Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 lutego 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2155/19 oddalił skargę P. S. (dalej skarżący) na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lipca 2019 r. nr [...], którym po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we Wrocławiu z [...] lutego 2019 r. nr [...] odmawiające uzgodnienia samowolnie zrealizowanych robót budowlanych polegających na wykonaniu schodów zewnętrznych i otworu drzwiowego w miejscu okna w obrębie elewacji frontowej budynku przy ul. [...] w W., uchylono zaskarżone postanowienie w całości i umorzono postępowanie przed organem I instancji.
Sąd I instancji stwierdził w szczególności, że nie mieści się w zakresie kognicji Sądu kwestionowanie oceny prawnej, dokonanej przez WSA we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 540/17, polegającej na wskazaniu, że w tej sprawie prawnym trybem uzyskania stanowiska konserwatora zabytków jest art. 7b ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej Kpa). Taką oceną Sąd w niniejszej sprawie jest związany zgodnie z ww. art. 153 i art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa).
2. Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:
1) art. 153 i art. 170 Ppsa poprzez uznanie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu ww. wyroku z 10 stycznia 2018 r., wskazując na konieczność zastosowania przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy art. 7b Kpa wyłączył zastosowanie art. 106 § 1 i art. 106 § 3 Kpa w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej Pb) w zw. z art. 51 ust. 1 Pb oraz art. 106 § 5 Kpa;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7b Kpa poprzez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na przyjęciu, że zasada ogólna postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7b Kpa wyłącza stosowanie art. 106 § 1 i art. 106 § 3 Kpa w zw. z art. 39 ust. 3 Pb w zw. z art. 51 ust. 1 Pb oraz art. 106 § 5 Kpa i pozwała na współdziałanie organów administracyjnych w formach nieprzewidzianych w procedurze, co doprowadziło do nieuchylenia wadliwej decyzji.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
- 3. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
- 3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
- 3.2. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.).
- 3.3. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 i art. 170 Ppsa, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 170 Ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Swoistość mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że obejmuje także inne sądy (w tym Naczelny Sąd Administracyjny) i inne organy państwowe (w tym orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym), które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą (wyrok NSA z 8 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 3068/18). Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie (wyrok NSA z 16 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 550/11).
- 3.4. W świetle powyższego stwierdzić należy bezzasadność zarzutów skargi kasacyjnej odnoszącej się do naruszenia art. 153 i art. 170 Ppsa. Powołany wyrok WSA we Wrocławiu z 10 stycznia 2018 r. jednoznacznie przesądził bowiem, że organ powinien przed wydaniem decyzji w trybie art. 51 ust. 1 Pb uzyskać wypowiedź organu konserwatorskiego dotyczącą samowolnie zrealizowanych robót i możliwości ich zaakceptowania. Zdaniem WSA we Wrocławiu wymaga tego art. 7b Kpa. Podnosi on do rangi zasady ogólnej nakaz współdziałania organów administracji w związku z potrzebą wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy nie formalizując przy tym sposobów tego współdziałania. W związku z tym jako podstawę uchylenia zaskarżonych decyzji wskazano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, nie zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa. Tym samym WSA wiążąco uznał, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 6 Kpa, tj. że decyzja została wydana bez wymaganego prawem stanowiska innego organu w trybie art. 106 Kpa.
- 3.5. W świetle tej oceny prawnej zasadnie więc Minister stwierdził bezprzedmiotowość postępowania uzgodnieniowego prowadzonego na podstawie art. 106 § 1 i art. 106 § 3 Kpa w zw. z art. 39 ust. 3 Pb, gdyż stanowisko organu konserwatorskiego, które miałoby być również przedmiotem uzgodnienia, zostało już uprzednio jednoznacznie wyrażone w pismach organu konserwatorskiego z sierpnia 2018 r. Zarzut naruszenia art. 153 i art. 170 Ppsa jest zatem nieuzasadniony.
- 3.6. W konsekwencji Sąd I instancji nie mógł odmiennie od wiążącego go prawomocnego wyroku stwierdzić, że art. 7b Kpa nie wyłącza stosowania art. 106 § 1 i art. 106 § 3 Kpa w zw. z art. 39 ust. 3 Pb. Tym samym również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7b Kpa jest nieusprawiedliwiony.
- 3.7. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił