Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2015r., sygn. akt IV SA/Gl 17/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Fabryki B. S.A. w Bielsku-Białej na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...].09.2014 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bielsku - Białej, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 z późn. zm.), stwierdził u B. K. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach - Poradnię Chorób Zawodowych w Sosnowcu z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] i uzupełniającego orzeczenia z dnia [...].08.2014 r., nr [...] oraz ocenę narażenia zawodowego B. K..
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli pracodawcy - C. Sp. z o. o. z siedzibą w Bielsku - Białej oraz Fabryka "B." S.A. z siedzibą w Bielsku - Białej. W odwołaniu z dnia 30 września 2014 r. C. Sp. z o. o. poinformowała, iż B. K. pracowała w tej Spółce niecałe 23 miesiące, a jej zatrudnienie ustało prawie 12 lat temu, co więcej w okresie pracy, ani też po jej rozwiązaniu nie zgłaszała żadnych roszczeń wobec Spółki, które byłyby związane z jakimkolwiek narażeniem na wystąpienie u niej choroby zawodowej. W odwołaniu z dnia 17 października 2014 r. Fabryka "B" S.A. zarzuciła decyzji naruszenie pkt 20/1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych poprzez wydanie rozstrzygnięcia w okolicznościach, w których pomiędzy zakończeniem pracy przez B. K. na stanowisku ślusarza - gradowacza i sprzątaczki hali a zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej upłynął ponad 1 rok.
Zdaniem odwołującej Fabryki, w przedmiotowej sprawie nie został zgromadzony pełny materiał dowodowy pozwalający na ocenę narażenia zawodowego, stanu zdrowia oraz przyczyn wystąpienia u B. K. powstałego schorzenia, czym organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a, W związku z tym domagano się dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z dodatkowej opinii medycznej specjalisty z zakresu medycyny pracy na okoliczność, czy warunki pracy B. K. i wykonywane przez nią czynności, w okresie od 01.01.2006 r. do 01.12.2012 r. na stanowisku ślusarza - gradowacza i sprzątaczki hali, stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania u niej choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oraz przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie, w oparciu o art. 136 K.p.a. Z tego powodu wniesiono o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Decyzją z dnia [...].11.2014 r., nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia, jako choroby zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, to jest ustalenie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie wystąpiło w czasie i miejscu pracy oraz w związku z wykonywanym zawodem. Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u B. K. organ odwoławczy przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 1502, zwanej dalej w skrócie jako: "K.p."), która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym,,".
Organ odwoławczy po dokonaniu oceny narażenia zawodowego uznał, iż B. K. podczas zatrudnienia w okresie: 01.10.2001 r. - 15.11.2002 r. w C. Sp. z o. o. w Bielsku-Białej jako prządka; 01.05.2005 r. - 31.07.2005 r. i 01.12.2006 r. - 01.12.2012 r. w Fabryce "B." S.A. w Bielsku - Białej jako ślusarz-gradowacz i sprzątaczka na hali - wykonywała pracę monotypową, obciążającą stawy nadgarstkowe (zgodnie z informacją zawartą w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 03.04.2014 r. oraz załączniku do postępowania w sprawie oceny narażenia zawodowego z dnia 08.07.2014r.). B. K. podczas zatrudnienia w latach 01.10.2001r. - 15.11.2002r., 01.05.2005r. - 31.07.2005r., 01.01.2006r. - 01.12.2012r., pracując jako prządka, ślusarz-gradowacz wykonywała czynności monotypowe obciążające stawy nadgarstkowe, co stwarzało możliwość powstania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
W wywiadzie B. K. zgłasza drętwienia palców I - III oraz bóle kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. Przeprowadzone badania laboratoryjne (poziom we krwi glukozy, kwasu moczowego, RF-faktor reumatoidalny, TSH, odczyn Waalera - Rosego) nie wykazały odchyleń od normy. Biorąc pod uwagę fakt wystąpienia pierwszych dolegliwości ze strony kończyn górnych po kilku latach zatrudnienia w ostatnim zakładzie czyli u odwołującej, w postępowaniu orzeczniczo - diagnostycznym uznano to za wystarczające potwierdzenia narażenia zawodowego z tego właśnie okresu pracy. Korekty orzeczenia lekarskiego z uwzględnieniem poprzednich miejsc zatrudnienia w narażeniu zawodowym stwarzającym ryzyko powstania choroby zawodowej lekarze orzecznicy WOMP w Sosnowcu dokonali na wniosek PPIS w Bielsku - Białej. Pracodawca - C. Sp. z o. o. z siedzibą w Bielsku - Białej poinformowany pismem z dnia 17.10.2014 r., w trybie art. 10 K.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, jednakże do dnia 25.11.2014 r. nie udzielił odpowiedzi.
