Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1659/11

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 419/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Jak wynika z akt sprawy, M. F. i M. F. wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. wystąpili do Starosty Wadowickiego o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z instalacjami oraz pozwolenia na rozbiórkę i budowę odcinka sieci energetycznej na działce nr [...] położonej w miejscowości Z. Starosta Wadowicki decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.

W uzasadnieniu decyzji Starosta podkreślił, że inwestycja ta jest położona na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wsi Zebrzydowice zatwierdzonym uchwałą nr XXI/175/2005 Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej z dnia 17 lutego 2005 r., ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 25 maja 2005 r. Nr 290 poz. 2108 oraz uchwałą nr VII/55/2007 Rady Miejskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie zmiany "miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Zebrzydowice" ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 3 sierpnia 2007 r. Nr 566 poz. 3758 - zlokalizowana jest w terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem MNr 31 - "zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, zabudowa zagrodowa i nieuciążliwa działalność gospodarcza o charakterze usługowym". Projekt budowlany nie narusza ustaleń zawartych w w/w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany wykonany został i sprawdzony przez osoby legitymujące się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi, posiada wymagane opinie, uzgodnienia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Do projektu budowlanego projektant oraz sprawdzający dołączyli oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym niniejszą decyzją. Podczas prowadzonego postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę stronom postępowania zapewniono możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym oraz dokumentacją przedłożoną przez inwestora i w tym przedmiocie wniesienia ewentualnych uwag i zastrzeżeń. Starosta podniósł, że przedmiotowa inwestycja, nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000, ponieważ nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko i znajduje się poza wyznaczonymi obszarami Natura 2000.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. B. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 8 ust. 1 i art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymał w mocy decyzję Starosty Wadowickiego z dnia [...] czerwca 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, że Starosta Wadowicki zbadał jaka jest odległość studni na działce odwołującego od projektowanego zbiornika na nieczystości ciekłe. Rysunek projektu zagospodarowania terenu wskazuje, że projektant zwymiarował odległość projektowanego zbiornika na nieczystości ciekłe od studni zlokalizowanej na działce nr [...]. Odległość ta wynosi 22 m. W takiej samej odległości znajduje się też budynek S. B. Podana odległość - 4,5 m, w jakiej usytuowany jest zbiornik na nieczystości ciekłe od granicy działki nr [...] jest także zgodna z przepisem § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04. 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm. - zwanej dalej rozporządzeniem), który stanowi, iż odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej, powinna wynosić co najmniej od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi - 5 m, a od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego - 2 m. Przepis § 31 ust. 1 pkt 3 cytowanego rozporządzenia podaje, iż odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej: do budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń - 15 m. A zatem również projektowany na działce inwestora zbiornik na nieczystości ciekłe w odległości 22 m od istniejącej studni na działce S. B., spełnia przepisy ww. rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutu kwestionującego przebieg granicy między działką inwestora nr [...] i drogą, którą stanowi działką nr 2458/1 Wojewoda wskazał, że część rysunkowa projektu zagospodarowania działki sporządzona została na mapie jednostkowej, której zgodność z mapą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego została potwierdzona pieczęcią uprawnionego geodety, na rysunku projektu zagospodarowania. Fakt ten jest gwarancją prawidłowości, poprawności wrysowania przebiegu granic.

Pismem z 9 lutego 2011 r. S. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. oddalił skargę S. B. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wskazał, że zarzut S. B. dotyczący naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, polegający na nie wydaniu decyzji o wyłączeniu z produkcji użytków rolnych terenu inwestycji który, zaliczony jest do klasy R IVa nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przesądza o tym, że decyzja ma być wydana tylko wtedy gdy chodzi o użytki rolne pochodzenia mineralnego i organicznego zaliczone do klas l, II, III, IIla, lllb, oraz użytki rolne klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego. W dokumentach sprawy znajduje się zaświadczenie Wydziału Ochrony Środowiska iż teren objęty zamiarem inwestycyjnym zaliczony jest do klasy IVa, a gleba jest pochodzenia mineralnego. Jest to dokument urzędowy co do którego ma zastosowanie domniemanie prawdziwości (art. 76 § 1 k.p.a.). Skoro więc teren inwestycji nie obejmuje użytków rolnych o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych to nie było potrzeby wydawania decyzji o wyłączeniu ich z produkcji.

