Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 29/17, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę M. R. (dalej jako skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie kurnika do chowu w systemie ściółkowym do 30 000 sztuk kurcząt brojlerów (120 DJP) wraz z infrastrukturą towarzyszącą, przewidzianego do realizacji na działce nr [...], położonej w obrębie K., gmina K. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego.
Sąd uznał, że stanowisko organów, iż w sprawie nie istniały okoliczności uzasadniające odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, zostało oparte na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawidłowym zastosowaniu przepisów, na których oparto wydaną decyzję.
Sąd I instancji za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 68 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 4 i pkt 16 ustawy z dnia 3 października o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353, zwanej dalej: "ustawą środowiskową"). Sąd nie dopatrzył się bowiem zarzucanego przez skarżącego przekroczenia granic uznania administracyjnego przez organ II instancji przez nieuprawnione uznanie, iż organ I instancji mógł odstąpić od wymagań co do zawartości raportu, o których mowa w art. 68 ust. 2 pkt 1 ustawy środowiskowej bez jednoczesnego nałożenia na inwestora obowiązków wynikających z art. 68 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej organ wydaje postanowienie o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i jednocześnie określa jego zakres uwzględniając kryteria wskazane w tym artykule. Zaznaczył, że postanowienie takie zostało wydane przez organ w dniu [...] marca 2016 r. [...] i wobec jego niezaskarżenia ostatecznie ukształtowało zakres raportu. Nie było zatem podstaw do kwestionowania zasadności odstąpienia od wymagań wskazanych w art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, co do których ustawodawca wskazał na możliwość odstąpienia od ich zamieszczenia w raporcie i jednocześnie wskazał na zaskarżalność wydanego w tym zakresie postanowienia.
Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 63 ust. 1 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej polegającego na usankcjonowaniu przez organ II instancji decyzji, w której organ I instancji nie zawarł wywodu na temat racjonalności i celowości odstąpienia od konieczności ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej).
Według Sądu I instancji, wydając decyzję organ I instancji miał na uwadze postanowienia uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia wydane przez uprawnione organy, które w sposób wiążący ukształtowały decyzję. Zasadnie organ II instancji przyjął, że organ w takim wypadku nie miał możliwości wydania decyzji, które odbiegałyby od warunków realizacji planowanej inwestycji wskazanych w postanowieniach uzgadniających.
Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit b i c w zw. z art. 80 K.p.a. przez brak oceny przedstawionego raportu środowiskowego w zakresie braku uwzględnienia uwag społeczeństwa dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, a także zarzutu o tendencyjności i braku staranności sporządzonego raportu.
Sąd I instancji stwierdził, że wbrew zarzutom skarżącego, Kolegium dokonało analizy raportu wskazując, że na terenie objętym oceną występują różne gatunki ptactwa i zwierząt jednakże na podstawie przedstawionych obliczeń przewidywanych emisji nie można potwierdzić, że będą one miały negatywny wpływ na florę i faunę. Również wskazana w raporcie analiza dotycząca hałasu, wykonana w oparciu o oprogramowanie "Zew Halas", wskazuje, że na obszarze objętym inwestycją nie powinno wystąpić przekroczenie norm hałasu. Ponadto działania mające na celu ograniczenie dopływu zanieczyszczeń do wód powierzchniowych i podziemnych wskazane w decyzji w dostateczny sposób zabezpieczają środowisko przed zanieczyszczeniami.
Sąd I instancji zaznaczył, że na etapie wydawania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych przedsięwzięcia organ bada jedynie czy rozwiązania technologiczne wskazane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia są wystarczające do ustalenia, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie wpływało w sposób istotny na stan środowiska. Organ dokonuje tego głównie w oparciu o przedstawiony raport o oddziaływaniu na środowisko. Stąd też zarzuty skarżącego zmierzające do wykazania, że nie ma gwarancji co do spełnienia wskazanych w nim warunków, nie podlegają badaniu w tym postępowaniu, a będą miały znaczenie na etapie wydawania pozwolenia na budowę.