Zakład pracy - Fabryka "B." S.A. z siedzibą w Bielsku - Białej, ul. G. poinformowany również został pismem z dnia 29.10.2014 r., w trybie art. 10 K.p.a. o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji. W odpowiedzi pismem z dnia 19.11.2014 r. podtrzymał wszystkie zarzuty, twierdzenia oraz wnioski dowodowe wskazane w treści odwołania z dnia 17.10.2014r., w tym w szczególności wniosek o przeprowadzenie dowodu z dodatkowej opinii medycznej specjalisty z zakresu medycyny pracy na okoliczność ustalenia, czy warunki pracy w Fabryce "B." S.A. i wykonywane czynności, w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 1 grudnia 2012 r. na stanowisku ślusarza - gradowacza i sprzątaczki hali stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania u B. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniach zakładów pracy: C. Sp. z o. o. z siedzibą w Bielsku - Białej z dnia 30.09.2014 r. oraz Fabryki "B." S.A. z siedzibą w Bielsku - Białej z dnia 17.10.2014 r. organ odwoławczy uznał, że rozpoznana u B. K. choroba - zespół cieśni w obrębie nadgarstka jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni nadgarstka.
Zdaniem organu odwoławczego, dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r. sygn. akt II SA 372/82, opubl. w ONSA 1982/1/33).
Dodatkowo, NSA w Warszawie w wyroku z dnia 12.05.2010 r. sygn. II OSK 335/10 wyraźnie stwierdził, iż: "Nie jest wykluczone powstanie choroby zawodowej także w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekraczane, gdyż znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika." Same przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające w sprawie chorób zawodowych potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. W rozdzielniku decyzji zostały wymienione tylko zakłady aktualnie istniejące (lub następcy prawni), w których istniało narażenie zawodowe stanowiące przyczynę choroby zawodowej. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej B. K. potwierdza fakt wykonywania przez nią w latach 2001 - 2002, 2005 i 2006 - 2012 pracy zawodowej wykazującej cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych.
Postępowanie w sprawie podejrzenia występowania choroby zawodowej zespół cieśni w obrębie nadgarstka u B. K. rozpoczęte zostało 14.10.2013 r. Zakończenie pracy w narażeniu nastąpiło w dniu 01.12.2012 r. a skierowanie na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej zostało wydane przez specjalistę medycyny pracy w dniu 14.10.2013 r. a więc w okresie, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym (w przypadku zespołu cieśni nadgarstka - 1 rok). Odpowiadając na wniosek pracodawcy o dodatkowe badanie B. K. i uzyskanie opinii medycznej specjalisty z zakresu medycyny pracy organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27.06.1997 r. o służbie medycyny pracy, zatrudniany w jednostce orzeczniczej l i II stopnia, tj. WOMP w Sosnowcu i IMPiZŚ w Sosnowcu.
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że w latach 2001 - 2002, 2005 i 2006 - 2012 B. K. wykonywała prace monotypowe obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych. Sposób wykonywania przez nią pracy w wymienionych okresach zatrudnienia stwarzał ryzyko powstania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, z tego powodu został zachowany tryb rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej, uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze Fabryka "B." S.A. z siedzibą w Bielsku - Białej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 78 w związku z art. 7, art. 10 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez nieuzasadnione zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego dowodu w postaci dodatkowej opinii medycznej specjalisty z zakresu medycyny pracy na okoliczność, czy warunki pracy B. K. i wykonywane czynności w okresie od 01.01.2006 r. do 01.12.2012 r. na stanowisku ślusarza - gradowacza i sprzątaczki hali stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania u niej choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Dodatkowo, naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na ustaleniu przyczyn powstania choroby zawodowej u uczestniczki postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych, że wykonywana przez nią praca z wysokim prawdopodobieństwem mogła ją spowodować oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2351 K.p. w zakresie uwiarygodnienia, że uczestniczka postępowania pracowała w warunkach narażenia zawodowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej powtórzył częściowo zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślił, że oba orzeczenia lekarskie zostały wydane na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego, iż warunki pracy u skarżącej w latach 2006-2012 stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania choroby zawodowej u uczestniczki postępowania. Lekarz orzecznik nie dokonał samodzielnej analizy sposobu wykonywania przez nią pracy, ale podzielił błędne ustalenia faktyczne organów administracji.