Również zarzut nie wyjaśnienia "kwestii wykonywania projektu przez mgr inż. K. K., który nie posiada uprawnień projektanta, nie ustalenie zakresu, opracowań specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych, dat, opracowań i podpisów projektantów" nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący bliżej tego zarzutu nie uzasadnił więc trudno było do niego szczegółowo odnieść, tym bardziej jeszcze, że autorem projektu budowlanego jest mgr inż. arch. –J. W. posiadający uprawnienia budowlane.

W ocenie Sądu nie zrozumiały jest zarzut polegający na rzekomym braku zgody właściwego autora projektu dotyczącej zmiany układu konstrukcji odnośnie projektu typowego i zastąpienie powyższego jedynie w sposób niewłaściwy zgodą wyłącznie J. W., pełnomocnika zainteresowanych, podczas, gdy z projektu wynika, że autorami tegoż jest znacznie więcej osób. Autorem projektu jest inż. J. W., że jest to adaptacja projektu wielokrotnego (typowego) to sprawa jego adaptacji obciąża projektanta.

Zarzut dotyczący ustalenia odległości zbiornika na nieczystości ciekłe, oparty na twierdzeniu, że nie został on oparty na pomiarach, "...a jedynie i wyłącznie na mało skonkretyzowanej mapie, która nie została sporządzona przez geodetów, lecz przez projektanta z zakresu budownictwa,..." też nie zasługiwał na uwzględnienie. Mapa na której sporządzono plan zagospodarowania sporządzona została przez geodetę i są na niej naniesione wszelkie odległości konieczne dla zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Również zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., "przez nie wyjaśnienie kwestii związanych z ustaleniem granicy pomiędzy działką [...] i [...]" przy uwzględnieniu zarzutu skarżącego, że "inwestycja jest wyznaczona, już jest prowadzona również na działce [...], a co uzasadnia fakt prowadzenia przeciwko inwestorom sprawy karnej do sygn. [...] Prokuratury Rejonowej w Wadowicach z art. 277 kk....oraz 90 prawa budowlanego.., jak również prowadzenie w tym zakresie postępowania przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Wadowicach do sygn. PINB [...], oraz prowadzona przeciwko inwestorom, jako pozwanym sprawa przed Sądem Rejonowym w Wadowicach do sygn. [...] o ochronę własności działki skarżącego [...] położonej w Z., po myśli art. 222 § 2 kc, w związku z prowadzeniem przez inwestorów prac na tej działce, która nie stanowi ich własności, na mocy skarżonej obecnie decyzji" jest niezasadny.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja dotycząca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego-jednorodzinnego z instalacjami na nieruchomości położonej w Zebrzydowicach. Jeżeli więc inwestycja jest realizowana w sposób sprzeczny z udzielonym pozwoleniem na budowę to organem właściwym do rozstrzygnięcia tych kwestii jest organ nadzoru budowlanego. Dokonana kontrola sądowa nie stwierdziła aby zaskarżona decyzja czy poprzedzająca ją decyzja organu l instancji w szczególności naruszała art. 35 Prawa budowlanego, a mając na uwadze zapis ust. 4 organ administracji architektoniczno-budowlanej w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 maja 2011 r. wniósł S. B. zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. 1. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku wbrew treści akt sprawy, z których wynika, że skarżona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie decyzja Wojewody Małopolskiego w Krakowie została wydana z naruszeniem art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 22 lutego 1995 r.), przez wydanie zaskarżonych decyzji, mimo braku prawomocnej decyzji o wyłączeniu z pozycji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, zaliczonych do klas I, II, III, III a, III b, oraz użytków rolnych klas IV, IV a, IV b, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów o których mowa w art. 2 ust 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne, biorąc pod uwagę, że inwestycja ma nastąpić na działce nr [...] położonej w Z., która stanowi grunty orne oznaczone symbolem R IV a i oparcie się jedynie w tym zakresie zamiast na decyzji prawomocnej, jedynie na piśmie Wydziału Środowiska Starostwa Powiatowego w Wadowicach, o którym mowa w piśmie tegoż do organu II instancji z [...] listopada 2010 r.,
