Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 3 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1639/18

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 22/18, oddalił skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach z dnia [...] listopada 2017 r., objętą protokołem nr [...], w przedmiocie odebrania za pokwitowaniem broni palnej wraz z amunicją i pozwoleniem na broń.

Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach (dalej również jako: "Komendant"), działając na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1839 ze zm., dalej również jako: "ustawa") oraz art. 123 § 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, obecny tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), postanowił odebrać za pokwitowaniem i zdeponować w depozycie Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w Kielcach należącą do [...] broń palną bojową wraz z amunicją oraz pozwoleniem na broń.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ wskazał, że w dniu 29 listopada 2017 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej, z uwagi na fakt uzyskania informacji o wydaniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów z art. 191 § 1 Kodeksu karnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2204 ze zm., obecny tekst jedn. z 2018 r., poz. 1600 ze zm., dalej jako: "K.k."). Z uwagi na fakt, że przeciwko [...] toczy się postępowanie karne określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji organ uznał za zasadne, w myśl art. 19 ust. 1a ustawy, odebranie za pokwitowaniem uprawnionemu broni wraz z amunicją i pozwoleniem na broń, do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się postępowania karnego. Powyższe postanowienie strona otrzymała dnia 30 listopada 2017 r.

Protokołem przyjęcia broni i amunicji nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach potwierdził przekazanie do właściwego depozytu należącą do [...] broń palną bojową Beretta 84FS kaliber 9 mm SHORT, nr [...] wraz z amunicją w ilości sztuk 408 oraz legitymację posiadacza broni seria AA nr [...].

Skargę na powyższą czynność materialno-techniczną polegającą na zabezpieczeniu poprzez odebranie w dniu 30 listopada 2017 r. broni palnej w postaci pistoletu BERETTA 84FS kaliber 9 mm SHORT wraz z dwiema sztukami magazynków wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach [...]. Zaskarżonej czynności materialno-technicznej zarzucił naruszenie art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt a i b ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2204, obecny tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 ze zm., dalej: jako "K.p.k."), poprzez dokonanie zabezpieczenia prewencyjnego broni w sytuacji, gdy z jednej strony okoliczności, które uzasadniają jej posiadanie przez skarżącego ze względu na potrzeby związane z ochroną osobistą pozostają aktualne, a z drugiej strony okoliczności negatywne, stanowiące o ewentualnej potrzebie jej zabezpieczenia, jeszcze nie zaistniały, gdyż w świetle obowiązujących przepisów skarżący jest osobą niewinną.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że pozwolenie na broń zostało wydane skarżącemu z uwagi na istnienie stałego, realnego zagrożenia życia lub zdrowia, który to stan nie uległ poprawie, a przeciwnie, jest nawet znacząco wyższy niż w okresie, w którym zezwolenie było uzyskiwane przez skarżącego. Realna obawa związana z utratą życia i zdrowia wynika z faktu, że aktualnie karę w systemie dozoru elektronicznego odbywa [...], który został skazany na karę bezwarunkowego pozbawienia wolności w związku z działaniami podjętymi przez skarżącego, a więc istnieje uzasadnione podejrzenie, że będzie on działał z zamiarem rewanżu na skarżącym. Z uwagi na ciągłe zagrożenie życia i zdrowia czynność zdeponowania broni skarżącego jest trudna do pogodzenia z takimi wartościami, jak jego życie i zdrowie.

Ponadto skarżący podniósł, że kwestionowana czynność materialno – techniczna została oparta wyłącznie na automatycznym przyjęciu, iż skarżący zagraża swoim działaniem bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Powyższe stwierdzenie jest o tyle niedopuszczalne, że jest on w świetle obowiązujących przepisów osobą niekaraną. Zgodnie z art. 5 ust. 1 K.p.k., oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Z uwagi na tę regulację prawną Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach winien odstąpić od zdeponowania broni palnej skarżącego.

W świetle obowiązujących regulacji skarżący jest bowiem osobą niewinną. Ta okoliczność, zdaniem skarżącego, nabiera kluczowego znaczenia w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych powołanego w skardze, z którego między innymi wynika, że cofnięcie pozwolenia na broń możliwe jest jedynie w przypadku, gdy prowadzące postępowanie organy wykażą, iż w stosunku do tych osób istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie jest dopuszczalne, na zasadzie automatyzmu, cofanie pozwolenia na broń każdej osobie, w stosunku do której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a tym bardziej o popełnienie przestępstwa nie mieszczącego się w katalogu zawartym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, czy też o wykroczenie.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach przywołał treść art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym Policja może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż trzy lata. Przesłanką do odebrania broni jest obawa, że podejrzany o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.