Dodatkowo wydając orzeczenie przytoczono rodzaje przeprowadzonych badań a nie konkretne ich wyniki, co uniemożliwiło weryfikację orzeczeń lekarskich. Zdaniem pełnomocnika, jeżeli zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający, to organ powinien zażądać nowej opinii z uwzględnieniem specjalisty z zakresu medycyny pracy na okoliczność istniejących u skarżącej warunków pracy, które mogłyby stwarzać z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania choroby zawodowej u uczestniczki postępowania.
W odpowiedzi na skargę Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wskazał, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (K.p.), zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym"". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869) oraz stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Jednocześnie w art. 2352 K.p. ustanowiono ramy czasowe możliwości rozpoznania choroby zawodowej, co musi nastąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Dla jednostki chorobowej wymienionej w pozycji 20/1 wykazu okres ten wynosi 1 rok i został on zachowany zważywszy na to, iż zakończenie pracy uczestniczki postępowania w narażeniu nastąpiło w dniu 01.12.2012 r., a skierowanie na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej zostało wydane przez specjalistę medycyny pracy w dniu 14.10.2013 r., zatem w okresie, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.
Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego i w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek orzeczniczych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia. Organ inspekcji sanitarnej, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest związany danym orzeczeniem lekarskim i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich. Orzeczenia lekarskie, wydane w toku takiego postępowania przez właściwe jednostki, mają bowiem wartość dowodową opinii biegłego.
Przepis art. 2351 K. p. wyraźnie zakłada występowanie związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy a występującym schorzeniem. Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Domniemanie to ma charakter wzruszalny co oznacza, że w sytuacji, gdy uczestnik postępowania jest zatrudniony w warunkach szkodliwych dla zdrowia i zdiagnozowana zostaje jedna z chorób wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, to schorzenia tego można nie uznać za chorobę zawodową wyłącznie w przypadku, gdy zostanie wykazane w sposób bezsporny albo z wysokim prawdopodobieństwem, że jej etiologia ma charakter pozazawodowy.
Sąd I instancji wskazał, że organ II instancji nie miał podstaw do poddania w wątpliwość orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą, w świetle wskazanych wyżej przepisów proceduralnych. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że rozpoznane u uczestniczki postępowania schorzenie odpowiada pozycji nr 20/1 wykazu chorób zawodowych.
Istota sporu dotyczy natomiast rozstrzygnięcia, czy w stanie faktycznym i prawnym sprawy można mówić o wysokim prawdopodobieństwie, że to schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy u skarżącej.
Skarżąca wywodzi, że zaniechanie przeprowadzenia dowodu na okoliczność ustalenia, czy to warunki pracy u skarżącej na stanowisku ślusarza-gradowacza i sprzątaczki hali, w okresie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 1 grudnia 2012 r., stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania u uczestniczki postępowania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia opartego na błędnych ustaleniach faktycznych. Zdaniem skarżącej w trakcie dnia pracy uczestniczka postępowania wykonywała czynności gradowania, mycia i konserwacji przez okres 2 godzin i 15 minut oraz przemiennie sprzątała halę przez okres pozostałych 5 godzin i 15 minut, ale ta praca nie miała cech monotypii ruchów, co pozwala uznać, że jej praca nie była wykonywana w warunkach stwarzających z wysokim prawodopobieństwem ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Dodatkowo, brak analizy czynności wykonywanych na wskazanych stanowiskach i nie uwzględnienie jej oddelegowania do pracy w roku 2010 przez 42 dni robocze, a w roku 2011 przez 50 dni roboczych na stanowisko sprzątaczki pomieszczeń biurowych oraz częsta abstynencja związana z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim bądź opiece, skutkowało błędnym zastosowaniem art. 2351 K.p., albowiem praca na stanowisku sprzątaczki hali wymagała ruchów różnorodnych wielopłaszczyznowych bez monotypii, a więc nie jest wykonywana w warunkach stwarzających z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią cieśni w obrębie nadgarstków.