2. 2. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku, mimo że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało, że nie wyjaśniono kwestii wykonywania projektu przez mgr inż. K. K., który nie posiada uprawnień projektanta, nie ustalenie zakresu, opracowań specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych, dat, opracowań i podpisów projektantów, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
3. 3. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku, mimo że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało, że brak zgody właściwego autora projektu dotyczącej zmiany układu konstrukcji odnośnie projektu typowego i zastąpienie powyższego jedynie w sposób niewłaściwy zgodą wyłącznie J. W., pełnomocnika zainteresowanych, podczas, gdy z projektu wynika, że autorami tegoż jest znacznie więcej osób, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4. 4. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku, mimo że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało, że przy ustalaniu odległości zbiornika na nieczystości ciekłe, nie oparcie się na pomiarach, a jedynie i wyłącznie na mało skonkretyzowanej mapie, która nie została sporządzona przez geodetów lecz przez projektanta z zakresu budownictwa, a przez to naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez nie podjęcie niezbędnych kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
5. 5. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez wydanie zaskarżonego wyroku, mimo że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało, że naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., przez nie wyjaśnienie kwestii związanych z ustaleniem granicy pomiędzy działką [...] i [...] położonych w Z., biorąc pod uwagę zarzut skarżącego S. B., że inwestycja jest wyznaczona, już jest prowadzona również na działce [...], a co uzasadnia fakt prowadzenia przeciwko inwestorom sprawy karnej do sygn. [...] Prokuratury Rejonowej w Wadowicach z art. 277 kk (wykopanie i zniszczenie kamieni granicznych) oraz art. 90 Prawa budowlanego, jak również prowadzenie w tym zakresie postępowania przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Wadowicach do sygn. [...], jak również w końcu prowadzona przeciwko inwestorom, jako pozwanym sprawa przed Sądem Rejonowym w Wadowicach do sygn. [...] o ochronę własności działki skarżącego [...] położonej w Z., po myśli art. 222 § 2 kc, w związku z prowadzeniem przez inwestorów prac na tej działce, która nie stanowi ich własności, na mocy skarżonej obecnie decyzji, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Krakowie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. F. i M. F. wnieśli o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i zawiera w istocie powtórzenie zarzutów zawartych w skardze do WSA w Krakowie i które zostały wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. w okolicznościach tej sprawy pozostaje nieusprawiedliwiony. Przepis ten stanowi, że "sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi". Naruszenia tego przepisu autor skargi kasacyjnej upatruje w oparciu rozstrzygnięcia na faktach, jego zdaniem, nie ustalonych w toku postępowania administracyjnego, ani przed Sądem I instancji, tj. między innymi braku prawomocnej decyzji o wyłączeniu z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego. Poglądu tego, w okolicznościach tej konkretnej sprawy, nie sposób podzielić. W aktach administracyjnych znajduje się pismo Starostwa Powiatowego w Wadowicach z dnia 15 listopada 2010 r., z której wynika, iż w działka nr [...] zgodnie z wypisem z rejestru gruntów oraz mapą glebowo-rolniczą stanowi użytek rolny oznaczony jako RIVa- typ gleby mineralny (gleby brunatne wyługowane i brunatne kwaśne).

