Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 9 września 2021 r., sygn. akt II OSK 171/21

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 939/20, oddalił skargę Y. V. (dalej jako skarżący) na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2019 roku nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący [...] października 2017 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały ze względu na swoje polskie pochodzenie.

Decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały stwierdzając, że nie udokumentował on, iż jest osobą polskiego pochodzenia, gdyż do dnia wydania przedmiotowej decyzji, do akt sprawy nie załączono dokumentów potwierdzających wypełnienie przez stronę warunku wynikającego z art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o repatriacji.

Y. V. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2018 r.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] listopada 2019 r., nr [...], na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 z późn. zm.) w zw. z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 107) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, że w dniu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, Y. V. przebywał w Polsce na podstawie ruchu bezwizowego.

W celu udokumentowania polskiej narodowości swoich przodków, cudzoziemiec przedłożył do akt sprawy:

1. • własny odpis aktu urodzenia wraz z tłumaczeniem przysięgłym, z którego treści wynika, iż rodzice aplikującego tj. pani A. V. i pan Y. V. deklarowali narodowość ukraińską;
2. • uwierzytelnioną kserokopię wypisu z księgi metrykalnej (lata 1920 -1930 r.) Państwowego Archiwum Obwodu T. wraz z tłumaczeniem przysięgłym, którego treść wskazuje na wyznanie grekokatolickie pana Y. I.;
3. • uwierzytelnioną kserokopię zaświadczenia z [...] lutego 2017 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym, nie zawierającą wpisu o narodowości przodków aplikującego;
4. • uwierzytelnioną kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu pani J. W.;
5. • uwierzytelnioną kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu pana I. W.;
6. • uwierzytelnioną kserokopię ankiety dot. wydania dowodu osobistego pani S. W. tj. siostry ojca zainteresowanego, zawierający wpis o polskiej narodowości ww.;
7. • uwierzytelnioną kserokopię wniosku o wydanie dowodu osobistego pani S. W., zawierający wpis o polskiej narodowości ww.;
8. • uwierzytelnioną kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu S. W..

W toku postępowania, organ I instancji pismem z 14 listopada 2017 r., wezwał stronę do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty w postaci pierwotnie wydanych aktów urodzenia, które potwierdzałyby deklarowanie przynależności do narodu polskiego przez jednego z rodziców, dziadków lub dwojga pradziadków strony.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Y. V. dołączył do akt sprawy:

1. • kserokopie dokumentów z akt Sądu Powiatowego w G. W., nie zawierające wpisów dot. narodowości wstępnych aplikującego;
2. • kserokopie dokumentacji archiwalnej W. w G. W., nie zawierające wpisów dotyczących narodowości wstępnych aplikującego;
3. • kserokopię zaświadczenia Administratora Cmentarza Komunalnego w G. W., nie zawierającego wpisów dot. narodowości wstępnych aplikującego;
4. • kserokopię odpisu skróconego aktu małżeństwa pana Z. C. i pani D. W.;
5. • kserokopię odpisu skróconego aktu urodzenia pani D. W..

Natomiast w toku postępowania odwoławczego skarżący Y. V. przedłożył:

1. • odpis skrócony aktu zgonu pana I. W.;
2. • odpis pisma Urzędu Miasta G. W. z [...] kwietnia 2017 r., zgodnie z treścią którego: "na podstawie ksiąg meldunkowych udało się potwierdzić, że I. W., syn J., ur. [...] oraz J. W., córka M., ur. [...] r. byli zameldowani w G. W. przy ulicy S. [...], a od [...] r. przy ulicy Ł. [...].Z danych zawartych w księdze meldunkowej wynika, że I. W. posiadał dowód osobisty [...], a J. W. posiadała dowód osobisty [...]
3. • kserokopie dokumentów akt osobowych potwierdzonych za zgodność z dokumentacją archiwalną pana I. W., przekazanych do archiwum Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego przez W. w G. W., m.in.:
4. - oświadczenie pana I. W. z dnia [...] r.;
5. - zapytanie o karalności pana I. W.;
6. - zaświadczenie z dnia [...] o zwolnieniu I. W. ze stanowiska woźnego w P. nr [...];
7. - zaświadczenie z [...] r. stosownie do którego I. W. z dniem [...] r. został przeniesiony na emeryturę.

Według organu odwoławczego załączone dokumenty nie zawierały adnotacji o polskiej narodowości rodziców, dziadków lub dwojga pradziadków wnioskodawcy, natomiast z aktów stanu cywilnego wynika ukraińska narodowość wstępnych cudzoziemca. Jedynymi dokumentami, zawierającymi zapis o polskiej narodowości przez krewnych cudzoziemca są dokumenty dotyczące S. W. tj. ciotki aplikującego, które nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia udokumentowania przez zainteresowanego pochodzenia polskiego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, w szczególności ze względu na brak bezpośredniego pokrewieństwa.

Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że wpis o narodowości widnieje w dokumentach wypełnionych przez samą S. W. w celu uzyskania polskiego dowodu osobistego i nie znajduje potwierdzenia w dokumentach źródłowych. Natomiast jak wskazano powyżej ww. dokumenty nie stanowią podstawy stwierdzenia udokumentowania przez pana Y. V. pochodzenia polskiego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji ze względu na zbyt daleki stopień pokrewieństwa ze S. W.. Natomiast ww. akty stanu cywilnego dołączone przez stronę do akt sprawy nie dokumentują posiadania przez wstępnych zainteresowanego narodowości polskiej, a mogą jedynie wskazywać na posiadanie przez nich polskiego obywatelstwa.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że dnia 1 maja 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 858), zwana w dalszej części "ustawą nowelizującą". Na mocy art. 1 pkt 7 ustawy nowelizującej zostało zmienione brzmienie art. 5 ustawy o repatriacji. Po pierwsze, został uchylony art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji, który statuował samodzielną podstawę uznania cudzoziemca za osobę polskiego pochodzenia w związku z tym, że on sam lub jego określeni wstępni (co najmniej jeden z rodziców, co najmniej jeden z dziadków, co najmniej dwoje z pradziadków) posiadali w przeszłości obywatelstwo polskie i cudzoziemiec ten wykaże swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów.

Po drugie, zostało zmienione brzmienie samego art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji. W obecnym stanie prawnym brak jest już przykładowego katalogu przejawów związków z polskością, tj. pielęgnowania polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Jednocześnie w bezpośrednim związku z pierwszą z powyższych zmian, na mocy art. 6 pkt 2 ustawy nowelizującej zostało zmienione brzmienie art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. W wyniku tejże zmiany w chwili obecnej przepis ten odsyła w zakresie ustalania polskiego pochodzenia już tylko do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji.

Organ odwoławczy uznał, że dokumenty, jakie przedstawiła strona wskazują na ewentualne posiadanie przez przodków cudzoziemca obywatelstwa polskiego nie zaś na narodowość. Organ podniósł, że w obecnie okoliczność posiadania wstępnych, którzy w przeszłości posiadaliby obywatelstwo polskie, przestała mieć znaczenie dla udzielania zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.

