Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skarg T. B. i A. F. uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" we W. doprowadzić pochylnię stanowiącą integralną część budynku zlokalizowanego przy ul. B. we Wrocławiu do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia 30 grudnia 2000 r.
Pismem z dnia 27 listopada 2013 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie prawa polegające na niewskazaniu, jakie konkretnie czynności należy wykonać w celu doprowadzenia pochylni do stanu zgodnego z prawem.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 K.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności zakwestionowanej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 K.p.a. uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] listopada 2000 r. Organ odwoławczy uznał, że badana decyzja z dnia [...] listopada 2000 r. ograniczyła się do nakazania inwestorowi doprowadzenia pochylni do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia 30 grudnia 2000 r., nie precyzując jednak, w jaki sposób nieprawidłowości te mają zostać usunięte. Nawet w uzasadnieniu decyzji nie określono na czym ma polegać obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i na czym mają polegać prace zmierzające do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu tejże decyzji organ wskazał parametry pochylni oraz wyjaśnił, jakie parametry powinien spełniać obiekt, nie odwołując się jednak do konkretnych przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46).
Tymczasem rozstrzygnięcie powinno być sformułowane w sposób odrębny i samodzielny, nie może natomiast wynikać bezpośrednio z treści uzasadnienia. Wymóg precyzyjnego określenia obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego ma również istotne znaczenie ze względu na konsekwencje w razie niewykonania nałożonego obowiązku. Organ wskazał też na powstałą na tle badanej decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. rozbieżność stanowisk organów oraz inwestora co do tego czy obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem został wykonany.
Tym samym, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydając decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. organ rażąco naruszył art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez brak określenia czynności, jakie powinien wykonać inwestor w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Skargę na powyższą decyzję złożyli A. F. i T. B., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał analizy pojęcia "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), a następnie zakwestionował stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia jest dotknięta kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 K.p.a. Jak wskazał Sąd, ww. decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 862/02), który będąc zobowiązanym treścią art. 134 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) dokonał oceny tej decyzji uznając, iż nie jest ona obarczona wadą nieważności.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" we W., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 156 K.p.a., polegające na uznaniu, że przepis ten nie ma zastosowania i że treść decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2014 r. nr [...] nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż wadliwie w skarżonym wyroku przyjęto, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] listopada 2000 r. wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest dotknięta wadą z art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. Wnosząca kasację Spółdzielnia podkreśliła, że przebudowa pochylni bez wskazania przez organ konkretnych jej wad czy naruszeń nie ma żadnego uzasadnienia zarówno ekonomicznego, jak i prawnego. Koszt przebudowy pochylni ponieśliby członkowie Spółdzielni Mieszkaniowej i nie ma żadnej gwarancji, że przebudowa spowoduje uznanie jej za zgodną z przepisami, skoro przez 15 lat żaden organ nie potrafił wskazać konkretnych naruszeń, a dodatkowo niektóre ograny uznały wręcz, że pochylnia spełnia wymogi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu.
Po pierwsze stwierdzić trzeba, że nietrafnie Sąd pierwszej instancji odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 862/02, który nie był wiążący w niniejszej sprawie. Został on wydany w postępowaniu w sprawie ze skargi na inną decyzję, tj. decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r., którą uchylono decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2001 r. i umorzono postępowanie administracyjne, a więc w wyroku tym nie kontrolowano badanej w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. pod kątem przesłanek nieważnościowych, jak sugeruje Sąd pierwszej instancji, odwołując się do art. 134 i art. 145 P.p.s.a. W ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny natomiast wyraźnie wskazywał, że "decyzja nakazująca doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem była bardzo ogólna i mało precyzyjna, ale pozostaje w obrocie prawnym (...)".
Po drugie stwierdzić trzeba, że organ odwoławczy zasadnie wykazał zaistnienie w decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W myśl art. art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem wymagało nałożenia obowiązku wykonania "..określonych czynności...", a więc czynności zdefiniowanych, zindywidualizowanych w danej sprawie. Brak jasnego i precyzyjnego określenia, na czym ma polegać obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i na czym mają polegać prace zmierzające do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości prowadzi do wniosku, że wydając ww. decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rażąco naruszył przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Tego kwalifikowanego uchybienia w żaden sposób nie konwalidowało wskazanie w uzasadnieniu decyzji na wymagane parametry pochylni, które jak słusznie podkreślał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zostały nawet powiązanie z właściwymi przepisami techniczno – budowlanymi.
Rozbieżność stanowisk, jakie zajmowały organy badające wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. słusznie zostało uznane przez organ odwoławczy za wywołujące skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Z tych też przyczyn, zasadnie skarżąca kasacyjnie Spółdzielnia Mieszkaniowa podważyła w rozpoznawanej kasacji twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że przepis art. 156 K.p.a. nie miał zastosowania w sprawie. To z kolei czyniło postawiony w kasacji zarzut zasadnym.
W okolicznościach niniejszej sprawy, uznając, że jej istota została już dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi. Uwzględniając minimalny nakład pracy pełnomocnika strony skarżącej kasacyjnie w wyjaśnienie niniejszej sprawy odstąpiono o zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na podstawia art. 207 § 2 P.p.s.a.