Jak wyjaśnił organ, art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zostały wymienione negatywne przesłanki wydania pozwolenia na broń. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia na broń nie wydaje się m.in. osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia.

Ustawodawca przed katalogiem wymienionych czynów zastosował dwukropek, więc należy go traktować, zdaniem organu, jako egzemplifikację zagrożenia. Nie można więc wnioskować, że tylko skazanie prawomocnym wyrokiem uniemożliwia wydanie pozwolenia na broń. Jeśli okaże się, że wnioskodawca może stanowić zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego z innych przyczyn, nieskazanie go nie stanowi pozytywnej przesłanki wydania pozwolenia na broń. Ma to także zastosowanie w stosunku do osób posiadających broń palną, dowodem czego jest umiejscowienie ich w cytowanym przepisie.

Przyczyną odebrania skarżącemu broni w trybie art. 19 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy jest fakt uzyskania informacji o wydaniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów o czyn z art. 191 § 1 K.k. Niezależnie od powyższego w dniu 19 grudnia 2017 r. Wydział Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Kielcach został poinformowany o ogłoszeniu [...] zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 267 § 3 K.k. i art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych w zw. z art. 11 § 2 K.k. w zw. z art. 12 K.k.

Nadto organ wyjaśnił, że od osób posiadających pozwolenie na broń, jak i od osób ubiegających się o takie uprawnienie, należy wymagać nienagannej postawy i bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa, z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą porządku i bezpieczeństwa publicznego, których to dóbr ochrona powierzona została m.in. Policji. Każde naruszenie prawa daje podstawę do założenia, że osoba je popełniająca nie wykazała się należytym szacunkiem do norm prawnych stanowionych właśnie po to, aby zapewnić ład i poczucie bezpieczeństwa wśród obywateli. Fakt oskarżenia osoby o popełnienie przestępstw daje, w ocenie organu, podstawę do sformułowania poglądu, że osoba taka nie jest wiarygodna co do posiadania, używania broni zgodnie z celami porządku i bezpieczeństwa publicznego, a tym samym wzbudza obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Komendant wyjaśnił, że czynność materialno-techniczna odebrania broni nie jest tożsama - podobnie jak w przypadku art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji - z cofnięciem pozwolenia na broń. Zabezpieczenie prewencyjne ma charakter okresowy i niezwłocznie po ustaniu przyczyn jego zastosowania broń i amunicja zostaną zwrócone. Postępowanie administracyjne wobec [...]w kierunku cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów ochrony osobistej zostało zawieszone, ponieważ jego zakończenie uzależnione jest od prawomocnego rozstrzygnięcia toczącego się postępowania karnego.

Pismem procesowym z dnia 21 lutego 2018 r. skarżący uzupełnił argumentację skargi, podnosząc, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt [...] winien stanowić istotną przesłankę wskazującą na konieczność uchylenia zaskarżonej czynności materialno-technicznej. W świetle uzasadnienia powyższego wyroku strona wskazała, że, dokonując czynności materialno-prawnej wymienionej w art. 19 ust 1a ustawy o broni i amunicji, organ powinien dać wyraz swemu stanowisku, wskazując na okoliczności uzasadniające stwierdzenie, iż skarżący przeciwko któremu toczy się postępowanie o przestępstwo karne określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b tej ustawy stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Takich czynności organ wydający zaskarżone postanowienie nie dokonał, czym naruszył art. 19 ust. 1a ww. ustawy. Ograniczenie się więc organu do postawienia tezy, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie o przestępstwo karne określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ww. ustawy jest lakoniczne i nie uzasadnia dokonania czynności w kontekście regulacji stanowiącej podstawę do działania organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej również jako: "Sąd I instancji") oddalając skargę wskazał, że czynność nakazania skarżącemu wydania broni palnej, amunicji oraz legitymacji posiadacza broni stanowi inną czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą sądowej kontroli. Sąd zwrócił uwagę, że wprawdzie organ wydał postanowienie o odebraniu broni, amunicji i pozwolenia na broń za pokwitowaniem i o zdeponowaniu w depozycie oraz pouczył, że nie służy na takie postanowienie zażalenie, jednak w odpowiedzi na skargę organ nie negował, że w istocie była to czynność materialno-techniczna, dokonana na podstawie powyższego postanowienia, która podlegała zaskarżeniu do Sądu. Ponadto błąd organu nie spowodował dla skarżącego żadnych ujemnych skutków procesowych, skoro wniósł on skargę w terminie.