Ponadto z aktów stanu cywilnego przedłożonych przez stronę w toku postępowania przed organem I i II instancji wynika, iż zarówno matka jak i ojciec cudzoziemca (brat pani S. W.), na którego pochodzenie polskie powołuje się zainteresowany, deklarowali narodowość ukraińską.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że z treści art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji wynika, iż zamiarem ustawodawcy było ograniczenie przywilejów związanych z polskim pochodzeniem do tych osób, które pomimo grożących represji, nie tylko kultywowały polskie tradycje i zwyczaje (art. 5 ust. 1 pkt 2), ale także deklarowały w dokumentach metrykalnych narodowość polską. Organ zauważył, że dokumenty metrykalne nie są jedynymi dokumentami wskazującymi na polską narodowość jakie funkcjonowały na terenach byłego ZSRR. Takimi dokumentami wskazującymi na polską narodowość były również paszporty wewnętrzne, czyli odpowiedniki polskich dowodów osobistych, książeczki wojskowe, czy też dokumenty wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji. Katalog dokumentów wymienionych w ww. ustawie zawiera również m.in. dokumenty potwierdzające fakt deportacji, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej, a tym samym strona posiadała możliwość udokumentowania okoliczności podniesionej w uzasadnieniu odwołania tj. zesłania rodziny cudzoziemca na wschód ZSRR z powodu polskiego pochodzenia.

Organ odwoławczy na podstawie opracowań podejmujących problematykę ukraińską, aktualnie dostępnych WIKP (według stanu na dzień 19 maja 2015 r.), dokonał następujących ustaleń dotyczących zapisu narodowości w paszportach ZSRR na terytorium Ukrainy.

W ZSRR od momentu urodzenia się osoby dane na temat jej etnicznej przynależności (według krwi, tj. w biologicznym sensie) wnoszone były przez organy ZAGS (rosyjski USC) do jej danych personalnych - do świadectwa urodzenia i dalej przez MSW - do "karty personalnej rejestracji" - w oparciu o "narodowość" jej rodziców. Po osiągnięciu przez obywatela ZSRR 16 roku życia wydawano mu paszport, w którym jego narodowość była wnoszona jednoznacznie i ostatecznie. W przypadku, gdy "narodowość" ojca i matki różniły się, organy paszportowe MSW dokonywały wyboru, z zasady na korzyść narodowości ojca. Począwszy od 1975 roku (po przeprowadzeniu reformy paszportowej w ZSRR) obywatel miał prawo do samodzielnego wyboru między narodowością ojca i matki. Przy czym, zgodnie z ustawą,,o paszportach ZSRR", obywatel ZSRR mógł dokonać wyboru tylko jeden raz - przy otrzymywaniu pierwszego paszportu obywatela ZSRR, tj. po osiągnięciu "pełnoletności" - w wieku 16 lat. Obywatele ZSRR mieszkający na terenach obecnie należących do Ukrainy byli traktowani w tym względzie tak samo jak inni obywatele ZSRR.

Przechodząc do analizy materiału dowodowego w kontekście przesłanek udzielenia zezwolenia na pobyt stały w trybie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 203 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, który miał zastosowanie w sprawie składając wniosek, o którym mowa w ust. 1, cudzoziemiec m.in. dołącza do niego aktualną fotografię oraz dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Tak więc to na wnioskodawcy spoczywa w pierwszej kolejności obowiązek udokumentowania, iż spełnia określone w ustawie wymogi.

Jednocześnie wyłączne kompetencje do stwierdzenia polskiego pochodzenia mają polskie organy władzy publicznej, co potwierdza stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 13 maja 2003r. (SK 21/02, OTK-A 2003/5/39, LEX nr 797781 W uzasadnieniu tego wyroku (pkt III A.

2) podniesiono: "Prawo do osiedlenia w Polsce jest adresowane do osoby, której polskie pochodzenie zostało "ustawowo" stwierdzone. Przepis ma więc niezależnie od aspektu materialnoprawnego (uprawnienie do osiedlenia w Polsce), aspekt proceduralny (trybu) w jakim ma następować stwierdzenie przesłanki polskiego pochodzenia.

Organ odwoławczy, wbrew stanowisku strony uznał, że organy w przedmiotowej sprawie, uprawnione są do żądania okazania wiarygodnych oryginałów dokumentów potwierdzających narodowość polską wstępnych cudzoziemca. W sprawach administracyjnych, dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców, zwłaszcza w formie bezterminowego zezwolenia, organy zobowiązane są do procedowania i orzekania na podstawie dokumentów, podlegających stosownej weryfikacji i nie budzących żadnych wątpliwości. Stąd też organy prowadzące sprawę wskazują na konieczność okazania oryginałów aktów stanu cywilnego jako właściwego i celowego sposobu na dokonanie ustaleń faktycznych co do pochodzenia cudzoziemca od osób narodowości polskiej.

Z uwagi na fakt, iż cudzoziemiec nie spełnia pierwszej (z dwóch) przesłanki do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji, tut. organ odstąpił od zbadania posiadania przez aplikującego związków z polskością.

Organ II instancji zauważył, że decyzja o odmowie udzielenia przedmiotowego zezwolenia na podstawie art. 197 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, nie jest decyzją o charakterze uznaniowym. Decyzja niniejsza wydawana jest na podstawie ściśle sprecyzowanego przepisu prawa i organ orzekający nie ma możliwości – bez naruszenia przepisów prawa – wydania decyzji pozytywnej w przedmiotowej sprawie.

Organ uznał zatem, że brak było przesłanek do udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.

Skarżący wniósł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:

1. - art.5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,
2. - art. 7, art. 7a § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz dokonanie jego dowolnej oceny, w szczególności przez uznanie, że dokument potwierdzający fakt wydania dziadkowi skarżącego przez polskie władze państwowe polskiego dokumentu tożsamości nie spełnia wymogu stawianego przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy o repatriacji, a także, że złożony odpis aktu stanu cywilnego w postaci odpisu aktu zgonu (mieszkającego i zmarłego w Polsce) dziadka Skarżącego, wydany przez polski Urząd Stanu Cywilnego w G. W.. nie spełnia wymogu stawianego przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy o repatriacji w zakresie poświadczenia związku z polskością, co miało istotny wpływ na treść decyzji.
3. - art. 32 ust. 1 oraz art. 52 ust. 5 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez pominięcie decydującego charakteru tych przepisów i preferencji, jakie dają cudzoziemcowi polskiego pochodzenia przy ubieganiu się o zezwolenie na osiedlenie się, jak również naruszenie zasady równego traktowania wszystkich podmiotów przez władze publiczne, polegające na nierównym potraktowaniu skarżącego, przejawiające się w odmowie uznania za dokumenty potwierdzające polskie pochodzenie dokumentów złożonych w postępowaniu, pomimo uznawania tych dokumentów za potwierdzające narodowość polską przy wydawaniu decyzji wobec innych wnioskodawców.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), oddalił skargę, uznając, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie bowiem decyzja organu odwoławczego nie naruszała przepisów prawa.

Sąd I instancji wskazał na podstawy prawne udzielania zezwolenia na pobyt stały tj. na art. 195 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Do ustalenia polskiego pochodzenia, zgodnie z art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1 oraz odpowiednio przepisy art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2018 r. poz. 609 i 1669). Zgodnie z tym przepisem, za osobę polskiego pochodzenia, w rozumieniu niniejszej ustawy, uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki:

1. 1) co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej;
2. 2) wykaże ona swój związek z polskością.

Sąd stwierdził, że stosując przepisy ustawy o cudzoziemcach i ustawy o repatriacji organ prawidłowo ustalił, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających polską narodowość jego wstępnych. Ustawa o cudzoziemcach, ani ustawa o repatriacji, nie przewiduje domniemań prawnych ułatwiających zainteresowanemu podmiotowi dowodzenie polskiego pochodzenia określonych wstępnych wnioskodawcy. Oznacza to, że polskie pochodzenie wywodzone z polskiej narodowości przodków wnioskodawcy (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji) powinno być udowodnione, a nie tylko uprawdopodobnione. Podkreślił, że to wnioskodawcę obciążają negatywne skutki nieudowodnienia określonych faktów, istotnych z punktu widzenia relewantnych norm prawa materialnego oraz, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada prawa dowodowego zgodnie, z którą ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.