Dalej Sąd wskazał, że na gruncie poprzednio obowiązującego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z dnia 18 listopada 1983 r. (Dz. U. nr 65, poz. 294) ugruntowany został pogląd, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie oraz, że praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1984 r. II PRN 9 /84 OSNCP 1985/4 poz.53 i z dnia 3 lutego 1999 r. III RN 110 /98 OSNAP i US 1999 r./ 22 poz.709). W przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie było podstawowym, ale nie jedynym dowodem do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy sanitarne uwzględniły również ocenę narażenia zawodowego, opis stanowiska pracy i charakter wykonywanych obowiązków przez uczestniczkę postępowania.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazywała w ocenie Sądu I instancji, że uczestniczka postępowania podczas zatrudnienia w okresie od dnia 01.10.2001 r. do dnia 15.11.2002 r. w C. Sp. z o. o. w Bielsku-Białej jako prządka oraz w okresie od dnia 1 maja do dnia 31 lipca 2005 r. i od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 1 grudnia 2012 r. u skarżącej jako ślusarz-gradowacz i sprzątaczka na hali, wykonywała pracę monotypową, obciążającą stawy nadgarstkowe. Potwierdzają to informacje zawarte w aktach administracyjnych, tj. karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 03.04.2014 r. (k. 7), załącznik do postępowania w sprawie oceny narażenia zawodowego z dnia 08.07.2014 r. (karta bez numeru), pisemna informacja skarżącej z dnia 19 grudnia 2013 r. i świadectwo pracy oraz protokół przesłuchania świadka (k.
34) i samej uczestniczki postępowania z dnia 18 czerwca 2014r. (k. 29). Na wniosek skarżącej uzupełniono ocenę narażenia zawodowego uczestniczki postępowania biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania przez nią pracy wskazujący szczegółowo na czym polegała jej praca w ciągu zmiany roboczej uznając, że wykazywała ona cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych. Sami lekarze orzecznicy ustalili, że przeprowadzona diagnostyka różnicowa dawała podstawę do stwierdzenia istnienia uznania z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Wobec uzupełnionego postępowania, dotyczącego narażenia zawodowego podczas zatrudnienia w okresie od 01.10.2001 r. do 15.11.2002 r. w Spółce C. Sp. z o. o. w Bielsku - Białej, organ pierwszej instancji uzyskał skorygowane orzeczenie lekarskie WOMP w Sosnowcu z dnia [...].08.2014 r,, nr [...], w którym lekarze specjaliści ponownie orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Uzasadniając orzeczenie lekarskie z dnia [...].08.2014 r. wyjaśniono, iż w dniu [...].05.2014 r. wydane zostało orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u uczestniczki postępowania choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. PPIS w Bielsku - Białej w piśmie z dnia 26.03.2014 r. potwierdził, iż warunki pracy w latach 2006 -2012 na stanowisku ślusarza-gradowacza i sprzątaczki na hali stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W piśmie z dnia 15.07.2014 r. organ pierwszej instancji ustalił, że warunki pracy w trakcie zatrudnienia u skarżącej w latach 01.05.2005 r. - 31.07.2005 r. i 2006 - 2012, a także w latach 2001 - 2002 podczas pracy w C. Sp. z o. o. w Bielsku - Białej na stanowisku prządki, warunki pracy stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (k. 37 akt administracyjnych). W związku z powyższym nie budził wątpliwości fakt istnienia w miejscu pracy u skarżącej narażenia uczestniczki postępowania na działanie szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w tym środowisku. Jednocześnie skarżąca jako pracodawca nie negowała w toku postępowania ustalonego zakresu obowiązków uczestniczki postępowania jako pracownika i nie podała okoliczności, które podważyłyby przyjęcie, że nie znajdowała się ona w tym narażeniu. Powód ten także nie usprawiedliwia wniosku przeprowadzenia nowego dowodu w postaci dodatkowej opinii medycznej specjalisty z zakresu medycyny pracy. W sprawie nie powołano żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że uczestniczka postępowania nie realizowała swoich obowiązków służbowych w sposób określony w karcie narażenia zawodowego i jej uzupełnieniu (załączniku). Nie zasadny jest w związku z tym zarzut naruszenia art. 78 § 1 K.p.a., który zobowiązuje organ administracji publicznej do uwzględnienia wniosku dowodowego, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organy administracji publicznej przeprowadzają postępowanie dowodowe, kierując się wynikającą z art. 80 K.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy (stanu faktycznego) i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasada ta nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, albowiem ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywujących podstawach i uwidocznionych w uzasadnieniu decyzji.
