Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 8 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1764/14

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt IV SAB/Wa 17/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi [...] na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku zobowiązał Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do rozpoznania wniosku [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o wpis do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu 28 grudnia 2012 r. Spółka [...], wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność pozostawienia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosku skarżącej o wpis do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory bez rozpatrzenia oraz będące jej skutkiem nierozpatrzenie wniosku skarżącej. Zaskarżonej czynności oraz będącej jej skutkiem bezczynności zarzucono naruszenie: przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 pkt 1 i art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U Nr 79, poz. 666 z późn. zm. dalej jako: "uba") oraz § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2009 r. w sprawie rejestru wprowadzających baterie lub akumulatory oraz prowadzących zakłady przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów w związku z art. 17 Dyrektywy 2006/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów oraz uchylającej dyrektywę 91/157/EWG4, a także w związku z art. 2 Decyzji Komisji z dnia 5 sierpnia 2009 r. ustanawiającej wymogi dotyczące rejestracji producentów baterii i akumulatorów zgodnie z dyrektywą 2006/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, art. 18, art. 34 oraz art. 49 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej art. 6 ust. 1 w związku z art. 13 ust 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm. dalej jako: "usdg").

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania w ramach postępowania dotyczącego wpisu do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory. Mając na uwadze powyższe naruszenia prawa skarżąca wniosła o stwierdzenie przez Sąd bezskuteczności zaskarżonej czynności na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), uznanie przez Sąd na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a. uprawnienia skarżącej do uzyskania wpisu do rejestru wprowadzających baterie lub akumulatory, zobowiązanie GIOŚ - na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. do wpisania Skarżącej do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się wyroku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Na skutek wniesionej przez stronę skarżącą skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1729/13 uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. W ocenie NSA, błędnie Sąd I instancji przyjął, że art. 34 TFUE nie znajduje zastosowania w sprawie, jako dotyczący swobody przepływu towaru, gdy niniejsze postępowanie dotyczy tylko swobody przedsiębiorczości uregulowanej w art. 49 TFUE (s. 11 uzasadnienia wyroku IV SAB/Wa 19/13). Trafnie skarżąca wywodzi, że Sąd I instancji winien był zastosować w sprawie art. 34 TFUE, gdyż zarówno w/w przepis jak i art. 49 TFUE, mają charakter lex specialis wobec art. 18 TFUE, który to przepis ma istotne znaczenie dla wykładni szczegółowych przepisów zakazujących dyskryminacji ze względu na przynależność państwową.

Trybunał Sprawiedliwości ujmuje art. 18 TFUE jako maksymę interpretacyjną szczególnych przepisów traktatów - zwłaszcza tych, które statuują swobody traktatowe. W doktrynie trafnie wskazuje się, że konkretna sytuacja faktyczna i prawna z elementem unijnym może podlegać reżimowi tylko jednej swobody rynku wewnętrznego. W przypadku przemieszczania się obywateli państw członkowskich w grę wchodzi: swoboda przepływu pracowników, swoboda przedsiębiorczości i swoboda przepływu usług, przy czym regulacja prawna każdej z nich wykazuje pewne cechy szczególne. Pierwotna swoboda przedsiębiorczości oznacza uprawnienie do założenia spółki (w szerokim znaczeniu - art. 54 TFUE), zgodnie z ustawodawstwem jednego z państw członkowskich. Wtórna swoboda przedsiębiorczości polega na przeniesieniu do innego państwa części przedsiębiorstwa lub założeniu na nowo przez powołanie prawne samodzielnych jednostek o charakterze przedsiębiorstw zależnych (filie) i przez tworzenie agencji i oddziałów, które są niesamodzielne prawnie i podległe organizacyjnie (M. SzwarcKuczer w: A. Wróbel, Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, WKP 2012, t. 1, s. 857, Uw. 49.4; s. 860-861, uw. 49.5.2).

W sprawie doszło zatem do pozornego zbiegu art. 34 TFUE z art. 49 TFUE (wyrok TS z: 25.3.2004 r., C-71/02, Kamer, pkt 47; 14.10.2004 r., C-36/02 Omega, pkt 26-27; 24.3.1994 r., C-275/92, Schindler, pkt 22; 22.1.2002 r., C-390/99, Canal Satelite Digital, pkt 31; 26.5.2005 r., C-20/03, Burmajner, pkt 35; C-441-04, A-Punkt, pkt 9, aprobowane przez D. Miąsika — op. cit. s. 568-569 uw. 34.4.4). Prawo do tworzenia oddziału spółki (art. 85 ust. 1w zw. z art. 13 ust. 1 usdg) i określenia sposobu reprezentacji przedsiębiorcy zagranicznego (art. 87 usdg), będące przejawem swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE), organ rejestrowy i Sąd I instancji błędnie uznali za nakaz utworzenia oddziału przez przedsiębiorcę zarejestrowanego w innym Państwie Członkowskim, dla wprowadzania baterii i akumulatorów na terytorium Polski. Skarżąca nie chciała korzystać ze swobody przedsiębiorczości (bo nie przenosiła do Polski części przedsiębiorstwa przez założenie oddziału w Polsce), a jedynie ze swobody przepływu towarów (art. 34 TFUE).