W ocenie Sądu dokumenty przedłożone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego nie wskazywały na polską narodowość jego wstępnych. W załączonych przez cudzoziemca do akt sprawy aktach stanu cywilnego narodowość jego wstępnych jest określona jako ukraińska. Z aktu urodzenia skarżącego wynika, że jego ojciec V. Y. i jego matka V. A. są narodowości ukraińskiej. Z aktu urodzenia skarżącego wynika zatem, że jego rodzice wskazali świadomie swoją narodowość, z którą się identyfikowali, jako ukraińską.

W ocenie Sądu, skarżący jednocześnie nie udokumentował polskiej narodowości swoich dziadków bądź pradziadków. Do akt sprawy nie przedłożono żadnych dokumentów, w których osoby te miałyby wpisaną narodowość. Przedłożone odpisy skrócone aktów zgonu dziadków I. W. i J. W. nie dokumentują ich polskiej narodowości. Również informacja Urzędu Miasta G.. Wydział Spraw Obywatelskich z dnia [...] kwietnia 2017 r., że z danych zawartych w księdze meldunkowej wynika, że I. W. posiadał dowód osobisty [...] i J. W. posiadała dowód osobisty [...] nie potwierdza ich polskiej narodowości. Zgodnie z art. 1 dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 1962 r., nr 2, poz. 5), który obowiązywał do 1 stycznia 1975 r., każdy obywatel polski zamieszkały w kraju jest obowiązany od ukończenia 18 roku życia posiadać dowód osobisty. Zatem ewentualny fakt posiadania przez dziadków skarżącego dowodów osobistych wskazuje jedynie na ich obywatelstwo polskie.

Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 5 ust 1 i 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez organy I i II instancji. Zauważył, że w chwili orzekania przez organy administracji przepisy ustawy o cudzoziemcach w celu ustalenia pochodzenia osoby, o której mowa w art. 195 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, odsyłały jedynie do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, a nie jak poprzednio do art. 5 ust. 1, 2 i 3 tej ustawy. Zatem organy administracji nie były uprawnione do stosowania art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji. Niewątpliwie wolą ustawodawcy zawężona została możliwość wykazania polskiego pochodzenia na tle ustawy o cudzoziemcach. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2699/18, LEX nr 2731197 stwierdził, że zmiana stanu prawnego była istotna i jasno przez ustawodawcę wyrażona. Zamiast dotychczasowego odesłania do trzech jednostek redakcyjnych art. 5 ustawy o repatriacji ustawodawca odesłał jedynie do jednej jednostki redakcyjnej tego przepisu.

Nie było w związku z tym podstaw, aby w drodze wykładni uznać, że w sprawach, o których mowa w art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, mimo zmiany stanu prawnego nadal można było stosować, tak jak dotychczas, także art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji.

Odnosząc się do stawianego organowi zarzutu naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz dokonanie jego dowolnej oceny, przez uznanie, że wydanie I. W., dziadkowi skarżącego, przez polskie władze państwowe polskiego dokumentu tożsamości nie spełnia wymogu stawianego przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 pkt. 1 ustawy o repatriacji, a także, że złożony odpis aktu stanu cywilnego w postaci odpisu aktu zgonu (mieszkającego i zmarłego w Polsce) I. W., wydany przez polski Urząd Stanu Cywilnego w G. nie spełnia wymogu stawianego przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 pkt. 2 ustawy o repatriacji w zakresie poświadczenia związku z polskością, Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1 oraz przepis ten odsyła do odpowiedniego stosowania art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji. Przepis art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji wprost określa, że (ust.

1. 1) dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być dokumenty, wydane przez polskie władze państwowe lub kościelne, a także przez władze byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków lub pradziadków, a w szczególności:

1. 1) polskie dokumenty tożsamości;
2. 2) akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek z polskością;
3. 3) dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;
4. 4) dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;
5. 5) dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe zawierające wpis informujący o narodowości polskiej.

Ponadto (ust.

1. 2) dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być również inne dokumenty, a w szczególności:

1. 1) o rehabilitacji osoby deportowanej, zawierające wpis informujący o jej narodowości polskiej;
2. 2) potwierdzające prześladowanie osoby ze względu na jej polskie pochodzenie.

Sąd stwierdził, że mocą tego unormowania ustawodawca wprowadził katalog środków dowodowych służących ustaleniu polskiego pochodzenia i choć ma on charakter wyliczenia przykładowego, na co wskazuje użyty w poszczególnych ustępach zwrot "w szczególności", to poprzez sam fakt, iż ustawodawca za każdym razem domaga się posłużenia się formą dokumentu w celu dowiedzenia okoliczności polskiego pochodzenia świadczy, iż dowód w tym przypadku musi mieć charakter namacalny, z którego wprost będą wynikać określone, istotne dla indywidualnej sprawy informacje.

W ocenie Sądu, mając na uwadze zapis art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, w przepisie tym mamy do czynienia z dwoma pojęciami ’’polskim pochodzeniem" i ’’narodowością polską". Oba te pojęcia nie są tożsame. Polskie pochodzenie odnosi się do osoby, która chce uzyskać zezwolenie na pobyt stały na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, nie musi mieć narodowości polskiej, osoba ta musi jedynie deklarować narodowość polską. W swoich dokumentach osoba ta może mieć wpisaną inną narodowość niż polska, ale musi deklarować narodowość polską. Osoba, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, aby mogła być uznana za osobę polskiego pochodzenia, oprócz deklaracji narodowości polskiej musi jednocześnie spełniać warunki z punktu 1 i 2 tego ustępu. W punkcie 1, mowa jest o tym, że co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej.

Zatem w stosunku do tych osób istnieje wymóg posiadania narodowości polskiej. To posiadanie narodowości polskiej przez wstępnych osoby, która chce być uznana za osobę polskiego pochodzenia, nie może być tylko deklaracją, uprawdopodobnieniem, ale musi być udokumentowane.

Z kolei w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji mowa jest o dowodach potwierdzających polskie pochodzenie. Jeżeli dowody te, w postaci różnych wymienionych w tym przepisie dokumentów, mają potwierdzać spełnienie warunku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji, to muszą to być dokumenty potwierdzające narodowość polską jednego z rodziców lub dziadków albo dwojga pradziadków osoby wnioskującej o zezwolenie na pobyt stały.

Sąd I instancji wskazał, że powołując się na polskie pochodzenie, skarżący nie przedłożył dowodu osobistego dziadka I. W., który to dokument, w świetle przepisu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji, mógłby być polskim dokumentem tożsamości wydanym przez polskie władze państwowe dotyczącym I. W.. W ocenie Sądu, sam zapis w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r., że z danych zawartych w księdze meldunkowej wynika, że I. W. posiadał dowód osobisty [...], teczka dowodowa dotycząca jego nie zachowała się, nie jest równoznaczny z przedłożeniem polskiego dokumentu tożsamości wydanego przez polskie władze państwowe.

Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, taki dokument, podlegałby ocenie, czy jako dowód potwierdza narodowość polską I. W.. Również złożony do akt sprawy odpis skrócony aktu zgonu I. W. może być dowodem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji, ale jednocześnie nie dokumentuje on narodowości polskiej I. W..