Sąd I instancji przytoczył następnie treść art. 19 ust. 1a oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy oraz wskazał, że nie ma wątpliwości, że czyn, którego popełnienie zarzucono skarżącemu (art. 191 § 1 K.k.) należy do kategorii przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, gdyż chodzi tu o zarzut popełnienia umyślnego przestępstwa przeciwko wolności tj. groźby bezprawnej. W dalszej kolejności Sąd przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, OTK-A 2013, Nr 9, poz. 139, gdzie wskazano, że przepis art. 19 ust. 1a ustaw w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Sąd I instancji zauważył, że w uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał zwrócił m.in. uwagę, że zgodnie z art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ze względów faktycznych lub proceduralnych decyzja taka może zostać wydana z pewnym opóźnieniem. Jednak do czasu zakończenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni na podstawie art. 18 ustawy, skazany za przestępstwo może faktycznie nadal posiadać broń i amunicję. Z tej racji ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie regulacji art. 19 ust. 1 ustawy, która pozwala na odebranie broni, amunicji oraz dokumentu pozwolenia na posiadanie broni w sytuacji, gdy zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu.

Natomiast w przypadku oskarżonego o popełnienie przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy – w przeciwieństwie do skazanego – ustawodawca dozwala Policji na czynność materialno-techniczną odebrania broni, amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni. Ustawodawca nie posłużył się w kwestionowanym przepisie ani zwrotem ocennym, ani klauzulą odsyłającą.

Ponadto Trybunał w uzasadnieniu analizowanego orzeczenia stwierdził, że użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany / oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.

Sąd I instancji zważył, że organ, przy dokonywaniu zaskarżonej czynności, prawidłowo uznał, iż zachodzi obawa o to, że skarżący - jako oskarżony o popełnienie przestępstwa, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy - może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Wynik tej oceny – twierdzący – mieści się, zdaniem Sądu I instancji, w granicach uznania przyznanego organom Policji przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1a ustawy ("może") i nie ma charakteru arbitralnego. Zarzucany skarżącemu czyn niewątpliwe bowiem mieści się w katalogu umyślnych przestępstw w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy. Nie bez znaczenia jest fakt, że skarżący został oskarżony także o popełnienie przestępstwa określonego w art. 267 § 3 K.k. i art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych w zw. z art. 11 § 2 K.k. w zw. z art. 12 K.k. Poza kompetencjami Sądu pozostaje natomiast ocena stopnia realności tego zagrożenia oraz ocena winy skarżącego w naruszeniu przez niego wskazanych przepisów prawa karnego. W opinii Sądu, rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa umyślnego (groźba bezprawna) niewątpliwie uzasadnia twierdzenie, że stanowi on zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że art. 19 ust. 1a ustawy nie określa, w jakiej formie organ powinien zająć stanowisko. Przepis ten wymaga jedynie, żeby prewencyjne odebranie broni, amunicji i uprawniającego dokumentu zostało dokonane za pokwitowaniem. Taki wymóg w niniejszej sprawie został spełniony. Ponadto w postanowieniu z dnia [...] listopada 2017 r., a także w odpowiedzi na skargę organ podał merytoryczne przesłanki podjęcia tej czynności. Przedmiotem zaskarżenia do sądu jest czynność materialno-techniczna, dlatego nie mogły odnieść skutku zarzuty strony w zakresie nienależytego uzasadnienia wydanego w dniu [...] listopada 2017 r. postanowienia przez Komendanta. Istotnie bowiem dopiero w odpowiedzi na skargę, w kontekście jej zarzutów, organ może wyjaśnić szczegółowo motywy faktyczne i prawne dokonania kwestionowanej czynności odebrania broni, amunicji i pozwolenia na broń.

Odnosząc się do twierdzenia skargi w zakresie istniejącego nadal zagrożenia dla życia i zdrowia skarżącego ze strony [...] Sąd I instancji wskazał, że sprowadza się ona do wnioskowania, iż już sam fakt bycia ofiarą przestępstwa uzasadniać miałby prawo do posiadania broni palnej. Taka argumentacja skargi, w świetle obecnie obowiązujących regulacji prawnych, w tym konstytucyjne chronionych wartości, jakimi są życie i zdrowie oraz bezpieczeństwo i porządek publiczny, a także obowiązujących restrykcyjnych unormowań w zakresie uzyskania pozwolenia na broń, oczywiście nie mogła prowadzić do jej uwzględnienia.