Sąd I instancji uznał, że materiał dowodowy, zgromadzony w postępowaniu administracyjnym jest kompletny i wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Fabryka "B." S. A. z siedzibą w Bielsku - Białej zaskarżając go w całości i domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- - naruszenie prawa materialnego, a to art. 235¹ kodeksu pracy w zw. z pozycją 20/1 wykazu chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009r,, skutkujące przyjęciem, iż praca wykonywana w skarżącej Spółce spowodowała u B. K. powstanie choroby zawodowej w postaci choroby przewlekłej obwodowego układu nerwowego pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, w okolicznościach, w których gradowanie oraz mycie i konserwacja wykonane w trakcie dnia pracy przez okres 2 godzin i 15 minut, przy uwzględnieniu przemienności tych czynności z pracą sprzątaczki hali przez okres 5 godzin i 15 minut, która była pozbawiona cech monotypii, jak również przy uwzględnieniu okresów absencji B. K. oraz okresów jej oddelegowania na stanowisko sprzątaczki pomieszczeń biurowych, nie można uznać za pracę w warunkach stwarzających z wysokim prawdopodobieństwem ryzyka powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka;
- - naruszenie prawa procesowego, a to art 106 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuzasadnione pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zarzutów i wniosków skarżącej podnoszonych w toku całości postępowania w przedmiocie orzekania co do choroby zawodowej u B. K. o przeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez stronę w postaci dodatkowej opinii medycznej specjalisty z zakresu medycyny pracy na okoliczność czy warunki pracy w skarżącej F. B. i wykonywane czynności, w okresie od 1 stycznia 2006r. do 1 grudnia 2012r. na stanowisku ślusarza gradowacza i sprzątaczki hali stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania u B. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka; naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Zdaniem skarżącej, co zresztą było podnoszone w toku postępowania przed organami obu instancji, jak również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w niniejszej sprawie winien być przeprowadzony dowód w postaci dodatkowej opinii medycznej specjalisty z zakresu medycyny pracy na okoliczność czy warunki pracy w skarżęcej F.B. i wykonywane czynności, w okresie od 1 stycznia 2006r. do 1 grudnia 2012r. na stanowisku ślusarza gradowacza i sprzątaczki hali stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania u B. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Skarżąca konsekwentnie wnosiła o przeprowadzenie takiego dowodu, a dodatkowo wskazać należy, że w świetle cytowanej normy Wojewódzki Sąd Administracyjny mógł to również uczynić z urzędu. Sąd jednakże całkowicie pominął twierdzenia i wnioski mego Mocodawcy w omawianym zakresie. W konsekwencji zaskarżony wyrok stoi w sprzeczności nie tylko z art, 106 §3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale jeszcze z normami kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności: art. 78 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 zw. z art.
10. W istocie bowiem wskutek naruszenia tychże przepisów, zwłaszcza zaś art. 78 kpa, nie doszło do przeprowadzenia istotnego dowodu w sprawie, a konsekwencji do prawidłowego zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego. Naruszono również podstawą zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest wysłuchanie strony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art.183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Odnosząc się zatem do zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej należy wskazać, iż nie zasługują one na uwzględnienie.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisu postępowania. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (wyrok NSA z dnia 9 marca 2005r., sygn.. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz.120).
Z treści art.174 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Nieodzownym elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej jest m.in. wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazane konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych.
Skarżący kasacyjnie zarzucając naruszenie przepisów postępowania wskazał, że zaskarżony wyrok stoi w sprzeczności nie tylko z art. 106 §3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale jeszcze z normami kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności: art. 78 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 zw. z art. 10 kpa. W istocie bowiem wskutek naruszenia tychże przepisów, zwłaszcza zaś art. 78 kpa, nie doszło do przeprowadzenia istotnego dowodu w sprawie, a w konsekwencji do prawidłowego zgromadzenia w sprawie materiału dowodowego. Naruszono również podstawową zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest wysłuchanie strony.
Nie sposób zgodzić się z tym zarzutem albowiem to przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych określają tryb postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, a tym samym regulują kwestię postępowania dowodowego w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. W myśl § 5 ust. 1 tego rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający określone odrębnymi przepisami wymagania kwalifikacyjne. Zgodnie z jego § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wskazano, że narażenie zawodowe podlega ocenie, co do sposobu wykonywania pracy, którą przeprowadza lekarz sprawujący profilaktyczna opiekę nad pracownikiem, bądź lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej i właściwy organ inspekcji sanitarnej w toku podejmowania decyzji (§ 6 ust. 3 pkt 1-3 rozporządzenia).