Sąd za niezasadny uznał zarzutu naruszenia art. 7a § 1 K.p.a., gdyż zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony odnajduje zastosowanie w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a nie przyznanie uprawnienia.

Ponieważ skarżący w toku postępowania nie wykazał polskiej narodowości swoich wstępnych wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji, to tym samym nie spełnił koniecznego warunku aby być uznanym za osobę polskiego pochodzenia, w rozumieniu ustawy o repatriacji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd jako niezasadne ocenił zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 32 ust. 1, art. 52 ust. 5 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP.

Sąd zwrócił uwagę, że organy w przedmiotowej sprawie orzekały na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zakończyło się w dniu [...] listopada 2019 r. wydaniem zaskarżonej decyzji. Skarżący w skardze oraz w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. wskazuje, że przy piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. skierowanym do organu odwoławczego, zostały dołączone dokumenty w postaci akt osobowych pracownika P. I. W. ze wskazaniem polskiej narodowości pracownika, i dokumenty te nie zostały poddane ocenie przez organ II instancji.

Sąd stwierdził, że w nadesłanych do Sądu aktach administracyjnych dokumentów takich nie ma. Jeżeli dokumenty takie faktycznie istnieją, skarżący nie dołączył ich kopii także do akt sądowych, mogą ewentualnie stanowić przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie poprzez niewłaściwe zastosowanie:

1. a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i w zw. z art. 7 i 8,10 K.p.a. polegające na:
2. - zaniechaniu wznowienia postępowania administracyjnego, pomimo istnienia podstawy tego wznowienia w postaci przesłania wraz pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. akt osobowych pracownika P. I. W., które to dokumenty stanowią nowe dowody w sprawie istniejące w toku postępowania, a nieznane organowi przy rozpoznawaniu sprawy;
3. - niezapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez zaniechanie przez organ II instancji poinformowania o zakończeniu postępowania odwoławczego i zamiarze wydania decyzji, co uniemożliwiło stronie dostarczenie dodatkowych dokumentów przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, bądź poinformowanie o trwającym uzyskiwaniu dodatkowych dokumentów, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o niedokładnie wyjaśniony stan faktyczny sprawy,
4. b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 136 K.p.a. i w zw. z art. 7, 77 K.p.a. polegające na:
5. - sprzecznej z zasadami logiki i wiedzy historycznej ocenie materiału dowodowego sprawy przejawiającej się w błędnym przyjęciu, że rodzice wnioskodawcy w sposób świadomy i dobrowolny w akcie urodzenia podali narodowość ukraińską, w sytuacji w której jak wynika z wiedzy historycznej zadeklarowanie posiadania innej (w szczególności polskiej) narodowości związane było z możliwością surowej represji.
6. - sprzecznej z zasadami logiki ocenie materiału dowodowego sprawy przejawiającej się w tym, że fakt zapisu w księdze meldunkowej o posiadaniu przez I. W. dowodu osobistego [...], w sytuacji w której teczka dowodowa nie zachowała się, powoduje konieczność uznania, że dokument taki nie istniał i nie może być podstawą do ustalania stanu faktycznego,
7. - pominięciu przy ocenie materiału dowodowego faktu przedłożenia polskich aktów metrykalnych, w szczególności polskiego aktu zgonu I. W., pomimo że przepis art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji wskazuje na możliwość dowodzenia polskiego pochodzenia aktami stanu cywilnego co w konsekwencji doprowadziło do błędnego niezastosowania art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2020 r. o repatriacji;
8. c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 § 1 K.p.a. polegające na zaniechaniu wyjaśnienia przez Sąd I instancji przyczyn braku dokumentów załączonych do akt sprawy tj. czy dokumenty te zostały zagubione przez organ prowadzący postępowanie, omyłkowo nie dostarczone do Sądu czy też nie zostały w ogóle dołączone do pisma z dnia [...] grudnia 2019 r., co doprowadziło do wydania orzeczenia w oparciu o niedokładnie wyjaśniony stan faktyczny sprawy.

Na podstawie tak postawionych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu, że organy obu instancji ustaliły, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że co najmniej jedno z dziadków skarżącego było narodowości polskiej. Sąd orzekający w sprawie nie wykazał, aby przy prowadzeniu postępowania organy zaniechały przeprowadzenia czynności dowodowych, które powinny być podjęte z urzędu. Jednocześnie Sąd wskazał, że w przesłanych aktach postępowania administracyjnego brak jest załączonych do pisma z dnia [...] grudnia 2019 r. akt osobowych pracownika P. I. W..

Uzasadniając zarzuty braku wznowienia postępowania pomimo istnienia podstawy do tego wznowienia oraz niezapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu pełnomocnik skarzacego kasacyjnie wskazuje, że stosownie do treści art. 8 § 1 K.p.a. obowiązkiem organu jest prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do obywateli, zaś z treści art. 7 K.p.a. wynika, że organy winny z urzędu podejmować wszelkie czynności zmierzające do wyjaśniania sprawy. Uregulowania te zostają uzupełnione o treść art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 147 k.pa. zgodnie z którymi organ winien wznowić postępowanie w sytuacji w której wyjdą na jaw nowe dowody istniejące w chwili prowadzenia postępowania a nieznane organowi w chwili wydawania decyzji administracyjnej.

Pełnomocnik zauważył, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2019 r. zostały wskazane i załączone akta osobowe pracownika P. I. W. (dziadka Y. V.), w których wskazano narodowość pracownika jako polską. Organ otrzymując przedmiotowe dokumenty winien włączyć je w akta prowadzonej sprawy, a następnie dokonać ich analizy i na podstawie tak zebranego materiału dowodowego wypowiedzieć się co do ich znaczenia dla stanu faktycznego wydanej decyzji. Dokumenty te, jak wynika z treści zaskarżonego orzeczenia, nie zostały do tych akt dołączone (strona 12 uzasadnienia wyroku WSA).

Sąd rozpoznający sprawę w I instancji winien przed wydaniem orzeczenia ustalić jaki był powód niedołączenia przedmiotowych dokumentów do akt sprawy, w szczególności czy było to zaniechanie pracownika czy też dokumenty te nie zostały załączone do treści pisma. Sąd I instancji winien zatem ustalić tę okoliczność w ramach prowadzonego postępowania ewentualnie uchylić przedmiotową decyzję, wskazując na konieczność wyjaśnienia tej okoliczności przez organ odwoławczy.

Pełnomocnik podkreśla, że nawet ustalenie okoliczności ich niedołączenia do treści pisma z dnia [...] grudnia 2019 r. (czemu skarżący wyraźnie zaprzecza), zgodnie ze wskazanymi na wstępie zasadami postępowania administracyjnego powinno skutkować tym, że organ powinien pouczyć stronę o tym, że w przedmiotowym piśmie nie zawarto załącznika i wezwać do uzupełnienia materiału dowodowego pouczając o konsekwencjach zaniechania takiej czynności.

Ubocznie pełnomocnik zauważył, że nawet w przypadku braku reakcji ze strony wnioskodawcy organ posiadając wiedzę o takich dokumentach winien we własnym zakresie podjąć decyzję o wznowieniu postępowania, a następnie pozyskać te dokumenty, tak aby wydawać decyzję w pełnym stanie faktycznym sprawy.

Pełnmomocnik skarżącego kasacyjnie stwierdził, że brak reakcji ze strony pracownika co do treści pisma w sposób jednoznaczny wskazuje, że do treści tego pisma załączono akta osobowe, które z bliżej nieokreślonych przyczyn nie zostały włączone do akt postępowania, co tym bardziej uzasadniało potrzebę podjęcia przez organ II instancji działań z urzędu.

