytywną opinię z miejsca zamieszkania i z Koła Łowieckiego oraz pozytywne orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologicznego z dnia 4 stycznia 2007 r. Nie bez znaczenia jest też upływ czasu od skazania prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesku z dnia [...] kwietnia 2003 r. sygn. akt [...] i sposób życia po popełnieniu przestępstwa oraz wymiar kary.
Przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. zagrożone jest karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jak zaś stanowi art. 53 § 1 i 2 k.k. Sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę, biorąc pod uwagę stopień winy, stopień społecznej szkodliwości czynu, cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a w szczególności (m.in.) motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu.
Powyższym wyrokiem M. T. został skazany na karę grzywny w wymiarze 40 stawek po 20 zł. Wymiar kary odzwierciedla dokonaną przez Sąd Rejonowy w Lesku ocenę czynu popełnionego przez skarżącego, ocenę cech osobistych skarżącego i sposobu życia. Od dnia wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w Lesku tj. od dnia [...] kwietnia 2003 r. do dnia wydania decyzji administracyjnych w niniejszej sprawie minęły 4 lata. Wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń po 4 latach od skazania skarżącego za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości i nieuwzględnienie sposobu życia i zachowania skarżącego przez tak długi czas od tego skazania, w tym posiadanych opinii w środowisku, budzi uzasadnione zastrzeżenia.
Zauważyć też należy, iż orzeczony w powyższej sprawie karnej, sygn. akt [...], zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym został wykonany do dnia 29 stycznia 2005 r. A więc od wykonania tego środka karnego do dnia wydania decyzji przez organy administracji publicznej upłynęły ponad dwa lata.
W tej sytuacji prowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji bez wnikliwego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy należy uznać za wadliwe.
Z powyższych względów za usprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. z 2004 r., Dz. U. Nr 52, poz. 525) zarówno przez błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie.
Uznając, że w niniejszej sprawie zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę - stosownie do art. 188 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a w związku z art. 193 p.p.s.a.
O kosztach za obie instancje orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.