Ponadto nie sposób nie dostrzec, że także w wykonywaną przez skarżącego pracę detektywa wpisane jest większe od przeciętnego ryzyko i jednocześnie obawa utraty życia i zdrowia. Tym bardziej więc samo zagrożenie ze strony [...] nie mogło uzasadniać uwzględnienia skargi. Potrzeba zaś posiadania broni dla ochrony osobistej przez skarżącego, na jaką się powołuje, powinna była wzbudzać w nim szczególną ostrożność o przestrzeganie porządku prawnego w życiu zawodowym i prywatnym w obawie przed utratą pozwolenia na broń.

Również nie jest trafne twierdzenie strony, że dyspozycja art. 5 K.p.k. uzasadnia ocenę przedmiotowej czynności materialno-technicznej jako niezgodnej z prawem. Przepisy prawa zawarte w ustawie o broni i amunicji, w szczególności przepisy art. 15 i art. 19 tej ustawy, zostały wprowadzone do porządku prawnego i obowiązują w nim pomimo zasady domniemania niewinności przewidzianej w art. 5 K.p.k. Przy założeniu racjonalności ustawodawcy, stanowisko skarżącego, że art. 5 K.p.k. uniemożliwia zdeponowanie broni w sytuacji podejrzenia popełnienia przestępstwa, zatem jeszcze przed jego prawomocnym skazaniem, jest nieuprawnione. Nie tylko przeczy takiemu stanowisku strony jednoznaczne brzmienie powołanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji, ale także zgodność tych przepisów z Konstytucją, którą potwierdził Trybunał Konstytucyjny.

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniósł [...] (dalej również jako "Skarżący" albo "Skarżący kasacyjnie") podnosząc zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") poprzez naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia tj. art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 151 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a. w zw. z art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez oddalenie złożonej skargi w przypadku, w którym Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach nie poczynił ustaleń warunkujących legalność dokonanej czynności materialno-technicznej w postaci przejęcia broni i amunicji, a którymi to warunkami było ustalenie, że Skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a ustalenia w powyższym zakresie Sąd I instancji poczynił z odpowiedzi na złożoną skargę, co potwierdza całokształt zarzutów podnoszonych w związku z zakwestionowaniem zaskarżonej czynności materialno- technicznej.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w dniu 22 lutego 2018 r. w sprawie o sygn. akt: II SA/Ke 22/18. oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie Skarżący zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w świetle przepisów ustawy warunkami, które winny zostać spełnione w przypadku oceny legalności dokonanej czynności materialno-technicznej są wykazanie, przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach, że przeciwko uprawnionemu do posiadania broni toczy się postępowanie karne o przestępstwo określone w przytoczonym powyżej art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jak również wykazanie, że podejrzany/oskarżony o popełnienie przestępstwa stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw.

Skarżący odwołał się do poglądów sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego, zawartych w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, a następnie wskazał, że podstawową nieprawidłowością w sprawie było przyjęcie, iż Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach poczynił ustalenia w zakresie stanowienia zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku prawnego przez Skarżącego w postanowieniu z dnia [...] listopada 2018 r. znak: [...], podczas gdy przeprowadzona analiza jego treści wskazuje w sposób jednoznaczny, że takowe rozważania na gruncie przedmiotowego dokumentu nie zostały poczynione.

Niezależnie od powyższego Skarżący kasacyjnie wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie wykazano, aby Skarżący stanowił zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego, bądź dla wolności i praw innych osób. Zdaniem Skarżącego dokonanie przez organ na etapie odpowiedzi na skargę ustaleń, w zakresie istniejącego zagrożenia dla wartości chronionych przez prawo, przesądza o zasadności skargi, gdyż Sąd I instancji nie mógł posiłkować się twierdzeniami zawartymi w powyższym piśmie.

Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na

1. - naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2. - naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, a zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwoliły na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa w pierwszej kolejności, że w przedmiotowej sprawie zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 P.p.s.a. polegający na naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia tj. art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 151 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 6 K.p.a., został wadliwie sformułowany. Zważyć bowiem należy, że czynność odebrania broni, o jakiej mowa w art. 19 ust. 1a ustawy, podejmowana jest poza sformalizowanym postępowaniem administracyjnym – a więc przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają do niej wprost zastosowania.