Powyższe zaniechania doprowadziły do wydania decyzji z naruszeniem wskazanych w treści niniejszej skargi przepisów i stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. powinno stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej.

Dodatkowo wskazano, że organ II instancji uchybił zasadzie czynnego udziału stron w postępowaniu nie zawiadamiając o zamiarze wydania decyzji, co uniemożliwiło stronie złożenie dokumentów przed wydaniem decyzji. Gdyby bowiem organ poinformował o zakończeniu postępowania przed organem II instancji wówczas istniałaby możliwość złożenia przedmiotowych dokumentów do akt przed wydaniem ostatecznej decyzji, bądź też poinformowania, że dokumenty te są w trakcie pozyskiwania co wymaga wydłużenia trwania postępowania odwoławczego.

Następnie zarzucono, że zarówno Sąd I instancji jak i organy obu instancji w sposób sprzeczny z zasadami logiki, doświadczenia życiowego, a nadto z zasadami wiedzy historycznej oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Za taką oceną materiału dowodowego przemawiało:

1. - przyjęcie, że rodzice Wnioskodawcy świadomie i w pełni dobrowolnie podali w akcie urodzenia narodowość ukraińską;
2. - przyjęcie, że brak dowodu osobistego [...] (pomimo istnienia wpisu w księdze meldunkowej) uniemożliwia ustalenie istnienia takiego dokumentu, a co za tym idzie poddania tej okoliczności swobodnej ocenie organu.

Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych powyżej okoliczności pełnomocnik skarżącego kasacyjnie uznaje, że uszły uwadze organów obu instancji, a także Sądowi I instancji, realia historyczne w ramach których powstawał akt urodzenia. Z wiedzy historycznej wynika, że okres w którym sporządzono przedmiotowy dokument był czasem w którym oświadczenie o posiadaniu jakiejkolwiek innej narodowości niż ukraińska, a w szczególności narodowości polskiej, groziło poważnymi represjami. Nie można zatem w sposób jednoznaczny stwierdzić, że podana narodowość jest zgodna z rzeczywistym stanem rzeczy i na tej podstawie zakwestionować pozostały materiał dowodowy.

Odnosząc się natomiast do drugiej ze wskazanych okoliczności pełnomocnik wskazuje, że treść art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji określa jedynie przykładowy katalog środków dowodowych. Zgodnie ze stanowiskiem NSA zawartym w wyroku z dnia 12 stycznia 2016 r. wydanym ws. II OSK 1030/14 "Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie hierarchizują w żadnym stopniu jakichkolwiek z wniosków dowodowych". Nie ma racji zatem Sąd I instancji stwierdzając, że dopiero fizyczne złożenie dowodu osobistego umożliwiałoby ustalenie jego istnienia i ocenę czy dowód ten potwierdza narodowość polską I. W.. Zgodnie z obowiązującymi przepisami procedury administracyjnej organy, a wraz za nią Sądy, powinny ocenić całokształt materiału dowodowego sprawy. Jedynie zatem w sytuacji gdyby taki dowód osobisty miał zawierać jakąkolwiek dodatkową informację, której nie można stwierdzić na podstawie zachowanych innych dokumentów organ mógłby prawidłowo uznać, że danej okoliczności nie można wziąć pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy.

Otóż z pisma z dnia [...] kwietnia 2017r. jednoznacznie wynika istnienie w księdze meldunkowej wpisu o posiadaniu przez I. W. dowodu osobistego [...]. Skoro organ miał wątpliwości co do prawdziwości tej informacji powinien (realizując zasady naczelnych K.p.a.) zwrócić się bezpośrednio do Urzędu Miasta G. o przesłanie dokumentów źródłowych. Fakt istnienia dowodu osobistego powinien zostać ustalony na podstawie dowodów zalegających w aktach sprawy i poddany swobodnej ocenie organu, czego w niniejszej sprawie zarówno organy jak i Sąd nie uczyniły.

Organy obu instancji, a wraz za nim Sąd I instancji, zupełnie pominęły fakt, że w aktach sprawy znajdują sie nie tylko dokumenty spoza grona wskazanych w treści art. 6 ust. 1 ustawy o repatriacji, ale również wprost wymienione w ustępie drugim tego przepisu akty stanu cywilnego, w szczególności akt zgonu I. W..

Ponadto organy obu instancji oceniły materiał dowodowy jedynie w oparciu o poszczególne środki dowodowe, nie oceniając go całościowo. Pełnomocnik zauważył, że obecność I. W. w Polsce nie miała charakteru wyłącznie gospodarczego, gdyż przebywał on na terytorium Polski także po przejściu na emeryturę i tutaj także zmarł. Jego nazwisko występuje w dokumentach w wersji spolszczonej, co dodatkowo argumentuje fakt, że łączyły go z Polską silnie więzi, a nie tylko cel emigracyjno-zarobkowy. Pełnomocnik uważa, że wszystkie dowody ocenione całościowo dają podstawę do przyjęcia, że I. W. posiadał polską narodowość.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 zm.) dalej jako P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

NSA rozpatrywał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym na podstwie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), uznając, że ze względu na intensyfikację rozwoju epidemii przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywłać nadmierne zgrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Y. V. nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm., dalej jako ustawa o cudzoziemcach) zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli jest osobą o polskim pochodzeniu i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Stosownie do ustępu 2 tego przepisu w jego brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 858), która weszła w życie od 1 maja 2017 r., oraz po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 poz. 107), która weszła w życie 12 lutego 2018 r., do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1 oraz odpowiednio przepisy art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1392, z 2015 r. poz. 1274 oraz z 2017 r. poz. 60, 858 i 2282).

W związku z powyższym skarżący występując z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały zobligowany był zadeklarować, że osiedli się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a nadto wykaże, że jest osobą o polskim pochodzeniu. Polskie pochodzenie należało wykazać stosownie do odesłania z ust. 2 art. 195 ustawy o cudzoziemcach tj. zgodnie z art. 5 ust 1 ustawy z z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1472) i odpowiednio stosowanego art. 6 ust 1 i 2 tej ustawy. W myśl art.

1. 5. ust. 1 ustawy o repatriacji za osobę polskiego pochodzenia, w rozumieniu niniejszej ustawy, uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki:
2. 1) co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej;
3. 2) wykaże ona swój związek z polskością.

W art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatracji wskazano przykładowe wyliczenie jakiego rodzaju dokumenty mogą stanowić potwierdzenie pochodzenia polskiego wnioskodawcy, jego rodziców, dziadków i pradziadków. I tak dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być dokumenty, wydane przez polskie władze państwowe lub kościelne, a także przez władze byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków lub pradziadków, a w szczególności:

1. 1) polskie dokumenty tożsamości;
2. 2) akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek z polskością;
3. 3) dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;
4. 4) dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;
5. 5) dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe zawierające wpis informujący o narodowości polskiej.

Dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być również inne dokumenty, a w szczególności:

1. 1) o rehabilitacji osoby deportowanej, zawierające wpis informujący o jej narodowości polskiej;
2. 2) potwierdzające prześladowanie osoby ze względu na jej polskie pochodzenie (ust. 2).

Wobc powyższego skarżący występując o zezwolenie na pobyt stały ze względu na swoje polskie poochodzenie wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. powinien przedstawić stosowne dokumenty odpowiadające wymogom wskazanym w art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy o repatracji.

