Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017r., sygn. akt IV SA/Gl 1118/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargi K. P. i Ł. P. na postanowienie Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 10 października 2016r., nr... w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że pismami z dnia 10 listopada 2016r. pełnomocnik K. P. i Ł. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargi na postanowienie Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 10 października 2016r., nr..., którym utrzymano w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 23 sierpnia 2016r. Postanowienie organu I instancji zostało wydane w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego, w którym uznano zarzuty za nieuzasadnione. Pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej odrzucenie.
Analizując zaistniałą w niniejszej sprawie sytuację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ś. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 10 października 2016r., nr... utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia 23 sierpnia 2016r. dotyczące stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego. W ocenie Sądu I instancji, sprawa ze skargi na przedmiotowe postanowienie nie mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, skoro zaskarżone postanowienie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to tym samym skarga na to postanowienie jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Brak właściwości sądu administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy skarga m. in. dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego.
Na marginesie Sąd I instancji wskazał, że organ drugiej instancji pouczył w sposób prawidłowy skarżących, że na postanowienie tego organu nie przysługuje środek zaskarżenia zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
W skardze kasacyjnej K. P. reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, rozpoznanie sprawy na rozprawie, zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem co do zgodności z Konstytucją art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 68 ust. 1,2,3, art. 77 ust. 2 Konstytucji w zakresie w jakim umożliwia odrzucenie skargi z powodu braku kognicji Sądu w sprawach postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu do spraw w toku, co powoduje przede wszystkim ograniczenie prawa do Sądu z pominięciem prawa już nabytego w kwestii tak zasadniczej jak ochrona zdrowia i przymus państwa z tym związany (pozbawia konstytucyjnego uprawnienia bez jakiegokolwiek uzasadnienia) oraz o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunat Konstytucyjny.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż nowelizacja z dnia 15 sierpnia 2015r. znajduje zastosowanie do sprawy w toku i tym samym bezzasadne przyjęcie braku kognicji sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji.
W piśmie z dnia 17 lipca 2017r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu, bowiem wbrew zarzutom skarżącego, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., odrzucając skargę w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym jako złożoną w sprawie wyłączonej spod kognicji sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem stanowisko zaprezentowane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017r., sygn. akt II OSK 1300/17 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zw. dalej CBOSA), w którym wskazano, że o właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji prawidłowo zatem wskazał, że art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizacyjną z dnia 9 kwietnia 2015r. wyłączał w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia spod właściwości sądów administracyjnych możliwość kontroli postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Odwołać się tutaj bowiem należy do art. 2 ustawy nowelizującej, stanowiącego, że przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Z mocy art. 2 ustawy nowelizującej, artykuł 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015r., przy czym chodzi tu o wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, którego moment określa data wniesienia skargi.
W tych warunkach w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji nie było normy procesowej, która przyznawałaby osobie wnoszącej skargę na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym stosowne uprawnienie procesowe, co w świetle art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. czyniło skargę niedopuszczalną.
Odnosząc się do wniosku dotyczącego skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. ze wskazanymi w petitum skargi kasacyjnej przepisami Konstytucji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza brak podstaw do uwzględnienia takiego wniosku. Sąd podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 8 czerwca 2017r., sygn. akt II OSK 1314/17 (dostępne w CBOSA), z którego uzasadnienia wynika, że wprowadzone z dniem 15 sierpnia 2015r. zawężenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych poprzez wykluczenie możliwości sądowej kontroli m.in. postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, nie pozbawia strony skutecznej ochrony swoich praw, lecz możliwość uzyskania tej ochrony przenosi na późniejszy etap postępowania. Incydentalny charakter postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela zadecydował o uznaniu zasadności kontroli tego rodzaju aktu w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Innymi słowy, rezygnacja przez ustawodawcę z możliwości bezpośredniego zaskarżenia postanowienia wierzyciela zapadłego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów nie oznacza, że rozstrzygnięcie to zostało wyłączone spod sądowej kontroli. Na zasadzie wyrażonej w art. 135 p.p.s.a. podlega ono weryfikacji z punktu widzenia jego zgodności z prawem w ramach kontroli postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, o którym mowa w art. 34 § 4 ustawy z dnia 7 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016, poz. 599 ze zm.).
Natomiast wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie nie znajduje podstaw prawnych w art. 182 § 1 p.p.s.a., bowiem kwestia rozpoznania "skargi kasacyjnej od postanowienia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie w sprawie należy do dyskrecjonalnych uprawnień sądu" (por. np. w tym zakresie "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Komentarz, wyd.
- 5. C.H.Beck, Warszawa 2017, praca zb. pod redr. Hausera i M. Wierzbowskiego, s. 770).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
- - ---------------------- 5