Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę H. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] sierpnia 2001 r. o nie stwierdzeniu u niego choroby zawodowej.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.) i z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr.132, poz.1115). W decyzji podniesiono, że sprawy związane z rozpoznawaniem, orzekaniem i stwierdzaniem chorób zawodowych, których podejrzenie zgłoszono przed 3 września 2002 r. regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r. nr 65 poz.294 z późn. zm.). Zgodnie z § 1 ust.1 tego rozporządzenia "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy".
Poradnia Medycyny Pracy PKP w Warszawie, jak wynika z wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia 20 czerwca 2000 r., rozpoznała u H. K. chorobę zawodową "przewlekłą obturacyjną chorobę płuc w okresie częściowej niewydolności oddechowej". Wydaną na podstawie tego orzeczenia decyzję nr [...] Kolejowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie o stwierdzeniu u H. K. choroby zawodowej, w wyniku wniesionego odwołania przez Zakład Przewozów Towarowych PKP w M., uchylił Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Lublinie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w pierwszej instancji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Decyzję uchylono dlatego, że rozpoznania choroby zawodowej dokonano bez uprzedniego przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego (postępowania wyjaśniającego), a rozpoznana jednostka chorobowa nie była ujęta w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że H. K. od 1 lutego 1959 r. do 1965 r. pracował jako robotnik przeładunkowy na stacji Kolejowej PKP w M., przy ręcznym przeładunku materiałów sypkich (sól, cement, węgiel, zboże, bawełna), a od 30 grudnia 1965 r. do 31 lipca 1974 r. jako robotnik przeładunkowy, przeładunku mechanicznego przy użyciu suwnic.
W czasie wykonywania tej pracy narażony był na znaczne zapylenie. Od 1 sierpnia 1974 r. do 31 marca 1982 r., tj. do czasu przejścia na emeryturę, pracował jako manewrowy bez narażenia na działanie pyłów przemysłowych. Po przesłaniu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. wyników dochodzenia epidemiologicznego do Poradni Medycyny Pracy PKP w Warszawie, celem ponownego rozpatrzenia zasadności ustalonego rozpoznania H. K. został skierowany na ponowne badanie do Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie, upoważnionego do przeprowadzania u pracowników ponownych badań lekarskich. W Centrum Medycyny Kolejowej w Warszawie choroby zawodowej u H. K. nie rozpoznano. Z orzeczenia lekarskiego z dnia 25 czerwca 2001r. wynika, że u H. K. rozpoznano: "przewlekłe zapalenie oskrzeli po przebytym zespole płata środkowego pochodzenia zapalnego (1998 roku)", orzekając "brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej układu oddechowego".
Na tej podstawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydał decyzję z dnia 2 sierpnia 2001 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u H. K. choroby zawodowej "przewlekłego zapalenia oskrzeli z niewydolnością oddechową". Decyzję powyższą po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez H. K. utrzymano w mocy. Choroby zawodowej narządu oddechowego u H. K. nie rozpoznała również Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w Lublinie ani Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, w których to jednostkach organizacyjnych był badany H. K. w wyniku realizacji wytycznych zawartych w wyroku sądu administracyjnego.
Tak więc trzy jednostki organizacyjne opieki zdrowotnej w wydanych orzeczeniach lekarskich, a mianowicie: Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej, Poradnia Chorób Zawodowych WOMP w Lublinie i Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, nie potwierdziły rozpoznania ustalonego w Poradni Medycyny Pracy PKP i orzekły brak podstaw do rozpoznania u H. K. choroby zawodowej narządu oddechowego.