Zdaniem NSA, organ I instancji, organ odwoławczy słusznie uznały, że dokumenty przedłożone przez skarżacego w toku postępowania administracyjnego nie odpowiadały wskazanym w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji lub dotyczyły osób, które nie były wstępnymi wnioskującego z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji (jedno z rodziców, dziadków lub oboje pradziadkowie) poświadczającymi narodowość polską osób, których dotyczyły.

Jak wynika z akt sprawy wraz z wnioskiem skarżący kasacyjnie w toku postępowania przedłożył:

1. • własny odpis aktu urodzenia wraz z tłumaczeniem przysięgłym, z którego treści wynika, iż rodzice aplikującego tj. A. V. i Y. V. deklarowali narodowość ukraińską;
2. • uwierzytelnioną kserokopię wypisu z księgi metrykalnej (lata 1920 -1930 r.) Państwowego Archiwum Obwodu T. wraz z tłumaczeniem przysięgłym, którego treść wskazuje na wyznanie grekokatolickie Y. I.;
3. • uwierzytelnioną kserokopię zaświadczenia z [...] lutego 2017 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym, nie zawierającą wpisu o narodowości przodków aplikującego;
4. • uwierzytelnioną kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu J. W.;
5. • uwierzytelnioną kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu I. W.;
6. • uwierzytelnioną kserokopię ankiety dot. wydania dowodu osobistego S. W. tj. siostry ojca zainteresowanego, zawierający wpis o polskiej narodowości ww.;
7. • uwierzytelnioną kserokopię wniosku o wydanie dowodu osobistego S. W., zawierający wpis o polskiej narodowości ww.;
8. • uwierzytelnioną kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu S. W..

Następnie po wezwaniu do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty w postaci pierwotnie wydanych aktów urodzenia, które potwierdzałyby deklarowanie przynależności do narodu polskiego jednego z rodziców, dziadków lub dwojga pradziadków wnioskodawcy, otrzymano następującą dokumentację:

1. • kserokopie dokumentów z akt Sądu Powiatowego w G. W., nie zawierające wpisów dot. narodowości wstępnych aplikującego;
2. • kserokopie dokumentacji archiwalnej W. w G. W., nie zawierające wpisów dot. narodowości wstępnych aplikującego;
3. • kserokopię zaświadczenia Administratora Cmentarza Komunalnego w G. W., nie zawierającego wpisów dot. narodowości wstępnych aplikującego;
4. • kserokopię odpisu skróconego aktu małżeństwa Z. C. i D. W.;
5. • kserokopię odpisu skróconego aktu urodzenia D. W..

Na podstawie powyższej dokumentacji można było wnioskować o ukraińskim pochodzeniu skarżącego, bowiem jego własny akt urodzenia wskazuje na narodowość ukraińską jego rodziców. Ponadto z pochodzeniem ukraińskim współgra informacja o grekokatolickim wyznaniu jego ojca Y. I.. Dokumentacja dotycząca siostry ojca skarżącego zawierająca zapisy o narodowości polskiej S. W. nie mogła być wzięta pod uwagę bowiem pokrewieństwo ciotki nie jest wymienione w ustawie art. 5 ust. 1 pkt 1 o repatriacji jako miarodajne przy ustalaniu polskiego pochodzenia wnioskującego. Natomiast dokumenty dotyczące dziadków skarżącego I. W. i J. W. (w szczególności akta stanu cywilnego) nie zawierały informacji o ich polskiej narodowości. W tym stanie sprawy organ I instancji prawidłowo odmówił skarżącemu zezwolenia na pobyt stały bowiem nie wykazał on, że jest osobą polskiego pochodzenia.

Na etapie postępowania odwoławczego skarżący przedłożył dodatkową dokumentację w postaci:

1. • odpisu skróconego aktu zgonu I. W.;
2. • odpisu pisma Urzędu Miasta G. z [...] kwietnia 2017 r., zgodnie z treścią którego: "na podstawie ksiąg meldunkowych udało się potwierdzić, że I. W., syn J., ur. [...] oraz J. W., córka M., ur. [...] r. byli zameldowani w G. przy ulicy S. [...], a od [...] r. przy ulicy Ł. [...].Z danych zawartych w księdze meldunkowej wynika, że I. W. posiadał dowód osobisty [...], a J. W. posiadała dowód osobisty [...]
3. • kserokopii dokumentów akt osobowych potwierdzonych za zgodność z dokumentacją archiwalną I. W., przekazanych do archiwum Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego przez W. w G. W., m.in.:
4. - oświadczenie I. W. z dnia [...] r.;
5. - zapytanie o karalności I. W.;
6. - zaświadczenie z dnia [...] r. o zwolnieniu I. W. ze stanowiska woźnego w P. nr [...];
7. - zaświadczenie z dnia [...] r. stosownie do którego I. W. z dniem [...] r. został przeniesiony na emeryturę.

Wobec takiego materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie miał podstaw do uznania, że skarżący wykazał polskie pochodzenie swoich wstępnych a w konsekwencji nie wykazał swojego polskiego pochodzenia. Informacja urzędowa, że dziadkowie skarżącego posiadali polskie dowody osobiste nie świadczy o ich narodowości polskiej. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że dowód osobisty poświadcza, że osoba nim posługująca się jest obywatelem polskim (obowiązek posiadania dowodu osobistego przez obywateli polskich, którzy ukończyli 18 lat wynikał z art. 1 dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych, który to akt obowiązywał do 1 stycznia 1975 r. Podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że w chwili orzekania przez organy administracji przepisy ustawy o cudzoziemcach w celu ustalenia pochodzenia osoby, o której mowa w art. 195 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, odsyłały jedynie do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, a nie jak poprzednio do art. 5 ust. 1, 2 i 3 tej ustawy.

Było to wynikiem dokonanych nowelizacji treści art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Organy administracji nie były zatem uprawnione do stosowania art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji, do którego odesłanie obowiązywało w poprzednim stanie prawnym. W związku z nowelizacją art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach zawężona została możliwość wykazania polskiego pochodzenia na tle ustawy o cudzoziemcach. Ustawodawca zamiast dotychczasowego odesłania do trzech jednostek redakcyjnych art. 5 ustawy o repatriacji odesłał jedynie do jednej jednostki redakcyjnej tego przepisu. Nie było w związku z tym podstaw, aby w drodze wykładni uznać, że w sprawach, o których mowa w art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, mimo zmiany stanu prawnego nadal można było stosować, tak jak dotychczas, także art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji.

Wobec tego okoliczność potwierdzenia przez co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków wnioskodawcy swojej przynależności do Narodu Polskiego przez, w szczególności, pielęgnowanie polskich tradycji i zwyczajów od nowelizacji nie mogło stanowić o wykazaniu pochodzenia polskiego przez skarżącego wnioskującego o pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.

Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonej decyzji w dniu [...] listopada 2019 r. NSA uznał, że Sąd I instancji uznając legalność zaskarżonej decyzji nie dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 136 K.p.a. i w zw. z art. 7 i art. 77 K.p.a.