Sąd zaznaczył, że powszechnie wiadomo, że tego rodzaju przedsięwzięcie jak przedmiotowe może powodować okresowe uciążliwości odorowe dla otoczenia. Przepisy prawa nie przewidują jednakże norm odorowych, które powinny być spełnione przy realizacji przedsięwzięcia. W tym zakresie wskazują jedynie na główne składniki powodujące odór, tj. siarkowodór i amoniak. Obliczenia przedstawione w raporcie wskazują, co do ich oddziaływania na środowisko, że nie przekroczą dopuszczalnych prawem norm.
Sąd uznał, że dokonana przez organ, pozytywna ocena przedstawionego raportu co do spełnienia wymogów stawianych w art. 66 i 68 ustawy środowiskowej, jest prawidłowa i nie ma uzasadnionych podstaw do jej kwestionowania.
W odniesieniu do działki nr 7, na której ma być zlokalizowane w przyszłości podobne przedsięwzięcie, co do którego toczy się postępowanie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, Sąd stwierdził, że ze względu na fakt, iż postępowanie to nie jest zakończone, nie zachodziła potrzeba uwzględniania tego przedsięwzięcia w ramach skumulowanego oddziaływania na środowisko z przedmiotowym przedsięwzięciem, jakkolwiek w raporcie uwzględniono ten fakt w zakresie oddziaływania co do emisji zanieczyszczeń powietrza i natężenia hałasu wskazując, że i w takim wypadku normy nie zostaną przekroczone.
Zdaniem Sądu I instancji, organ nie naruszył art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie zawnioskowanych dowodów. Na etapie postępowania odwoławczego skarżący przedłożył jedynie zaświadczenie z Nadleśnictwa C. o występowaniu chronionych ptaków i dowód ten został poddany ocenie przez organ odwoławczy jako nie wpływający na ustalenia dokonane przez organ I instancji oparte na raporcie. Sąd podzielił tę ocenę bowiem z raportu wynika brak negatywnego oddziaływania na ptactwo.
Sąd zaznaczył, że inne dowody na tym etapie nie zostały przedłożone, a w świetle ustaleń raportu brak było podstaw do żądania informacji wskazywanych przez skarżącego czy też dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ornitologa. W związku z powyższym Sąd też uznał, iż nie było podstaw do przeprowadzania dowodów z dokumentów załączonych do skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. R., zaskarżając go w całości.
Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: P.u.s.a.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w niniejszej sprawie organ wydający zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obiegu prawnego, a tylko w takim zakresie Sąd stosownie do art. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych kontroluje zaskarżoną decyzję - podczas gdy z treści art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. nie da się wywieść, że nakazują one sądom administracyjnym dokonywanie stopniowania naruszenia prawa przez organy administracji publicznej, a także brak jest wskazania przez Sąd w jaki sposób i w jakim zakresie organ administracyjny to prawo naruszył.
W zakresie zarzutów naruszenia prawa procesowego mającego wpływ na treść orzeczenia wskazano na naruszenie:
- 1. art. 134 § 1 P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a. oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. poprzez brak dokonania przez Sąd administracyjny pełnej, wyczerpującej i wnikliwej kontroli działalności administracji publicznej zarówno pod kątem oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, jak również odnośnie dochowania wymaganej prawem procedury, (skutkujące błędnym oddaleniem skargi) przejawiające się w:
- a. naruszeniu art. 63 ust. 1 u.o.ś., art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c u.o.ś. w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 u.o.ś. poprzez usankcjonowanie przez Sąd Administracyjny sytuacji, w której organ I instancji wydając decyzję środowiskową nie zawiera w jej uzasadnieniu wywodu na temat racjonalności i celowości odstąpienia przez Wójta Gminy Kuźnica od konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.ś.; podążając tokiem rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, organ I instancji wydając decyzję środowiskową może w uzasadnieniu całkowicie pominąć istnienie art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c u.o.ś. oraz obowiązki z niego płynące, gdyż uzasadnienie tej kwestii "przejmują na siebie" organy uzgadniające jednak Sądowi I instancji umyka, że ustawodawca wyraźnie wskazał, iż uzasadnienie stanowiska odnośnie do odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia jest obowiązkiem organu wydającego decyzję środowiskową, któremu w niniejszej sprawie nie podołano,