Utrzymano zatem w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej mając na uwadze stwierdzenie przez kolejno orzekające jednostki służby zdrowia braku związku przyczynowego rozpoznanego zapalenia oskrzeli z warunkami pracy do 1974 r. w narażeniu na pył pochodzenia organicznego; ustalenie, że przyczyną rozpoznanego u H. K. zapalenia przebycie w 1998 r. "zespołu płata środkowego pochodzenia, tj. schorzenia powstałego w wyniku infekcji (zakażenia bakteryjnego); brak związku "zespołu płata środkowego pochodzenia zapalnego", spowodowanego infekcją bakteryjną, z narażeniem przed 26 laty na działanie pyłów organicznych, występujących w środowisku jego pracy do 1974 r.; brak występowania zmian osłuchowych ze strony oskrzeli po przebytych, licznych infekcjach (zakażeniach bakteryjnych) dróg oddechowych w okresie od 1964 r. do 17 września 1981 r., pomimo, że H. K. palił papierosy, (brak wzmianki o zmianach chorobowych w oskrzelach w dokumentacji lekarskiej od zakończenia pracy w 1982 r. do1998 r.); nierozpoznanie u H. K. niewydolności narządu oddechowego; oraz fakt, że przewlekłe zapalenie oskrzeli, związane z praca zawodową ujawnia się w okresie zatrudnienia albo w niezbyt odległym czasie po jej zakończeniu, objawy zaś przewlekłego zapalenia oskrzeli powstające po 26 latach od ustania narażenia, nie mogą być związane z warunkami pracy.
Na powyższą decyzję H. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności poprzez zanegowanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem przewlekłego zapalenia oskrzeli u H. K. w okresie pracy zawodowej, zaniechanie dokonania oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności poddania ocenie, zgodnie ze swobodną oceną dowodów, orzeczeń lekarskich i odpowiedzi Poradni Chorób Zawodowych WOMP w Lublinie zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wydanie wadliwej decyzji polegający na przyjęciu, iż w okresie od 1 sierpnia 1974 r. do 31 marca 1982 r. pracując jako manewrowy nie był narażony na działanie pyłów przemysłowych, podczas gdy takie narażenie H. K. nadal występowało.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w niniejszej sprawie organ wydający badane rozstrzygnięcie był zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 listopada 2005 r. W ocenie sądu organ przeprowadzając ponownie postępowanie odwoławcze w przedmiocie stwierdzenia u H. K. choroby zawodowej wypełnił wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie III SA/Lu 472/05. Spowodował mianowicie nadesłanie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie opinii uzupełniającej orzeczenie lekarskie z 19 maja 2004 r. prawidłowo sporządzonej przez lekarza, który wydawał orzeczenie z 19 maja 2004 r. i zawierającej wyjaśnienie kwestii wskazanych przez sąd w wyroku uchylającym (z dnia 16 marca 2006 r., k. akt adm. nr 74-75).
W piśmie owym ustosunkowano się do etiologii pozazawodowej przebytego przez skarżącego zespołu płata środkowego pochodzenia zapalnego oraz wyjaśniono, że schorzenie układu oddechowego z wydolnością oddechową na granicy normy nie może być zakwalifikowane jako niewydolność oddechowa (niezależnie od etiologii schorzenia). Sąd nie dopatrzył się w przebiegu postępowania administracyjnego uchybień przepisom postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się zatem do zarzutów skarżącego dotyczących niewyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy, sąd pierwszej instancji stwierdził, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Lublinie przeprowadzając ponownie postępowanie odwoławcze wyczerpał wskazania zawarte w wyroku z dnia 8 listopada 2005 r. i pozostawał w zgodzie z przepisami procedury administracyjnej.
W świetle § 1 ust. 1 rozporządzenia za choroby zawodowe można uznać choroby, które odpowiadają dwóm kumulatywnie spełnionym warunkom, z których pierwszy polega na tym, że chorobą zawodową może być tylko schorzenie określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia, a drugi na tym, że choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. W wykazie chorób zawodowych jako chorobę zawodową wymieniono pod pozycją 4: "przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli. drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego".