Zarówno organy administracji jak i Sąd I instancji nie są uprawnieni do podważania wiarygodności aktów stanu cywilnego wydanych przez organy innego państwa, w tym przypadku ZSRR. Wskazanie w aktach metrykalnych narodowości ukraińskiej rodziców skarżącego dowodzi takiej ich narodowości. Ustawodawca nowelizując art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach ograniczył możliwość wykazania polskiego pochodzenia. Zastrzegł, że pochodzenie polskie i związane z nim przywileje (zezwolenie na pobyt stały) będą właściwe nie tyle dla osób kultywujących polskie tradycje i zwyczaje (art. 5 ust. 1 pkt 2) ale także dla tych, które w dokumentach metrykalnych deklarowały narodowość polską. Jeśli dokumenty metrykalne wskazywały niewłaściwą narodowość to skarżący mógł przedłożyć inne dopuszczone ustawą o repatriacji dokumenty poświadczające fakt posiadania przez rodziców narodowości polskiej (paszporty wewnętrzne na terenie ZSRR będące odpowiednikiem polskich dowodów osobistych, książeczki wojskowe, polskie dokumenty tożsamości).

Powołując się w odwołaniu od decyzji na fakt zesłania swojej rodziny na wschód ZSRR skarżący mógł dostarczyć dokumenty potwierdzające fakt deportacji, które wymienione są w katalogu z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji.

Ocena organu odwoławczego, że zapis w księdze meldunkowej wskazujący na posiadanie przez dziadków skarżącego polskich dowodów osobistych nie był wystarczający dla uznania polskiego pochodzenia skarżącego zaakceptowana przez Sąd I instancji, zdaniem NSA, nie jest sprzeczną z zasadami logiki oceną materiału dowodowego w sprawie. Informacja o wydaniu polskiego dowodu osobistego dziadkom skarżącego nie jest równoznaczna z przedłożeniem dokumentu o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji. Tylko okazanie polskiego dowodu osobistego w postępowaniu może być uznane za okazanie polskiego dokumentu tożsamości. Sama informacja o jego wydaniu dziadkom skarżącego nie jest wystarczająca. Organ tylko na podstawie wskazanych co prawda przykładowo w ustawie o repatriacji dokumentów może ustalać polskie pochodzenie wnioskującego. O ile informację o wydaniu dowodów osobistych można było uznać za wiarygodną, to przedstawienie tych dowodów osobistych nie było możliwe albowiem jak stwierdza Urząd Miasta G. w piśmie z [...] kwietnia 2017 r. teczki dowodowe w/w osób nie zachowały się.

Ponadto zauważyć należy, że nawet okazanie oryginalnego dowodu osobistego dziadków skarżącego nie miałoby znaczenia dla sprawy bowiem polski dowód osobisty wydany na podstawie dekretu z 22 października 1951 r. o dowodach osobistych (art.

10) czy na podstawie ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie zawierał żadnych adnotacji o narodowości danej osoby i jej przodków. Potwierdzał jedynie obywatelstwo polskie danej osoby.

Przedłożenie polskiego aktu stanu cywilnego dziadka skarżącego tj. polskiego aktu zgonu I. W. nie było wystarczające dla wykazania polskiego pochodzenia skarżącego bowiem art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o repatriacji wskazuje wprost, że dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być dokumenty, wydane przez polskie władze państwowe dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków lub pradziadków, a w szczególności akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek z polskością. W przedłożonym akcie zgonu I. W. nie ma żadnej wzmianki, która wskazywałaby na związek tej osoby z polskością. Akt zgonu dla osoby cudzoziemca zmarłego na terenie Polski wydany przez polski urząd stanu cywilnego nie różniłby się zakresem zawartych w nim informacji dotyczącej osoby zmarłej. Zatem na podstawie polskiego aktu zgonu, który nie wskazuje na związek wskazanej tam osoby z polskością nie można było formułować wniosku o polskim pochodzeniu zmarłego.

Obowiązek uzasadnienia wniosku oraz przytoczenia dowodów na jego poparcie wynika wprost z ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z w/w art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, który miał zastosowanie w sprawie, składając wniosek, o którym mowa w ust. 1, cudzoziemiec uzasadnia go. Składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań pisemne oświadczenie, że dane zawarte we wniosku są prawdziwe, oraz przedstawia ważny dokument podróży i dołącza do niego aktualną fotografię oraz dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Skoro skarżący w trakcie postępowania w sprawie udzielenia zgody na pobyt stały, do chwili wydania przez uprawnione organy decyzji nie przedłożył wiarygodnych dokumentów, które mogłyby zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o repatriacji, stanowić dokumenty świadczące o jego polskim pochodzeniu, to nie można skutecznie zarzucać, że organy te dokonały błędnej oceny materiału dowodowego i nie zastosowały art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji.

Wobec powyższego za niezasadny należało uznać powyżej wskazany zarzut skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i w zw. z art. 7 i 8 oraz art. 10 K.p.a. polegającego na zaniechaniu wznowienia postępowania administracyjnego, pomimo istnienia podstawy tego wznowienia w postaci przesłania wraz pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. akt osobowych pracownika P. I. W., które to dokumenty stanowią nowe dowody w sprawie istniejące w toku postępowania, a nieznane organowi przy rozpoznawaniu sprawy oraz na nie zapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez zaniechanie przez organ II instancji poinformowania o zakończeniu postępowania odwoławczego i zamiarze wydania decyzji, co uniemożliwiło stronie dostarczenie dodatkowych dokumentów przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, bądź poinformowanie o trwającym uzyskiwaniu dodatkowych dokumentów, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o niedokładnie wyjaśniony stan faktyczny sprawy, zdaniem NSA, jest zarzutem niezasadnym.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji rozpatrując skargę w niniejszej sprawie nie dysponował pismem pełnomocnika skarżącego z [...] grudnia 2019 r., do którego miałyby zostać dołączone akta osobowe pracownika P. I. W. ze wskazaniem polskiej narodowości tego pracownika. Sąd stwierdził, że takowe dokumenty nie zostały dołączone do skargi i jeśli faktycznie one istnieją mogą stanowić przesłankę do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Sąd I instancji wbrew oczekiwaniom skarżącego wyrażonym w skardze kasacyjnej nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit b. P.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżący powołuje się na zaistnienie podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. tj. gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie NSA, przesłanka ujawnienia nowych dowodów nieznanych organowi a istniejących w dacie wydawania przez ten organ decyzji stanowi ustawową podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jednak stwierdzenie jej nie jest każdorazowo równoznaczne ze stwierdzeniem "naruszenia prawa" dającego podstawę do wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.

Nie można utożsamiać każdej z podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. z naruszeniem prawa, o którym mowa w art 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Należy stwierdzić, że podstawy wznowienia postępowania wskazane w art. 145 § 1, art. 145a oraz art. 145b K.p.a. są od siebie niezależne i tylko z częścią z nich można utożsamić pojęcie "naruszenie prawa". Wystąpienie okoliczności będącej przesłanką wznowienia powinno dać się zakwalifikować jako naruszenie prawa przez organ. Wykładnia gramatyczna tego przepisu wskazuje, że podstawą uchylenia decyzji jest tylko taka przesłanka wznowieniowa, która ma charakter naruszenia prawa. Ponadto wskazać należy, że unormowanie określające jedną z podstaw orzeczenia sądu administracyjnego, nie powinno podlegać wykładni rozszerzającej.

Podzielić należy pogląd z wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/91, w którym wskazano, że jeżeli w chwili orzekania przez sąd jasne jest, że zaskarżona decyzja będzie musiała być uchylona w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji, np. wymienione w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., to w takim wypadku Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest oddalić skargę, wobec niewyczerpania przesłanek z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA (Dz. U. nr 74 poz. 368 z późn. zm.).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przesłanki wznowienia postępowania tożsame z naruszeniem prawa to te przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1-4 oraz pkt 6, zaś te, które wynikają z art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 K.p.a. nie wiążą się z naruszeniem prawa (tak w wyrokach NSA z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1036/09, z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 157/07).