- b. całkowitym braku odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutu skarżącego odnośnie do naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niczym niepoparte ustalenie, iż inwestor nie posiada innej działki z racjonalnym dostępem do drogi publicznej, oraz że na skutek protestów społecznych inwestor zdecydował się przenieść lokalizację inwestycji z działki nr 7 - podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku przeprowadza jedynie wywód na temat skumulowanego oddziaływania na środowisko, tym samym "milcząco" sankcjonując wadliwe ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku zawarte w decyzji z dnia [...] października 2016 r. sygn. [...],
- c. całkowitym pominięciu przy wydawaniu zaskarżonego wyroku okoliczności, iż skarżący w piśmie z dnia [...] października 2016 r. (a więc jeszcze na etapie postępowania administracyjnego) złożył również wniosek dowodowy o zażądanie informacji z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odnośnie uzyskiwanych dopłat na cenne siedliska ptaków w Gminie Kuźnica - poprzez niczym nieuzasadnione przyjęcie, że jedynym dowodem zgłoszonym przez stronę była opinia ornitologa - przy czym skarżący nie mógł z własnej inicjatywy uzyskać informacji z ARiMR, a dane te były istotne w kontekście skutecznej polemiki z raportem środowiskowym przedstawionym przez inwestora,
- d. braku odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego przedstawionych w skardze z dnia 8 grudnia 2015 r., (dotyczących naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b i c u.o.ś. w zw. z art. 80 K.p.a.) m.in. w zakresie:
- 1) opisu elementów przyrodniczych objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 2 u.o.ś.).;
- • brak jest przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej, w tym inwentaryzacji występujących na tym terenie ptaków (lerka, ortolan, gąsiorek, derkacz, trzmielojad, dzięcioł czarny, bielik, żuraw, bocian biały, bocian czarny),
- • brak jest również inwentaryzacji występującej na tym terenie flory; brakuje konkretnych informacji, które dotyczyłyby terenu inwestycji i jej sąsiedztwa, a podane przez autora raportu informacje w wielu momentach mijają się z prawdą (vide: wymienienie górskich gatunków drzew),
- • opisu całego przedsięwzięcia, wraz z warunkami użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.ś.):
- • niezrozumiałe zawarcie w raporcie również działki nr [...], która jest uwzględniana w obliczeniach emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego i obliczeniach emisji oraz propagacji hałasu, natomiast nie jest on analizowany w aspekcie zespolonych oddziaływali na środowisko innych elementów składowych środowiska naturalnego w tym także na ludzi,
- • brak odniesienia się do ewentualnej zgodności planowanego przedsięwzięcia ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kuźnica, mimo braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; przeznaczenie terenu (określone w MPZP, ew. decyzjach lokalizacyjnych, musi być zgodne ze studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego danej gminy),
- 2) opisu przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 8 u.o.ś.):
- • w rozdziale 8 autor raportu stwierdza, że bezpośrednie oddziaływanie na klimat akustyczny i ludzi zamknie się w granicach administracyjnych działek - podczas gdy rozprzestrzenianiem się odoru i hałasu rządzą prawa fizyki, a nie granice działek ewidencyjnych,
- • brak oceny nasilenia się transportu drogami publicznymi z/do inwestycji,
- • w charakterystyce przedsięwzięcia nie przewidziano instalacji zbierającej i unieszkodliwiającej odcieki z terenu utwardzonego i zabudowanego; odcieki zanieczyszczone mogą migrować do wód gruntowych oraz sieci hydrograficznej i tymi drogami docierać do studni gospodarskich.