Zatem w świetle rozporządzenia z 1983 r. chorobą zawodową przewlekłego zapalenia oskrzeli spowodowanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących może być tylko takie schorzenie, któremu towarzyszy rozpoznana u pracownika niewydolność narządu oddechowego. W przedmiotowej sprawie w zgromadzonym materiale dowodowym orzeczenia lekarskie, stanowiące podstawę wydania decyzji administracyjnych organów obu instancji, wydały niezależne, wyspecjalizowane placówki służby zdrowia wskazane w przepisach rozporządzenia z 1983r. (§ 7 ust. 1, § 9 ust. 1).
W ocenie sądu organ zasadnie oparł swe rozstrzygnięcie na orzeczeniach lekarskich z 25 czerwca 2001 r., z 19 maja 2004 r. i z 19 sierpnia 2004 r.,, a uznał orzeczenie Kolejowej Komisji Lekarskiej w Poradni Medycyny Pracy w Warszawie z 20 czerwca 2000 r. za środek dowodowy (opinię biegłego) niespełniający wymogów procedury administracyjnej, pozbawiony przede wszystkim uzasadnienia niezbędnego do weryfikacji orzeczenia. Rozpoznane jednostki chorobowe nie zostały umieszczone w wyżej zacytowanym wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 1983 r. Nie rozpoznano u skarżącego przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących przy jednoczesnym stwierdzeniu u skarżącego niewydolności narządu oddechowego. Podkreślenia wymaga również fakt, że z uzasadnień orzeczeń lekarskich wynika, iż stwierdzone w orzeczeniu schorzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli nie pozostaje w związku przyczynowym z narażeniem na zapylenie w okresie zatrudnienia.
W orzeczeniach z dnia 19 maja 2004 r. (Poradni Chorób Zawodowych WOMP w Lublinie) i z dnia 25 czerwca 2001 r. (Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie) za przyczynę przewlekłego zapalenia oskrzeli stwierdzonego u H. K. uznano przebyty w 1998 r. zespół płata środkowego pochodzenia zapalnego. Prawidłowo wydane przez upoważnioną jednostkę medyczną orzeczenie lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wiąże organ orzekający w sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sadu Administracyjnego H. K., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na tym, że Sąd błędnie ustalił i przedstawił w uzasadnieniu wyroku stan faktyczny sprawy zaistniały w niniejszej sprawie, pomijając korzystne dla skarżącego orzeczenie w sprawie choroby zawodowej z dnia 27 grudnia 2000r., [...], oraz błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia polegający na przyjęciu, że w okresie od 1 sierpnia 1974r. do 31 marca 1982r. H. K. będąc pracownikiem manewrowym nie był narażony na działanie pyłów przemysłowych, podczas gdy takie narażenie występowało.
Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które polegało na tym, że organ administracji w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a w szczególności pominął korzystne dla skarżącego H. K. orzeczenie w sprawie choroby zawodowej z dnia 27 grudnia 2000r.,[...] które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że H.. K. od 1 lutego 1959r. do grudnia 1965r. pracował jako robotnik przeładunkowy na stacji kolejowej PKP w M. przy ręcznym przeładunku materiałów sypkich, a od dnia 30 grudnia 1965r. do dnia 31 lipca 1974r. jako robotnik przeładunkowy przeładunku mechanicznego przy użyciu suwnic. Od dnia 1 sierpnia 1974r. do dnia 31 marca 1982r. był zatrudniony jako manewrowy. Mimo zmian na stanowisku pracy dalej wykonywał czynności w warunkach znacznego zapylenia. Charakter wykonywanych czynności był inny, ale miejsce pozostało to samo. Było to środowisko znacznego zapylenia pyłami przemysłowymi, które unosiły się wkoło.