Dlatego też, zasadnie Sąd I instancji podniósł, iż art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przesądza o tym, że decyzja o wyłączeniu gruntu rolnego z produkcji ma być wydana tylko wtedy gdy chodzi o użytki rolne pochodzenia mineralnego i organicznego zaliczone do klas l, II, III, IIla, lllb, oraz użytki rolne klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego. Wprawdzie teren objęty zamiarem inwestycyjnym zaliczony jest do klasy IVa, jednakże gleba jest pochodzenia mineralnego, co oznacza, że nie było potrzeby wydawania decyzji o wyłączeniu tego gruntu z produkcji, co miało by miejsce gdyby gleba była pochodzenia organicznego.

Również zarzuty określone w pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, iż projektowany dom należy do grupy tzw. projektów typowych, sporządzonego przez [...] we W. pn. Jednorodzinny Dom Wolnostojący "[...]". Projekt typowy to projekt przeznaczony do wielokrotnego zastosowania (tzw. projekt gotowy), po przystosowaniu do warunków konkretnej inwestycji na podstawie którego dokonuje się adaptacji projektu do warunków lokalnych. Za wszystkie rozwiązania zawarte w projekcie budowlanym odpowiada osoba dokonująca przystosowania projektu gotowego do wymagań przedmiotowej inwestycji. Osoba ta jest projektantem w rozumieniu art. 20 Prawa budowlanego, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu prawami i obowiązkami, oznacza to, że w celu spełnienia obowiązku, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, w projekcie budowlanym należy na stronie tytułowej zamieścić tylko dane osoby będącej projektantem, natomiast nie ma potrzeby załączania do projektu kopii uprawnień osoby, która faktycznie sporządziła projekt typowy, lecz jedynie osoby będącej projektantem.

Wskazany przez autora skargi kasacyjnej mgr. inż. K. K. był projektantem projektu typowego, który to projekt następnie został adaptowany przez arch. J. W. Dodatkowo w aktach administracyjnych (k-94) znajduje się zgoda projektanta projektu typowego na dokonywanie zmian w projekcie [...]". Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, już z faktu udzielenia pełnomocnictwa arch. J. W., któremu jednocześnie zlecono przygotowanie projektu budowlanego wynika, iż jest on głównym projektantem i jedynie on jest odpowiedzialny za skoordynowanie techniczne projektów wykonanych przez pozostałych projektantów wskazanych w projekcie budowlanym. W związku z powyższym w/w zarzuty z pkt 2 i 3 skargi kasacyjnej należy uznać za niezasadne.

Zarzut wskazany w pkt 4 skargi kasacyjnej, tj. naruszenia 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez ustalanie odległości zbiornika na nieczystości ciekłe, jedynie i wyłącznie na mało skonkretyzowanej mapie, która nie została sporządzona przez geodetów lecz przez projektanta z zakresu budownictwa należy uznać za niezasadny, ponieważ w części rysunkowej projektu budowlanego znajduje się mapą z projektem zagospodarowania działki i terenu sporządzona zgodnie z mapa przyjętą do zasobu PODGiK (co potwierdził uprawniony geodeta). Na mapie tej znajduje się uzgodnienie usytuowania projektowanego zbiornika na nieczystości stałe dokonane przez Zastępcę Przewodniczącego powiatowego Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej z upoważnienia Starosty Wadowickiego. Na mapie tej wprost wskazano, iż odległość projektowanego zbiornika na nieczystości stałe wynosi 2,5 m.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także zarzut piaty skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia ustalenia granicy pomiędzy stronami nie należy do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego w postępowaniu zmierzającym do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenia przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości. Z akt sprawy wynika, iż do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestorzy załączali takie oświadczenie, iż są współwłaścicielami działki nr [...].

Dodatkowo fakt ten wynika z wypisu z rejestru gruntów dotyczących przedmiotowej działki. Podzielić również należy stanowisko Sądu I instancji, że jeżeli prowadzona inwestycja jest realizowana w sposób sprzeczny z udzielonym pozwoleniem na budowę to organem właściwym do rozstrzygnięcia tych kwestii jest organ nadzoru budowlanego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.