- • stwierdza się, że kurnik będzie zasilany wodą z wodociągu wiejskiego, pomimo że brak jest sieci wodociągowej dla danego terenu,
- 3) opisu całego przedsięwzięcia, wraz z głównymi cechami charakterystycznymi procesów produkcyjnych (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.ś.):
- • brak gwarancji zawarcia umów z odbiorcami odbiornika, ich ewentualnego wykazu lub harmonogramu odbioru odpadów,
- • w opisie informującym o ilości produkowanych brojlerów oraz ilości wytwarzanych odpadów i potrzebnej powierzchni gruntu potrzebnej do jego zagospodarowania, brakuje: danych do obliczeń powierzchni gruntu (podany tylko wynik końcowy); harmonogramu odbioru obornika w cyklach produkcyjnych; danych dotyczących właściwości fizyczno-chemicznych gleb na których będzie deponowany obornik; dopuszczalnych dawek obornika na danym rodzaju gleby i planowane nawożenie; harmonogramu nawożenia w aspekcie dostępnej do nawożenia powierzchni;
- 5) opisu planowanego przedsięwzięcia, w szczególności zanieczyszczeń wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia(art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c u.o.ś.):
- • raport wskazuje że teren nie jest uzbrojony w kanalizację deszczową, koniecznym jest zatem wykonanie instalacji zbierającej o czym w raporcie nie ma mowy,
- • brak obliczeń ilości ścieków powstałych na terenach utwardzonych oraz charakterystyki instalacji technicznej do unieszkodliwienia ścieków,
- 6) określenia przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów (art 66 ust. 1 pkt 6 u.o.ś.):
- • brakuje planu tras przejazdu transportu i obliczeń oddziaływania pojazdów transportujących materiały budowlane i sprzęt techniczny, na tereny zabudowy mieszkaniowej (faza realizacji i eksploatacji),
- • brakuje analizy wpływu drgań spowodowanych ruchem ciężkich pojazdów na konstrukcje budynków, znajdujących się w odległości 1,5 - 4,0 m od krawędzi drogi,
- • brak ustosunkowania się do hałasu inwentarza żywego,
- 7) uzasadnienia proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 7 u.o.ś.):
- • brakuje jednego z najważniejszych oddziaływań kurnika na ludzi i otoczenie, mianowicie - emisji odorów i ich wpływu na komfort życia mieszkańców terenów otaczających,
- • brakuje oddziaływań na: wody powierzchniowe, gruntowe, podziemne,
- • nie wykonano: obliczeń pełnej emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego oraz właściwych założeń obliczeniowych; obliczeń pełnej emisji oraz propagacji hałasu; analizy wpływu drgań na budynki, analizy wpływu ciężkiego sprzętu technicznego na drogi; emisji, zasięgu rozprzestrzeniania się substancji odorowych oraz ich oddziaływania na mieszkańców terenów otaczających;
- 2. naruszenie prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 P.p.s.a. przejawiające się w oddaleniu wniosków dowodowych z dokumentów załączonych do skargi ze względu na, zdaniem Sądu, chęć przedłużenia postępowania w sprawie - podczas gdy dokumenty te zostały złożone przy skardze, a więc w żaden sposób postępowania przedłużyć nie mogły. Dodatkowo złożenie ich było spowodowane brakiem reakcji Samorządowego Kolegium Odwoławczego na wnioski złożone przy piśmie skarżącego z dnia [...] października 2016 r., a zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem w tym zakresie, dopuszczenie dowodu z dokumentu, jeżeli przyczyni się do szybkiego i pełnego wyjaśnienia sprawy, jest nie tylko uprawnieniem, ale i obowiązkiem sądu (por. wyr. NSA z dnia 12 maja 2015 r., I OSK 3153/14).
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Wniósł również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona argumentacja, która w ocenie skarżącego kasacyjnie, ma potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzglednienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Nadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M. R. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Stwierdzając, że "organ wydający zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a tylko w takim zakresie Sąd stosownie do art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontroluje zaskarżoną decyzję" Sąd ten miał na myśli to, że nie było podstaw do uznania skargi za uzasadnioną w świetle ogólnej podstawy jaką jest zgodność z prawem, o której mowa w art. 1 § 2 P.u.s.a. Nie chodziło tutaj o stopniowanie naruszenia prawa, którego miałby się dopuścić organ odwoławczy, jak widzi to skarżący kasacyjnie.
Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja nie zawiera takich naruszeń prawa (stopni jego naruszenia), które uzasadniają wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Wyrażenie "stopień naruszenia prawa" odnieść należy do wyrażonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. podstaw uwzględnienia skargi. Skoro Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa w żadnej z postaci wskazanej w tym przepisie, to można było powiedzieć, że organ nie dopuścił się naruszenia prawa w określonym stopniu tj. w podstawach, które warunkują uwzględnienie skargi. Podstawami takimi są:
- 1) gdy dochodzi do uchylenia w całości lub części zaskarżonej decyzji lub postanowienia:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.),
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.),
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.);
- 2) gdy stwierdza się nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia wystąpienie przyczyn określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach(art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.);
- 3) gdy stwierdza się wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, wystąpienie przyczyn określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 (art. 145 p.p.s.a), Sąd umorzy jednocześnie to postępowanie.
Sąd I instancji nie stopniował naruszenia prawa przez organy administracji publicznej. Nie wypowiadał się też w jaki sposób i w jakim zakresie organ naruszył prawo, bowiem według Sądu prawo nie zostało naruszone w jakimkolwiek stopniu, który mógłby skutkować uchyleniem decyzji. Nie wystąpiły żadne podstawy uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności czy stwierdzenia niezgodności decyzji z prawem, a także umorzenia postępowania.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. dodatkowo stwierdzić należy, że zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 912/15 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) "Artykuł 1 P.u.s.a., jako przepis ustrojowy, normujący zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, nie może co do zasady stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. To czy ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa czy też błędna, nie może być bowiem utożsamiane z naruszeniem tego przepisu." Pogląd ten należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie.
Wbrew zarzutowi sformułowanemu w pkt 2 skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się zaniechania kontroli działalności administracji publicznej do czego zobowiązany był art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a. poprzez brak przeprowadzenia jej w sposób pełny, wyczerpujący czy wnikliwie. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd odniósł sie do każdego, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy zarzutu skargi. Wynikiem tak przeprowadzonej oceny było stwierdzenie, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszenia prawa, a wobec tego należało skargę oddalić stosownie do art. 151 P.p.s.a.
W uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 85 ust 2 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm., dalej jako ustawa), w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, należy zawrzeć uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4 (stanowisko w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18). Z analizy treści uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że zawarto tam uzasadnienie odpowiadające normie z art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy.
Na stronie 12 decyzji wskazano, że z uwagi na szczegółowość informacji przedstawionych w raporcie pozwalających w pełni ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zdaniem organu, nie zachodziła konieczność przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępownia w sprawie pozwolenia na budowę. Organ uzasadnił także brak konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zadecydowało o tym położenie inwestycji w odłegłości około 2 km od granicy państwa oraz to, że oddziaływania jej zamknie się w granicach działki inwestora.
Wobec powyższego nie można uznać, że Sąd I instancji nie dostrzegł naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy skoro z decyzji Wójta wprost wynika jakie były powody odstąpienia od przeprowadzenia ponownej oceny na środowisko na etapie ubiegania się o pozwolenia na budowę.
Sąd I instancji rozpatrzył zarzut skargi odnośnie do naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie ustaleń co do posiadania przez inwestora innej działki z racjonalnym dostępem do drogi publicznej czy odnośnie do zmiany przez inwestora lokalizacji inwestycji z działki nr [...]. Sąd przeanalizował ww. ustalenia organu wyłącznie pod kątem wydania decyzji środowiskowej tj. czy okoliczności te mają wpływ na wydanie zaskarżopnej decyzji. Uznał, że okoliczność zlokalizowania podobnej inwestycji na działce nr [...] nie wpływa na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie bowiem postępowanie dotyczące działki nr [...] nie zostało zakończone i nie zachodziła potrzeba uwzględnieniania tego przedsięwzięcia w ramach skumulowanego oddziaływania na środowisko z przedmiotowym przedsięwzięciem.