Zatem zaistnienie nowego dowodu w postaci dokumentacji pracowniczej z okresu zatrudnienia I. W. w P. zawierająca potwierdzenie jego narodowości polskiej nie mogła stanowić podstawy do uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji bowiem okoliczność ta nie stanowiła naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.

Na etapie rozpatrywania skargi kasacyjnej NSA posiada w aktach administracyjnych dokumentację, której brak rozpatrzenia zarzucono w skardze kasacyjnej. Przesłana została przez pełnomocnika organu przy jego piśmie procesowym z [...] lutego 2021 r. już po wniesieniu skargi kasacyjnej. Pełnomocnik przyznaje, że z niewyjaśnionych powodów ww. dokumenty nie zostały dołączone do akt sprawy, które przekazano wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę Sądowi I instancji. Potwierdza się zatem okoliczność, że Sąd I instancji nie dysponował tą dokumentacją i nie mógł jej ocenić w kontekście podstaw wznowienia postępowania abstrahując czy miało to charakter naruszenia prawa. Zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. uznać należało za chybiony.

Zauważyć należy, że powyższa dokumentacja wpłynęła do organu odwoławczego w dniu 17 grudnia 2019 r. a zatem już po wydaniu ostatecznej decyzji w niniejszej sprawie ([...] listopada 2019 r.). Wobec tego nie można zarzucić organowi odwoławczemu, że nie uwzględnił w rozstrzygnięciu materiału dowodowego, którym w chwili wydawania decyzji nie dysponował.

Zdaniem NSA, nie jest uprawnione twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że nie zapewniono stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez zaniechanie przez organ II instancji poinformowania o zakończeniu postępowania odwoławczego i zamiarze wydania decyzji, co uniemożliwiło stronie dostarczenie dodatkowych dokumentów przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, bądź poinformowanie o trwającym uzyskiwaniu dodatkowych dokumentów, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o niedokładnie wyjaśniony stan faktyczny sprawy.

Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego na podstawie kierowanych do niego w toku postępowania wezwań, oraz na podstawie treści decyzji organu I instancji miał niewątpliwie wiedzę jakiego typu istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nie zostały udowodnione. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, iż do dnia wydania rozstrzygnięcia, do akt sprawy nie załączono dokumentów potwierdzających wypełnienie przez stronę warunku wynikającego z art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o repatriacji. W toku postępowania odwoławczego w piśmie z dnia 21 maja 2019 r. (doręczonym w dniu 27 maja 2019 r.) pełnomocnik skarżącego został poinformowany nie tylko o nowym terminie rozpatrzenia sprawy (wyznaczonym na 20 sierpnia 2019 r.) ale także o uprawnieniach procesowych wynikających z art. 10, art. 73 i art. 81 K.p.a. Z powyższego wynika, że w sytuacji wydłużenia postępowania pełnomocnik skarżącego nie nadesłał stosownych dokumentów do akt sprawy.

W dniu 24 października 2019 r. organ odwoławczy otrzymał dodatkowe dokumenty od pełnomocnika skarżącego, które jednak nie zawierały adnotacji o polskiej narodowości wstępnych skarżącego, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji. W treści tego pisma pełnomocnik skarżącego nie domagał się dalszego wydłużenia postępowania dowodowego ani nie informował o podjęciu, czy zamiarze podjęcia starań o pozyskanie nowych dowodów polskiej narodowości przodków skarżącego. W ostatnim piśmie przed wydaniem zaskarżonej decyzji skierowanym do organu (22 października 2019 r. wpływ 24 października 2019 r.) pełnomocnik skarżącego wyraził przekonanie, że przesłane jako załączniki do ww. pisma dokumenty czyniły zadość stawianym przez ustawodawcę wymogom dotyczącym potwierdzenia polskiego pochodzenia w związku z faktem, że potwierdzały fakt wydania przez polskie władze państwowe dziadkowi mocodawcy polskiego dokumentu tożsamości (dowodu osobistego).

Z treści pisma nie wynika, że zamiarem skarżącego jest dalsze uzupełnienie materiału dowodowego, czy też że strona domaga się wydłużenia postępowania. Skoro pełnomocnik Skarżącego złożył ponaglenie w dniu 16 października 2019 r., to organ odwoławczy zasadnie przyjął, że dalsze wydłużanie postępowania wyjaśniającego jest niecelowe i wydał decyzję na podstawie posiadanego materiału dowodowego.

Zdaniem NSA, zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu co miało uniemożliwić stronie złożenie dodatkowych dokumentów przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie, czy poinformowanie o trwającym procesie pozyskiwania dodatkowych dokumentów, jest bezpodstawny.

W ocenie NSA, przed wydaniem zaskarżonej decyzji skarżący miał możliwość uzupełnienia materiału dowodowego i z możliwości tej skorzystał uzupełniając materiał dowodowy w dniu 24 października 2019 r.

Zauważyć należy, że kopie dokumentów archiwalnych załączonych do pisma skarżącego z [...] grudnia 2019 r. przekazano skarżącemu już po wydaniu zaskarżonej decyzji, w odpowiedzi na jego zapytanie z dnia 3 grudnia 2019 r. Wobec powyższego nie można mówić o zaniedbaniu organu odwoławczego skoro przekazanie w/w dowodów miało miejsce około miesiąc po wydaniu ostatecznej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przyczyn braku dokumentów załączonych do akt sprawy - ich zaginięcia, omyłkowego niedostarczenia do sądu, braku ich dołączenia do pisma, co doprowadziło do wydania orzeczenia w oparciu o niedokładnie wyjaśniony stan faktyczny sprawy. Brak przekazania dokumentów przez organ odwoławczy do sądu wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę, które wpłynęły do organu już po wydaniu ostatecznej decyzji w ocenie NSA nie wpływa na wydane przez organ rozstrzygnięcie i tym samym na dokonaną przez Sąd I instancji ocenę jego legalności. Organ orzekał na podstawie materiału dowodowego przekazanego mu przez skarżącego do dnia [...] listopada 2019 r. Stanowisko pełnomocnika zawarte w piśmie z dnia 22 października 2019 r., że przesłana wówczas dokumentacja dotycząca dowodów osobistych jego dziadków wypełnia przesłankę wykazania pochodzenia polskiego a nadto ponaglenie w załatwieniu sprawy wskazują, że organ miał podstawy twierdzić, że zebrany materiał dowodowy strona uznała za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie będzie czynić żadnych starań o jego dalsze uzupełnienie.

W tych okolicznościach nawet poinformowanie skarżącego o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań z art. 10 K.p.a. było zbędne bowiem skarżący był przeświadczony o wykazaniu przesłanki pochodzenia polskiego skarżącego poprzez dokumenty przesłane przy ostatnim piśmie do organu odwoławczego. W czasie wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie dysponował jakimkolwiek materiałem dowodowym, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie. Dokumentacja mogąca stanowić podstawę wznowienia postępowania została przekazana dopiero 17 grudnia 2019 r. czyli prawie miesiąc po wydaniu decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżący w dniu [...] grudnia 2020 r. skarżący wystąpił za pośrednictwem Wojewody [...] do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2019 r. z uwagi na nowe dokumenty nieznane organowi odwoławczemu w chwili wydawania decyzji (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców otrzymał ten wniosek 22 stycznia 2021 r. i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. wznowił postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją a następnie postanowieniem z tej samej daty zawiesił to postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie sądowoadministracyjne (art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.