Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 20 września 2007r. sygn. akt II SA/Ke 353/07 oddalił skargę W. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] wydaną w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...], w oparciu o art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1984 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851), § 1 i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a., nie stwierdził u W. P. choroby zawodowej - nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi.
Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie orzeczeń lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] i Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...], oraz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w Zakładzie [...] "[...]" Spółka z o. o. w K. i Zakładzie [...] "[...]" S.A. w K.. Orzeczenia lekarskie zgodnie stwierdzały, że brak jest podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii nowotworu złośliwego [...], w szczególności brak związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną u strony chorobą a narażeniem zawodowym.
W odwołaniu od decyzji W. P. podniósł, że organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Niewłaściwie ocenił jego miejsce pracy i narażenia tam występujące.
Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie, w toku którego ustalił przebieg i warunki pracy skarżącego oraz rodzaje czynników, z którymi miał on kontakt w całym okresie zatrudnienia. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. na podstawie własnych badań, jak i wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci nowotworu złośliwego [...], powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy. Odwołujący się nie kwestionował ustaleń organu i nie wnosił żadnych uwag dotyczących pracy w narażeniu na czyściwa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. P. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu i podał, że katalog substancji wymienionych w rozporządzeniu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. Nr 280, poz. 2771 ze zm.) nie jest zamknięty. We wcześniejszym, już nieobowiązującym rozporządzeniu z dnia 11 września 1996 r. były wymienione między innymi pyły zawierające wolną krzemionkę krystaliczną, która była uważana za czynnik rakotwórczy.
Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji zauważył, że w myśl powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. za chorobę zawodową rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W załączniku do rozporządzenia pod poz. [...] ustawodawca wymienił wśród nowotworów złośliwych powstałych w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych u ludzi za rakotwórcze - nowotwór [...].
Bezspornym w sprawie jest, że skarżący w latach [...]-[...] pracował na stanowisku [...], był narażony na hałas oraz pyły zawierające wolną krystaliczną krzemionkę w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy, a także substancje chemiczne wchodzące w skład chłodziw, które mogą wywoływać działania drażniące i uczulające na skórę i błony śluzowe.
Sąd podzielił stanowisko organów, że skarżący w całym okresie zatrudnienia nie był narażony na działanie czynników uznanych za rakotwórcze u ludzi, co do których istnieją wystarczające dowody wskazujące na związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy narażeniem człowieka na te substancje, a powstaniem raka. Wykaz tych czynników stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy. Z oceny narażenia zawodowego wynika, że ani pył zawierający wolną krystaliczną krzemionkę ani żaden ze związków chemicznych, na jakie w trakcie pracy zawodowej był narażony W. P. nie zostały zaliczone do czynników rakotwórczych.
Sąd przypomniał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych opinia lekarska wydawana przez uprawnioną jednostkę ma walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu organy dokonały oceny wiarygodności opinii i przekonująco, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, uzasadniły swoje stanowisko. Rozpoznanie kliniczne schorzenia skarżącego zostało ustalone w [...] r. w [...] Centrum Onkologii Dział [...] w K.. Etiologia nowotworów jest złożona, uwarunkowana czynnikami wrodzonymi i zewnątrzpochodnymi. Na proces kancerogenny mają duży wpływ czynniki środowiskowe, jak np. dieta, alkohol, czynniki występujące w środowisku pracy.
Jako podstawę prawną swego wyroku Sąd wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a.
W. P. złożył, sporządzoną przez adwokata J. W., skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia wyżej opisanego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Zdaniem skarżącego w sprawie nie ustalono przypuszczalnej daty zaistnienia u niego choroby nowotworowej, co jednak ma podstawowe znaczenia dla oceny, czy ma zastosowanie obecnie obowiązujący wykaz chorób zawodowych, czy też poprzedni. Sprawa nie została wyjaśniona do końca, ponieważ w wyroku nie wyjaśniono, czy wymienione czynniki są rakotwórcze, jeśli oddziaływają w większym stężeniu, aniżeli to przyjęto. Poza tym skarżący nie pracował sam, ale był zatrudniony w dużym zakładzie metalurgicznym i inne sąsiednie stanowiska pracy mogły oddziaływać na jego organizm. Nie wiadomo, czy w opiniach lekarskich wymieniono wszystkie szkodliwe czynniki występujące w jego miejscu pracy.
Rozpoznanie kliniczne nowotworu [...] nastąpiło w [...] r., ale to nie oznacza, że skarżący dopiero wtedy zachorował. Ma to znaczenie ze wzglądu na fakt, że im krótszy okres pomiędzy ustaleniami szkodliwego zatrudnienia a zachorowaniem, tym pewniejszy związek przyczynowy miedzy chorobą a warunkami pracy.
Zdaniem skarżącego niezbędne jest pozyskanie dodatkowej opinii lekarskiej wydanej przez inna placówkę medyczną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga więc nie tylko ich prawidłowego określenia w samej skardze, ale stosownie do art. 176 p.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem skarżącego przez Sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96, postanowienia NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 9). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut nieokreślonego naruszenia prawa materialnego, czy też zarzut naruszenia nie wskazanych przepisów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów pod adresem zaskarżonego wyroku (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 22 lipca 2004 r., GSK 356/04, ONSA WSA 2004, nr 3, poz. 72, s. 142).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna ograniczyła się do przedstawienia jako zarzutu "braku ustalenia przypuszczalnej daty zaistnienia u skarżącego choroby nowotworowej, oraz braku wyjaśnienia rakotwórczego oddziaływania na organizm substancji występujących w środowisku pracy" bez sformułowania podstawy kasacyjnej oraz wskazania jakiegokolwiek przepisu prawa, któremu w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybił Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżony wyrok.
Brak przytoczenia we wniesionej skardze kasacyjnej podstaw stanowi niespełnienie wymagań przepisanych dla skargi kasacyjnej, a przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. i nie podlega sanacji. Z uwagi na to, że wymagania te są elementami konstrukcyjnymi, których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy, wobec tego skarga kasacyjna, jako sporządzona z naruszeniem art. 176 p.p.s.a., na podstawie art. 178 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.