Natomiast normy zawarte w jego § 6 ust. 4 i 5 wskazują, że powyższe podmioty wydają rozstrzygnięcia w oparciu o zgromadzoną dokumentację i mogą wystąpić do pracodawcy o przedstawienie pomiarów czynników szkodliwych wykonanych na stanowisku pracy. Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, że materiał dowodowy, zgromadzony w postępowaniu administracyjnym jest kompletny i wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Niesłusznie w skardze kasacyjnej zarzuca się Sądowi I instancji i organom inspekcji sanitarnej uchybienia proceduralne, skoro organy w ramach przyznanych im uprawnień podjęły wymagane działania, a w szczególności wyczerpały możliwości dowodowe niezbędne do dokonania ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia co do rozpoznania u uczestniczki postępowania choroby zawodowej, a następnie rozstrzygnięć w przedmiocie jej stwierdzenia.
Ponadto, zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 15.03.2007 r. sygn. II OSK 756/06, wyrok NSA z dnia 24.04.2007 r. sygn. II OSK 332/07) przepis § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wskazuje, że wyłącznie pracownik jest podmiotem upoważnionym do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, co nie narusza zasady równości określonej w art. 32 Konstytucji RP. Nie ma również podstaw by kwestionować orzeczenia oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno - orzeczniczymi. Z tego powodu dokonanej przez Sąd Wojewódzki, jak i organy obu instancji ocenie materiału dowodowego nie można postawić zarzutu dowolności. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny i organy wydające decyzje orzekały w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy.
Należy podkreślić za Sądem I instancji, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie pozostające w związku przyczynowym z pracą. Choroby zawodowe są przewidywalne, bo pozostają w związku z wykonywaną pracą, a te przewidywalne schorzenia zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych. Spełnienie przesłanki w postaci rozpoznania przez uprawnioną jednostkę choroby zawodowej uprawniało organy orzekające do jej rozpoznania u uczestniczki postępowania. Zatem nietrafny okazał się zarzut kasacyjny, że organ odwoławczy dokonał oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie bez wnikliwej analizy czynników środowiska pracy występujących u skarżącej jako pracodawcy, a konkretnie sposobu wykonywania pracy przez uczestniczkę postępowania.
Wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy, a skład orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się także podstaw do kwestionowania prawidłowości obu spójnych orzeczeń tej samej kompetentnej placówki diagnostycznej, których organy administracji nie mogły pominąć przy rozstrzygnięciu sprawy. Organ jest związany orzeczeniami lekarskimi i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponują środkami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut skarżącej naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a, jest bezzasadny, bowiem organ ten zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Orzeczenie lekarskie stanowi wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, a wydane orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego. Zakwestionować orzeczenie lekarskie można jedynie pod względem formalnym np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, bez uzasadnienia, czy w nieuprawnionej formie, nie zaś w zakresie dotyczącym jego merytorycznej treści. Brak było zatem podstaw do przeprowadzania przez organy administracyjne (Sąd I instancji nie przeprowadza postępowania dowodowego) dowodu w postaci dodatkowej opinii medycznej specjalisty z zakresu medycyny pracy.