Co więcej, kiedy nie było dla niego pracy na stanowisku manewrowego kierowano go do przeładunku mechanicznego. W latach 1964 do 1981r. bardzo często chorował na ostre infekcje dróg oddechowych, co miało związek z wykonywaną przez niego pracą. Praca skarżącego w warunkach nadmiernego zapylenia miała decydujący wpływ na powstałe u niego schorzenia. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem wykonywanie przez dłuższy okres czasu, na przykład 18 lat, pracy w szkodliwych warunkach, stanowi dostateczną podstawę do uznania związku przyczynowego pomiędzy danym schorzeniem, a tymi warunkami, a w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie.
Skarżący pracował aż 22 lata w warunkach nadmiernego zapylenia, a zaistnienie choroby zawodowej potwierdzają dwa orzeczenia lekarskie. Jednoznaczne wykluczenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem tego konkretnego schorzenia u H. K. a warunkami jego pracy zawodowej jest niezasadne. W orzeczeniach z dnia 19 maja 2004r. / Poradni Chorób Zawodowych WOMP w Lublinie / i z dnia 25 czerwca 2001r. / Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie / za przyczynę przewlekłego zapalenia oskrzeli stwierdzonego u H. K. uznano przebyty w 1998r. zespół płata środkowego pochodzenia zapalnego, jednakże błędne jest wykluczanie związku choroby z wykonywaną przez skarżącego pracą. Warunki w jakich H. K. wykonywał powierzone mu obowiązki musiały wpłynąć na stan jego zdrowia.
Ponadto, zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i organy administracji w sposób wyczerpujący nie zgromadziły materiału dowodowego, zupełnie pomijając korzystne dla skarżącego orzeczenie lekarskie z dnia 27 grudnia 2000r. Rozpoznano wówczas u H. K. przewlekłe zapalenie oskrzeli w okresie niewydolności oddechowej i uznano je za chorobę zawodową. Organ administracji był obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tymczasem nie uczynił tego, a wagę tego uchybienia potęguje fakt, że orzeczenie to całkowicie przeczy ostatecznym decyzjom organów. Orzeczenie to jest zbieżne z treścią korzystnego dla skarżącego orzeczenia w sprawie choroby zawodowej z dnia 20 czerwca 2000r.,[...]. Pominięcie i nie rozważenie tak ważnego dowodu mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest zobowiązany do zwięzłego przedstawienia stanu sprawy w uzasadnieniu orzeczenia. Skoro Sąd ma go przedstawić, to wcześniej musi go ustalić. Orzeczenie w sprawie choroby zawodowej z dnia 27 grudnia 2000r. jest jednym z elementów tworzących stan sprawy. Opisany w uzasadnieniu wyroku stan sprawy nie obejmuje całości materiału dowodowego, a zatem nie został ustalony zgodnie z rzeczywistością. Orzeczenie w sprawie choroby zawodowej z dnia 27 grudnia 2000r. najpierw winno stać się przedmiotem pogłębionej analizy organu administracji publicznej na etapie postępowania administracyjnego.
Następnie merytoryczna decyzja organu, wydana w oparciu o wszystkie dowody, stałaby się przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W uzasadnieniu tego orzeczenia powinno się znaleźć także omówienie orzeczenia w sprawie choroby zawodowej H. K. z dnia 27 grudnia 2000r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje,
Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Wbrew zarzutom skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo uznał, że zebrany w sprawie przez organy administracji materiał dowodowy był wystarczający dla dokonania oceny, czy u skarżącego występuje choroba zawodowa wymieniona w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr.132, poz.1115).
Wprawdzie istotnie w uzasadnieniu wyroku nie powołano i nie analizowano orzeczenia w sprawie choroby zawodowej z dnia 27 grudnia 2000r. nr [...] lecz było to w okolicznościach tej sprawy zbyteczne. Orzeczenie to jest bowiem, jak słusznie wskazano w skardze kasacyjnej, zbieżne z treścią innego korzystnego dla skarżącego orzeczenia w sprawie choroby zawodowej z dnia 20 czerwca 2000r., [...]. Zbieżność ta dotyczy nie tylko treści ale i formy orzeczenia. Sąd I instancji stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał słusznie, że orzeczenie Kolejowej Komisji Lekarskiej w Poradni Medycyny Pracy w Warszawie z 20 czerwca 2000r. jako środek dowodowy (opinia biegłego) nie spełnia wymogów procedury administracyjnej, przede wszystkim z powodu braku uzasadnienia niezbędnego do weryfikacji orzeczenia. Ta ocena odnosi się także do orzeczenia lekarskiego z 27 grudnia 2000r. powołanego w skardze kasacyjnej.