Po drugie przewidziane w art. 19 ust. 1a ustawy odebranie broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni jest inną niż akt administracyjny "czynnością z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – tzw. czynnością materialno-techniczną (według doktrynalnej typologii form prawnych działania administracji publicznej). Konsekwentnie stwierdzenie ewentualnego naruszenia przepisów związanych z podjęciem powyższej czynności skutkuje skorzystaniem przez sąd administracyjny I instancji ze środków przewidzianych w art. 146 P.p.s.a., nie zaś ze środków określonych w art. 145 P.p.s.a., które są zastrzeżone dla skarg, których przedmiotem są decyzje lub postanowienia. Z tego też powodu zarzut powyższy uznać należało za nietrafny.

W dalszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepisy prawa materialnego nie określają formy prawnej, w jakiej organ działający na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy powinien uzasadnić swoje stanowisko, co do konieczności odebrania broni. Przywołany przepis wymaga jedynie, żeby prewencyjne odebranie broni, amunicji i uprawniającego dokumentu zostało dokonane "za pokwitowaniem". Taki wymóg w niniejszej sprawie został zachowany. Stąd też za nietrafny uznać należało zarzut oparty na naruszeniu art. 54 § 2 P.p.s.a., polegający, w ocenie Skarżącego, na zaprezentowaniu przez organ argumentacji przemawiającej za dokonaniem czynności odebrania broni na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

Podobnie za nietrafny uznać należało zarzut naruszenia art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez oddalenie złożonej skargi w przypadku, w którym Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach nie poczynił ustaleń warunkujących legalność dokonanej czynności materialno-technicznej w postaci przejęcia broni i amunicji.

Jak trafnie zauważył zarówno Sąd I instancji, jak i sam Skarżący, przepis art. 19 ust. 1a ustawy był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12, stwierdził, że przepis ten w zakresie, w jakim wskazuje przesłanki umożliwiające dokonanie czynności materialno-technicznej odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jest zgodny z zasadą prawidłowej legislacji, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego przepis art. 19 ust. 1a ustawy jest proporcjonalną konstytucyjnie ingerencją w prawo własności. Ograniczenie wykonywania prawa własności uzasadnione jest koniecznością ochrony praw i wolności innych osób; sposób ograniczenia jest adekwatny do założonego celu (broń pozostaje w depozycie do czasu zakończenia postępowania sądowego lub też może zostać zbyta przez dotychczasowego właściciela) i nie jest nieproporcjonalny (osoba ta – zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy – nie ponosi kosztów pozostawienia broni w depozycie, a po zakończeniu postępowania karnego, jeżeli nie zostanie skazana, będzie mogła korzystać z dotychczasowego prawa własności broni).

Trybunał nie dostrzegł nadmiernej swobody pozostawionej Policji w sferze stosowania art. 19 ust. 1a ustawy, przyjmując, że zakwestionowany przepis ma podobną funkcję do środków zapobiegawczych przewidzianych w K.p.k. Ponadto Trybunał stwierdził, że użycie przez ustawodawcę słowa "może", stanowi wyraźną wskazówkę dla organów stosujących prawo, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany / oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo przeniósł powyższe rozważania sądu konstytucyjnego na grunt niniejszej sprawy przyjmując, że zarzucany skarżącemu czyn mieści się w katalogu umyślnych przestępstw w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy. Skarżący został bowiem oskarżony o popełnienie przestępstwa określonego w art. 191 § 1 K.k (groźba bezprawna), a następnie w art. 267 § 3 K.k. (bezprawne uzyskanie informacji) i w art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych w zw. z art. 11 § 2 K.k. w zw. z art. 12 K.k. Jak zasadnie wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie był uprawniony do oceny stopnia realności tego zagrożenia oraz oceny winy skarżącego w naruszeniu przez niego wskazanych przepisów prawa karnego. Przy czym podzielić należy ocenę, że rodzaj zarzucanego skarżącemu przestępstwa umyślnego (groźba bezprawna) uzasadniał twierdzenie, że stanowi on zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zarzucane Skarżącemu czyny mieszczą się w katalogu "umyślnych przestępstw" w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy, a ich znamiona wiążą się z użyciem agresji (w tym słownej). Fakt powyższy niewątpliwie uzasadnia przypuszczenie, iż Skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a przede wszystkim dla wolności i praw innych osób.

Sam fakt zagrożenia ze strony osoby trzeciej – na co powoływał się Skarżący – nie mógł uzasadniać wadliwości dokonanej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem stanowisko Sądu I instancji, że potrzeba posiadania broni dla ochrony osobistej przez Skarżącego, na jaką się powołuje, powinna była wzbudzać w nim szczególną ostrożność o przestrzeganie porządku prawnego w życiu zawodowym i prywatnym w obawie przed utratą pozwolenia na broń.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i jako bezzasadna podlegała ona oddaleniu na mocy art. 184 P.p.s.a.