Uzasadnienie
II OSK 1675 / 07
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę wniesioną przez J. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R., którą to decyzją nie stwierdzono u J. P. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym wymienionej w poz.[...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115 -dalej zwanego rozporządzeniem).
W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że J. P. zatrudniona w Kopalni [...] "[...]" jako referent, instruktor i starszy instruktor w Dziale Szkolenia oraz w "[...]" Spółka Akcyjna w latach [...] - [...] jako kierownik Działu Szkolenia, pracowała w warunkach narażenia na nadmierny wysiłek głosowy spowodowany m. in. prowadzeniem licznych wykładów i szkoleń. Wyniki badań przeprowadzonych przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., wskazały w obrębie narządu głosu na brak zmian patologicznych upoważniających do rozpoznania choroby wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.
Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez J. P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a mianowicie dochodzenia epidemiologicznego oraz orzeczeń placówek lekarskich wraz z dodatkowymi opiniami nie daje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. W związku z przedstawioną dokumentacją medyczną potwierdzającą rozpoznanie u strony choroby w postaci guzków śpiewaczych, organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie w celu wyjaśnienia sytuacji strony po przeprowadzonej operacji, a zwłaszcza jednoznacznego określenia czy przeprowadzona operacji spowodowała całkowite wyleczenie dysfonii zawodowej. W dodatkowej opinii z dnia [...] lekarze Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdzili, że rozpoznany u skarżącej "stan po wycięciu guzków głosowych" nie figuruje jako schorzenie w wykazie chorób zawodowych.
W ponownej opinii lekarze orzecznicy wyjaśnili, że nie znajdują podstaw do zmiany wcześniej zaprezentowanego stanowiska stwierdzając, że choroba zawodowa narządu głosu nie może być rozpoznawana na podstawie zmian stwierdzonych w przeszłości, a aktualnie już nie istniejących. Zatem brak rozpoznania u strony choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników powoduje sytuację, iż w sprawie nie było podstaw do uznania u odwołującej się strony choroby zawodowej, a tym samym zakwestionowania decyzji objętej odwołaniem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie u niej choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniesioną skargę stwierdził, iż warunkiem do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne, o których mowa w § 7 ust. 1 do 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z materiału sprawy wynika, iż badające skarżącą zespoły lekarzy nie rozpoznały u niej choroby zawodowej. Rozpoznany u skarżącej "stan po usunięciu guzków głosowych", w ocenie wymienionych jednostek diagnostycznych nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej. Jest tak dlatego, że w wykazie chorób zawodowych nie wymieniono schorzenia "stan po usunięciu guzków głosowych", który stwierdzono u zainteresowanej. Orzeczenia lekarskie właściwych, uprawnionych do tego medycznych jednostek diagnostycznych - tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. (z dnia [...]) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (z dnia [...]) jednoznacznie stwierdziły u skarżącej "stan po usunięciu guzków głosowych", a jednocześnie brak w obrębie narządu głosu zmian patologicznych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
Trafnie zdaniem Sądu pierwszej instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, iż nie ma w przypadku skarżącej możliwości stwierdzania choroby zawodowej, bowiem pomimo, iż przedłożona przez skarżącą dokumentacja choroby wskazywała rozpoznanie u niej chorobę w postaci guzków głosowych, to jednak w wyniku zabiegu operacyjnego zmiany patologiczne zostały usunięte, a fałdy głosowe skarżącej z uwagi na barwę, kształt i ruchomość są prawidłowe.
Z tych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./ Sąd skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. P., zaskarżając go w całości.
Działający w imieniu skarżącej pełnomocnik adwokat J. P. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił "na podstawie art. 174 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia polegające na nieuwzględnieniu faktu, że dolegający skarżącej uraz narządu głosu -niezależnie jaka jest to choroba -winien być zakwalifikowany jako schorzenie zawodowe albowiem odwołująca w środowisku pracy była narażona na działanie czynnika szkodliwego, a patologiczne guzy strun głosowych wywołały konieczność poddania się skarżącej zabiegowi operacyjnemu".
