Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1765/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi B.R. i P.R. na decyzję Nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku P.R. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnione jest niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w tym skutków społecznych, finansowych i szkód dla osób trzecich, a co za tym idzie odszkodowawczych, które mogą powstać w przypadku wykonania orzeczonej rozbiórki. Bowiem wykonanie rozbiórki zgodnie z decyzją organu z dnia [...] czerwca 2009 r. dotyczy budynku parterowego posadowionego na działce nr A, natomiast w rzeczywistości inwestycja zlokalizowana jest również na działce nr B stanowiącej własność B.R. (której nie dotyczy decyzja o rozbiórce) i stanowi jeden układ funkcjonalno-konstrukcyjny.
B.R. w skardze kasacyjnej zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2009 r. nakazującej inwestorowi – P.R. - rozbiórkę nadbudowy pięciu kondygnacji nadziemnych istniejącego budynku parterowego, zlokalizowanego na działce nr A wybudowanych bez uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji wynika z faktu, że wypełnienie tego orzeczenia naruszone zostanie prawo własności B.R. poprzez ingerencję w część budynku zlokalizowaną na jej działce. Wyburzenie części budynku, na którą składa się m.in. wspólna klatka schodowa uniemożliwi skarżącej korzystanie z całego budynku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu.
Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77).
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2009 r. nakazano inwestorowi P.R. dokonanie rozbiórki nadbudowy pięciu kondygnacji nadziemnych istniejącego budynku parterowego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora w Krakowie z dnia [...] października 2014 r. o odmowie uchylenia ww. ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący kasacyjnie wykazali, iż wykonanie ww. decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utarty jest pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W związku z powyższym wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2014 r. zasługuje na uwzględnienie. Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć zarówno inwestora P.R. jak również B.R.
Nadto zwrócić należy uwagę, że w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji wykonanie kontrolowanej decyzji zostało wstrzymane postanowieniem tegoż Sądu z dnia 3 lutego 2015 r., jednakże wstrzymanie wykonania tego aktu, stosownie do treści § 6 art. 61 p.p.s.a. upadło w momencie wydania przed sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Stąd też zasadne było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji także w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesionymi skargami kasacyjnymi.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.