Kolejne orzeczenia lekarskie, stopniowo uzupełniane po kolejnych wyrokach sądu administracyjnego, przywołane i przeanalizowane w zaskarżonym wyroku, wykluczają występowanie u skarżącego choroby zawodowej i zawierają szczegółowe uzasadnienie, pozwalające na zweryfikowanie rzetelności i fachowości dokonanej oceny. Skoro zatem szczegółowo uzasadnione, odpowiadające w pełni wymogom opinii biegłego orzeczenia lekarskie wykluczyły występowanie u skarżącego choroby zawodowej, to nie sposób uznać za zasadny zarzut jakoby brak omówienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znacznie wcześniejszego – pozbawionego uzasadnienia – orzeczenia lekarskiego mógł stanowić naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Bezzasadny jest także zarzut, jakoby Sąd I instancji oparł się na wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy. W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy stan faktyczny ustalony został bowiem prawidłowo. Z orzeczeń orzekających w sprawie właściwych jednostek służby zdrowia wynika bowiem, że rozpoznane u skarżącego schorzenie nie należy do katalogu chorób zawodowych zawartego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych... z uwagi na niestwierdzenie u skarżącego niewydolności układu oddechowego (konieczne dla rozpoznania jednostki chorobowej z pkt 4 wykazu). Trzeba również stwierdzić, że fakt, czy skarżący zaprzestał wykonywania pracy w warunkach zapylenia w 1974r. (jak przyjęły organy administracji i sąd I instancji), czy w 1982r. (jak podaje skarżący) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w świetle zgromadzonych w sprawie opinii lekarskich również i dlatego, że z opinii uzupełniającej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Lublinie (k-74 akt administracyjnych) wynika, że "wg wiedzy lekarskiej przewlekłe zapalenie oskrzeli związane z pracą zawodową ujawnia się w okresie zatrudnienia, albo w niezbyt odległym czasie po jego zakończeniu.
Objawy przewlekłego zapalenia oskrzeli, pojawiające się po kilkunastu latach od zakończenia pracy (w narażeniu na czynniki drażniące drogi oddechowe) nie mogą być wiązane przyczynowo z jej wykonywaniem". Według tej opinii pierwsze zapisy dotyczące przewlekłego nieżytu oskrzeli pojawiają się w odniesieniu do skarżącego w 1998r. – a zatem w 16 lat po przejściu skarżącego na emeryturę - po wskazywanej przez skarżącego dacie ustania narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy. Skoro tak, to wnioski opinii w pełni odnoszą się do sytuacji skarżącego, także przy przyjęciu, że okres narażenia na czynniki szkodliwe ustał w 1982r. Zwrócić należy ponadto uwagę, że wcześniejsze opinie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Lublinie z 19 maja 2004r. oraz instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z 19 sierpnia 2004r. – obie wykluczające chorobę zawodową u skarżącego przyjmowały - zgodnie z twierdzeniami skarżącego, że okres narażenia na czynniki szkodliwe ustał w 1982r.
Z powyższych okoliczności wynika zatem, że to, czy ustanie narażenia skarżącego na czynniki szkodliwe w środowisku pracy nastąpiło w 1982r. czy w 1974r. nie było okolicznością faktyczną istotną dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro tak to podniesiony w tym zakresie zarzut skargi kasacyjnej uznać należało za bezzasadny.
W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.