Kontynuując powyższy zarzut autor kasacji wskazał, iż "w toku postępowania Sąd doszedł do błędnego przekonania, że uszkodzenie narządu mowy nie uzasadnia uznania schorzenia za zawodowe albowiem nie zostało ono w taki sposób zakwalifikowane przez placówki medyczne, podczas gdy czynnik szkodliwy, który mógł spowodować schorzenie występował tylko w środowisku pracy skarżącej, a Sąd nie uwzględnił tego faktu, że schorzenie wywołało konieczność zabiegu operacyjnego."
Formułując wnioski skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wniósł: "o zmianą wyroku w taki sposób, że Sąd uchyli zaskarżoną decyzję i przekaże sprawę organowi II instancji do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji stwierdzającej u skarżącej schorzenia zawodowego", a ponadto wniósł o "zasądzenie na rzecz Kancelarii Adwokackiej kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego za wszystkie instancje w kwocie oznaczonej według spisu lub taryfy."
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że "jeżeli u odwołującej wykryto schorzenie narządu głosu, a warunki pracy wskazują z niemal całkowitym prawdopodobieństwem na jego etiologię zawodową, a organ orzekający nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z długoletnią pracą w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego - WSA winien uchylić zaskarżoną decyzję organu administracyjnego II instancji jako sprzeczną z prawem".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W związku z treścią skargi kasacyjnej, a w szczególności z uwagi na sposób jej sformułowania koniecznym jest wyjaśnienie, iż charakter prawny skargi kasacyjnej różni się w sposób zasadniczy od skargi na ostateczną decyzję administracyjną wnoszonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Ustawodawca, wprowadzając w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązującej od dnia 1 stycznia 2004 r. przymus adwokacko-radcowski (art. 175 § 1 p.p.s.a.) postawił skardze kasacyjnej określone wymagania. Wśród tych wymagań najistotniejsze znaczenie ma przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Brak któregoś z tych istotnych elementów określonych jako elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej uniemożliwia rozpoznanie sprawy.
W świetle art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to związanie tego Sądu zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które winny dotyczyć ocenianego wyroku.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga więc nie tylko ich prawidłowego określenia w samej skardze, ale stosownie do art. 176 p.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem strony skarżącej przez Sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96, postanowienia NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 9). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut nieokreślonego naruszenia prawa materialnego, czy też zarzut naruszenia nie wskazanych przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 22 lipca 2004 r., GSK 356/04, ONSA WSA 2004, nr 3, poz. 72, s. 142).
Tylko prawidłowe, zgodne z art. 176 p.p.s.a. opracowanie skargi pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga kasacyjna nie spełniająca wymagań w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie tej części art. 178 p.p.s.a., która odnosi się do skargi kasacyjnej "z innych przyczyn niedopuszczalnej". Taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez adwokata J. P. działającego w imieniu skarżącej J. P. ograniczono się do przedstawienia jako zarzutu "naruszenia przepisów prawa procesowego" bez wskazania jakiegokolwiek przepisu prawa, któremu w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok. Uzasadnienie samej skargi kasacyjnej wskazuje na zarzuty zmierzające do podważenia ustaleń dokonanych przez organ i zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, przy czym też nie wskazano na jakąkolwiek normę prawną, której uchybił zdaniem autora kasacji Sąd. Nie zawarto też w kasacji wniosków o uchylenie lub zmianę wyroku Sądu pierwszej instancji z oznaczeniem zakresu tego żądania (wnioski podane w skardze dotyczą decyzji administracyjnych, a nie wyroku Sądu pierwszej instancji).
Brak przytoczenia we wniesionej skardze kasacyjnej podstaw stanowi niespełnienie wymagań przepisanych dla skargi kasacyjnej, a przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. i nie podlega sanacji. Z uwagi na to, że wymagania te są elementami konstrukcyjnymi, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy, wobec tego skarga kasacyjna jako sporządzona z naruszeniem art. 176 p.p.s.a., na podstawie art. 178 p.p.s.a. podlega odrzuceniu, o czym też Naczelny Sąd Administracyjny orzekł.