Sąd zauważył, że w raporcie uwzględniono powyższą okoliczność w zakresie oddziaływania co do emisji zanieczyszczeń powietrza i natężenia hałasu, wskazując, że i w takim wypadku normy nie zostaną przekroczone. Z tego wynika, że Sąd zajął stanowisko co do zarzutu sformułowanego w skardze. To, że odczytał ten zarzut w kontekście wpływu podniesionych w nim okoliczności na wydanie decyzji środowiskowej, a nie w kontekście braków w materiale dowodowym odnośnie do poczynionych przez organ odwołwaczy ustaleń faktycznych, nie uzasadnia twierdzenia skargi kasacyjnej o nierozpozaniu zarzutu.
Sąd odczytał zarzut skargi w kontekście legalności wydania decyzji środowiskowej i uznał, że istnienie działki nr [...] z planowaną tam podobną inwestycją nie wpływa na prawidłowość rozpatrywanej decyzji.
Należy podkreślić, że dla oceny zgodności z prawem decyzji środowiskowej wydanej w niniejszej sprawie nie ma znaczenia fakt posiadania przez inwestora innej nieruchomości (nr [...], gdzie planuje podobną inwestycję) czy też decyzja inwestora o przeniesieniu oprotestowanej inwestycji na inną nieruchomość. Ustalenia organu odwoławczego, że działka, której dotyczy niniejsza decyzja ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej oraz znajduje się w większym oddaleniu od zabudowy mieszkaniowej wynikały z map geodezyjnych, twierdzeń organu I instancji oraz oświadczeń inwestora, zatem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Nie można zatem twierdzić, że zaskarżona decyzja opierała się na "niczym niepopartych ustaleniach" organu odwoławczego. Nie zostały tym samym naruszone wymogi uzasadnienia decyzji określone w art. 107 § 3 K.p.a.
Podstawą do uchylenia wyroku nie może być zarzut pominięcia przez Sąd okoliczności odnośnie do złożenia przez skarżącego podczas postępowania administracyjnego wniosku dowodowego o zażądanie informacji z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnioctwa dotyczących dopłat na cenne siedliska ptaków w Gminie Kuźnica. Brak uzyskania takich danych nie miał istotnego wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji bowiem z zaakceptowanego przez organy uzgadniające raportu środowiskowego wynikało, że inwestycja nie będzie miała wpływu na występująca na obszarze inwestycji faunę i florę. Skoro ustalenia raportu nie zostały w sposób jednoznaczny zakwestionowane przez organy wyspecjalizowane, to twierdzenia w nim zawarte należy uznać za wiarygodne. Jeżeli inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na występującą w jej otoczeniu florę i faunę to zbędne są ustalenia w zakresie występowania cennych siedlisk ptaków w Gminie Kuźnica. Organy mogły bez uwzględniania ww. wniosku dowodowego skarżącego ocenić wpływ inwestycji na środowisko.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji nie zaniechał kontroli legalności przedmiotowej decyzji środowiskowej pod kątem naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 80 K.p.a. Z analizy treści uzasadnień decyzji organów administracyjnych obu instancji wynika, że uzasadnienia tych decyzji zawierają informacje odnoszące się do ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także wskazania dotyczące ochrony środowiska przedstawione w przez organy uzgadniające.
Zarzuty dotyczące ograniczonego zakresu raportu środowiskowego wskazane szczegółowo w pkt 2 lit d pkt 1 do 7 skargi kasacyjnej nie mogły skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego wyroku bowiem ustalenia decyzji środowiskowej zostały oparte na raporcie środowiskowym, którego zakres ustalił Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku w postanowieniu z dnia [...] lutego 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Sokółce opinią z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] wyraził pogląd, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnienie konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. W dniu [...] marca 2016 r. Wójt Gminy Kuźnica wydał postanowienie znak: [...], nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko oraz ustalające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Na postanowienie to nie wniesiono zażalenia, zatem ustalony tym postanowieniem zakres raportu stał się obowiązujący dla inwestora.
