Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1379/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2014 r., znak [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do stanu poprzedniego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w Warszawie. W treści wniesionego środka odwoławczego zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez dokonanie całkowitego demontażu nośnika reklamowego wraz z konstrukcją nośną i oświetleniem. Podniesiono, że skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji nie będą jedynie straty finansowe jakie poniesie skarżąca wobec dokonania demontażu, ale także nieodwracalne skutki związane z samą rozbiórką inwestycji. Wskazano, iż demontaż nośnika reklamowego spowoduje wystąpienie strat w kwocie ok. 500 tysięcy złotych.
Nadto wskazano, iż konieczność wykonania obowiązku nałożonego będzie także stanowiło naruszenie posiadania inwestora rodzące odpowiedzialność odszkodowawczą Spółki. Nadto wskazano, że Spółka nie jest ani posiadaczem, ani właścicielem nośnika reklamowego. Okoliczności te, zdaniem Spółki, uzasadniają możliwość wyrządzenia Spółce znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu.
Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz.77).
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
W niniejszej sprawie zaskarżoną Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] maja 2014 r. po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. Sp. k. z dnia 13 listopada 2013 r. od decyzji Stołecznego Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. zobowiązującej Spółkę do doprowadzenia zabytku - historycznego układu urbanistycznego i zespołu budowlanego [...] w Warszawie do stanu poprzedniego, poprzez usunięcie nośnika reklamowego wraz z metalową konstrukcją nośną i oświetleniem, usytuowanego w narożniku ulic N. i C., na terenie działki ew. nr A z obrębu 20102, w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w złożonym wniosku skarżąca Spółka wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji, jeszcze przed rozpoznaniem sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, może spowodować wystąpienie niebezpieczeństw, o których mowa w ww. przepisie. Nadto zwrócić należy uwagę, że także w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji wykonanie kontrolowanej decyzji zostało wstrzymane postanowieniem tegoż Sądu z dnia 25 listopada 2014 r., jednakże wstrzymanie wykonania tego aktu, stosownie do treści § 6 art. 61 p.p.s.a. upadło w momencie wydania przed sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.
Stąd też zasadne było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji także w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesioną skargą kasacyjną. Dlatego, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.