Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Gminy Starachowice (dalej również jako "skarżąca") na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej również jako "ŚWINB") z [...] września 2016 r. w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z [...] września 2016 r., ŚWINB w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania Gminy Starachowice od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Starachowicach (dalej również "PINB"), nakazującej Gminie Starachowice usunięcie w terminie do dnia [...] października 2016 r. stwierdzonych nieprawidłowości w budynku wielorodzinnym w S. przy ul. H., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania robót i określił nowy termin ich wykonania do dnia [...] grudnia 2016 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Gmina Starachowice zarzuciła organom obu instancji naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 66 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.; dalej: "prawo budowlane"). Wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W opinii Sądu, organy administracji ustaliły w sposób prawidłowy i kompletny stan faktyczny, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadniał podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu, prawidłowo ustalono, iż budynek położony w S. przy ul. H. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Świadczą o tym treść protokołu kominiarskiego z dnia [...] marca 2015 r., 8 protokołów sporządzonych od [...] do [...] marca 2012 r., a także protokół kontroli PINB z [...] czerwca 2016 r. i załączone do niego fotografie. Analiza tych protokołów pozwala na ustalenie, iż użytkowanie instalacji elektrycznej, urządzeń kominowych i podłączeń spalinowych, wentylacyjnych oraz dymowych w tym budynku powoduje zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, bezpieczeństwa mienia, a tym samym jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
Zasadnie więc nakazano Gminie Starachowice usunąć stwierdzone nieprawidłowości. Sąd I instancji podał, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organ art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak ustalenia, czy stan techniczny budynku wynika z niewłaściwego jego użytkowania, albowiem okoliczność ta była zbędna dla wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie. W związku z tym, że celem art. 66 prawa budowlanego jest zapewnienie właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym dobrom chronionym, organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, a także nie bada, kto ponosi odpowiedzialność za ten stan.
Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia złożyła Gmina Starachowice, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznania sprawy na nowo, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Kielcach, a także zasądzenia kosztów postępowania.
Wyrokowi temu. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 prawa budowlanego, jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia, polegające na nieprawidłowym przyjęciu stanowiska organów I i II instancji, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i niezbędne jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w tak krótkim terminie, podczas gdy usterki instalacji elektrycznej i przewody kominowe znajdowały się w stanie nie stwarzającym zagrożenia dla zdrowia bądź życia ludzi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 prawa budowlanego nie jest zasadny.
Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
- 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
- 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
- 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
- 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Pomimo, że w przytoczonym unormowaniu zawarto cztery różne sytuacje, opisane w czterech różnych punktach, w których organ zobligowany jest do wydania w trybie określonym w art. 66 ust. 1 prawa budowlanego stosownej decyzji, skarżący kasacyjnie nie sprecyzował, który z punktów tego unormowania miał zostać naruszony w skarżonym kasacyjnie wyroku.
Z akt sprawy wynika, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest nieodpowiedni. W pełni podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że świadczą o tym treść protokołu kominiarskiego z dnia [...] marca 2015 r., ośmiu protokołów sporządzonych od [...] do [...] marca 2012 r. oraz protokołu kontroli PINB z dnia [...] czerwca 2016 r. i załączone fotografie. Niewątpliwie więc spełnione zostały przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, co obligowało organ nadzoru budowlanego – w myśl tego unormowania – do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w określonym w tej decyzji terminie wykonania nałożonego obowiązku. Bez znaczenia dla wyniku sprawy jest to, czy – jak twierdzi strona w podniesionym w skardze kasacyjnie zarzucie – usterki instalacji elektrycznej i przewody kominowe znajdowały się w stanie nie stwarzającym zagrożenia dla zdrowia bądź życia ludzi, ponieważ wystarczającym do nałożenia wspomnianego obowiązku był fakt, że przedmiotowy obiekt budowlany był w nieodpowiednim stanie technicznym.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje też to, czy obiekt ten przeznaczony zostanie do rozbiórki, bowiem dopóki formalnie do rozbiórki go nie przeznaczono, nic nie zwalniało organu nadzoru budowlanego od konieczności podjęcia decyzji w trybie art. 66 ust. 1 prawa budowlanego. Zauważyć wypada, że z treści zawartego w tym przepisie unormowania – "właściwy organ nakazuje" – wynika jednoznacznie, że po stwierdzeniu, że zachodzi którakolwiek z sytuacji opisanych w punktach 1-4, organ administracji jest zobligowany do podjęcia stosownej decyzji i nie ma tu miejsca na jakąkolwiek dowolność czy uznaniowość.
Fakt, że przedmiotowy obiekt budowlany był zamieszkany przez ludzi, w pełni uzasadniał nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w określonym w zaskarżonej decyzji terminie.
Nawiązując do dalszej argumentacji podnoszonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślić należy, że – jak trafnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 prawa budowlanego organ administracji nie bada przyczyn, z powodu których zachodzi jakakolwiek z sytuacji opisanych w tym unormowaniu, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając stan z któregokolwiek z punktów art. 66 ust. 1 prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku, a roboty budowlane objęte nakazem z art. 66 ust. 1 prawa budowlanego nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę (por. np. wyroki NSA z 20 maja 2016 r., II OSK 2238/14, LEX nr 2083459; z 26 września 2008 r., II OSK 1102/07; z 21 stycznia 2003 r., II SA/Ka 1147/01, LEX nr 290073; z 16 listopada 2000 r., IV SA 1393/98).
Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem fakt, że stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego jest nieodpowiedni, co sprawia, że art. 66 ust. 1 prawa budowlanego został prawidłowo zastosowany.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nie znalazł więc usprawiedliwionych podstaw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.