Według tego zakresu został opracowany przedłożony przez niego w dniu [...] marca 2016 r. raport. Raport ten został poddany analizie i pozwolił na ustalenia odnośnie do oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, że z raportu tego wynika, iż planowana inwestycja w trakcie eksploatacji nie bedzie ponadnormatywnie oddziaływać na środowisko. Dane z raportu (przedstawione tam obliczenia) uzasadniają twierdzenie, że wszelkie oddziaływania związane z fumkcjonowaniem kurnika ograniczą się do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Normy hałasu czy uregulowane przepisami normy zapachowe nie zostaną przekroczone. Przy spełnieniu określonych w decyzji wymogów oddziaływanie inwestycji w fazie jej realizacji a następnie użytkowania nie powinno generować negatywnych oddziaływań na środowisko.
Należy podkreślić, że RDOŚ w Białymstoku postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...], badając przedłożony przez inwestora raport środowiskowy, uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jego warunki. Także PPIS w Sokółce zaopiniował pozytywnie realizację przedsięwzięcia (opinia z dnia [...] kwietnia 2016 r.nr [...]). Zatem decyzja środowiskowa została niejako ukształtowana już przez wyspecjalizowane organy uzgadniające, które działając zgodnie ze swoją właściwością określiły warunki realizacji inwestycji. Organy te oceniły, że raport przedłożony przez inwestora spełnia wymagania i pozwala na ustalenie, że przy spełnieniu określonych rozwiązań przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na środowisko.
Zakres raportu wyznaczony przez RDOŚ a następnie potwierdzony w postanowieniu Wójta z [...] marca 2016 r. nie mógłbyć poszerzony przez organy na etapie wydawania decyzji środowiskowej. Zakres ten wiązał organy zatem żądania i zastrzeżenia skarżącego co do jego treści są pozbawione podstaw. Można było kwestionować ten zakres skarżąc postanowienie określające ten zakres. Na etapie decyzji środowiskowej zastrzeżenia takie pozostają bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji.
Sąd nie dopuścił się naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. uznając, że nie ma podstaw do przeprowadzenia dowodów z dokumentów załączonych do skargi (opinii ornitologa A. G., opinii biologa P. M. opinii dr H. J). Przeprowadzenie postępowania dowodowego przez Sąd jest ograniczone do uzupełniającego postępowania z dokumentów pod warunkiem, że postępowanie to przyczyni się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd ma uprawnienie, a nie obowiązek przeprowadzać uzupełniające postępowanie dowodowego z dokumentów na etapie badania skargi. Skoro ustalenia raportu środowiskowego wyjaśniały w sposób jednoznaczny i wiarygodny kwestie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (brak oddziaływania inwestycji na faunę i florę), to mnożenie dowodów na okoliczność przeciwną było pozbawione podstaw. Jeśli raport wskazuje, że negatywne oddziaływanie inwestycji na faunę i florę nie występuje, to nawet wykazanie przez skarżącego opinią ornitologa czy opinią biologa, że w obszarze oddziaływania inwestycji są cenne gatunki ptaków oraz zasługujące na ochronę gatunki zwierząt lub roślin, nie wpływa na prawidłowość oceny zawartej w raporcie, że inwestycja nie oddziałuje na wskazane jako cenne gatunki roślin, ptaków czy innych zwierząt.
Tym samym brak zgody Sądu na przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów dołączonych do skargi był uzasadniony, gdyż dowody te nie wyjaśniały wątpliwości w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tym zakresie w przedmiotowej sprawie wątpliwości nie było. Wbrew stanowisku skarżącego powodem oddalenia wniosku dowodowego zawartego w skardze nie było zagrożenie przedłużeniem postępowania sądowego (Sąd wogóle nie powołał takiej przesłanki w uzasadnieniu) lecz nieprzydatność wskazanych dowodów dla wykazania oddziaływania inwestycji na środowisko w świetle jednoznacznych i wiarygodnych ustaleń raportu środowiskowego. Wobec tego zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. uznać należało za chybiony.
Okoliczność prowadzenia podobnej inwestycji przez inwestora na innej działce (nr [...]) nie wpływa na ocenę oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko a to stanowiło przedmiot niniejszej sprawy. Także stanowiska mieszkańców odnośnie intensywności odorów i uciążliwości podobnych inwestycji dla mieszkańców sąsiednich działek nie przesądzają w o tym, że przedmiotowa inwestycja takie uciążliwości wywoła.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.