B. K. była badana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Katowicach - Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu (orzeczenie lekarskie z dnia [...].05.2014 r., nr [...]), gdzie lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 K.p. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, ortopedyczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz aktualny wynik badania elektroneurograficznego u B. K. rozpoznano objawy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Lekarze orzecznicy PCHZ WOMP w Sosnowcu, biorąc pod uwagę opis sposobu wykonywania pracy przekazany przez PPIS w Bielsku - Białej, z którego wynika, iż jej praca wykazywała cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych, a także uwzględniając przeprowadzona diagnostykę różnicową stwierdzili, że istnieją podstawy do uznania z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Wobec uzupełnionego postępowania dotyczącego narażenia zawodowego B. K. podczas zatrudnienia w okresie od 01.10.2001 r. do 15.11.2002 r. w Spółce C. Sp. z o. o. w Bielsku - Białej organ pierwszej instancji uzyskał skorygowane orzeczenie lekarskie WOMP w Sosnowcu z dnia [...].08.2014 r. nr [...], w którym lekarze specjaliści również orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Uzasadniając orzeczenie lekarskie z dnia [...].08.2014 r. wyjaśniono, iż w dniu [...].05.2014r. wydane zostało orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u B. K. choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. PPIS w Bielsku - Białej w piśmie z dnia 26.03.2014 r. potwierdził, iż warunki pracy w latach 2006 - 2012 na stanowisku ślusarza-gradowacza i sprzątaczki na hali stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
W piśmie dodatkowym z dnia 15.07.2014r. PPIS w Bielsku - Białej ustalił, że warunki pracy w trakcie zatrudnienia w Fabryce "B." S.A. w Bielsku - Białej w okresie już od 1 maja do 31 lipca 2005 r. i w latach 2006 -2012, a także w latach 2001 - 2002 podczas pracy w C. Sp. z o. o. w Bielsku - Białej na stanowisku prządki, stwarzały z wysokim prawdopodobieństwem ryzyko powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Ustawodawca w art. 2351 K.p. zezwolił na ustalenie nie tylko bezspornego ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Istnieją zatem przesłanki dla organów inspekcji sanitarnej, na podstawie rozpoznania u B. K. przez orzeczników kompetentnej placówki medycznej choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz po dokonaniu oceny warunków pracy, pozwalające przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
W świetle uregulowań art. 2351 K.p. wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały. Wbrew przekonaniu skarżącej kasacyjnie organy inspekcji sanitarnej nie miały obowiązku zlecać przeprowadzenia dodatkowej specjalistycznej opinii z zakresu medycyny pracy wobec jednoznacznych i spójnych orzeczeń lekarskich. Stan faktyczny przedstawiony w zaskarżonym wyroku przez Sąd I instancji ustalony został na podstawie danych w orzeczeniach lekarskich uprawnionych placówek medycznych oraz formularza oceny narażenia zawodowego.
Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut kasacyjny naruszenia prawa materialnego, a to art. 235¹ kodeksu pracy w zw. z pozycją 20/1 wykazu chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009r,, skutkujące przyjęciem, iż praca wykonywana w skarżącej Spółce spowodowała u B. K. powstanie choroby zawodowej w postaci choroby przewlekłej obwodowego układu nerwowego pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, w okolicznościach, w których gradowanie oraz mycie i konserwacja wykonane w trakcie dnia pracy przez okres 2 godzin i 15 minut, przy uwzględnieniu przemienności tych czynności z pracą sprzątaczki hali przez okres 5 godzin i 15 minut, która była pozbawiona cech monotypii, jak również przy uwzględnieniu okresów absencji B. K. oraz okresów jej oddelegowania na stanowisko sprzątaczki pomieszczeń biurowych, nie można uznać za pracę w warunkach stwarzających z wysokim prawdopodobieństwem ryzyka powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.
Zgodnie z art. 2351 K.p. jak już wspomniano choroba zawodowa jest pojęciem prawnym a nie medycznym. Lekarze orzecznicy nie orzekają więc w kwestii uznania danej choroby za chorobę zawodową, lecz stwierdzają jedynie stan chorobowy i jego przyczyny. Natomiast kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje inspektor sanitarny, uwzględniając zagrożenie występujące w miejscu pracy narażające na dane schorzenie. Zaakcentować należy, że dla ustalenia choroby zawodowej koniecznym jest jedynie powołanie się przez inspektora sanitarnego na występowanie narażenia w środowisku pracy, co zostało w niniejszej sprawie wykazane.
Nadto w orzecznictwie administracyjnym wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia danej osoby kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, dostępny w CBOS).
Organ administracji ustala dodatkowo rodzaj pracy i warunki, w jakich osoba ją wykonywała bądź wykonuje, wskazując na występowanie w środowisku pracy obiektywnych czynników wpływających (narażających) na powstanie choroby zawodowej. Na samym w końcu organ wykazuje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy stwierdzonymi warunkami wykonywanej pracy bądź sposobem jej wykonywania a wpływem tych okoliczności na powstanie u danej osoby choroby zawodowej. Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. W niniejszej sprawie wszystkie przesłanki zostały wykazane.
W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zmuszony jest przypomnieć, że zarzut naruszenia prawa materialnego, polegający na jego błędnym zastosowaniu może być formułowany wówczas, gdy w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną stan faktyczny został ustalony w sposób niewadliwy. Naruszenie prawa materialnego nie może polegać na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu, co czyni skarżący kasacyjnie. Zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego nie można bowiem zwalczać ustaleń faktycznych.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.