Wynikało to z błędnej wykładni art. 18 ust. 5 uba w zw. z art. 85 ust. 1 i art. 87 usdg, dokonanej przez GIOŚ i nietrafnie aprobowanej przez Sąd I instancji. Przepisy ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie statuują obligatoryjnego wymogu tworzenia oddziałów przez każdego przedsiębiorcę zagranicznego, wskazują one jedynie, iż przedsiębiorcy którzy podejmują działalność gospodarczą na terenie Polski mogą i to na zasadzie wzajemności tworzyć oddziały (prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.12.2008 r., IV SA/Wa 1348/08, Lex nr 529546). Wyrok w sprawie IV SA/Wa 1348/08 zapadł w wyniku kontroli decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, utrzymującej w mocy decyzję własną z [...] lutego 2008 r., którą GIOŚ odmówił firmie I., wpisu do rejestru, prowadzonego na podstawie art. 6 ustawy z 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. nr 180, poz. 1495).

Firma I. wnosiła o zarejestrowanie swej działalności w rejestrze podmiotów wprowadzających sprzęt elektroniczny na terytorium Polski, polegającej na importowaniu i dokonywaniu wewnątrzwspólnotowego nabycia sprzętu elektronicznego do Polski. Firma I. nie prowadziła działalności gospodarczej w Polsce, zatem korzystała ze swobody gwarantowanej w art. 34 TFUE, nie zaś ze swobody gwarantowanej w art. 49 TFUE. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd prawny, przedstawiony w wyroku IV SA/Wa 1348/08 (z tą tylko różnicą, że w grę wchodzi zasada równego traktowania, wynikająca bezpośrednio z postanowień Traktatu, nie zaś zasada wzajemności, jak to omyłkowo przyjęto w w/w wyroku).

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji rozpoznając sprawę ponownie, uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] września 2012r. Nr [...] organ wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych we wniosku o wpis do rejestru dla wprowadzającego baterie lub akumulatory poprzez poprawne wskazanie we wniosku oznaczenia siedziby i adresu firmy przedsiębiorcy [...] - w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał na brzmienie art. 18 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach oraz art. 87 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wskazując, że przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział jest obowiązany ustanowić osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego.

W związku z powyższym w dziale I wniosku powinny być wskazane dane polskiego oddziału firmy [...]. Pismem z dnia 19 września 2012r. Spółka złożyła odpowiedź na to wezwanie, w którym nie zgodziła się ze stanowiskiem organu. Pismem z dnia 11 października 2012r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał swoje stanowisko. W świetle powyższego strona skarżąca uznała, że jej wniosek z dnia 26 lipca 2012r. pozostawiony został bez rozpoznania. Wezwała więc pismem z dnia 29 października 2012r. organ, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a do usunięcia naruszenia prawa zarzucając organowi, iż pozostawiając jej wniosek bez rozpoznania naruszył w szczególności art. 17 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 5 uba a w konsekwencji art. 6 ust. 1 usdg, a następnie w dniu 27 grudnia 2012r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Mając na uwadze, iż w wyroku z dnia 15 października 2013r. Naczelny Sąd Administracyjny, przesądził po pierwsze, że ustawodawca w art. 85 ust. 1 i art. 87 usdg nie nałożył na przedsiębiorcę zagranicznego obowiązku utworzenia oddziału w Polsce. Jedynie w przypadku, gdy przedsiębiorca zagraniczny podjął swobodnie decyzję o utworzeniu oddziału w Polsce, obowiązany jest ustanowić osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego (C. Kosikowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, LexisNexis 2011, s. 537- 538, UW. 1-3; E. Wieczorek w: red. A. Powałowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, ABC 2009, s. 408-410, UW. 1, 3).

W ocenie Sądu I instancji skoro skarżąca nie podjęła decyzji o utworzeniu oddziału na terenie Polski, to nie była obowiązana do ustanowienia osoby upoważnionej w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc za usprawiedliwiony zarzut naruszenia § 3 rozporządzenia z 2009 r. Minister Środowiska w sposób wyczerpujący wymienił w § 3 objęte obowiązkiem zbierania i przetwarzania dane, przy czym wskazał je jednoznacznie w punktach 1-3 i 4 lit. a). Wśród tych danych normodawca przewidział w szczególności firmę przedsiębiorcy oraz oznaczenie jego siedziby i adresu (3 pkt 2 rozporządzenia z 2009 r.); nie wymienił nazwy oddziału, siedziby oddziału, adresu oddziału ani osoby upoważnionej w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego.

Po drugie NSA wskazał, że cyt. "w sprawie doszło do pozornego zbiegu art. 34 TFUE z art. 49 TFUE. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawo do tworzenia oddziału spółki (art. 85 ust. 1w zw. z art. 13 ust. 1 usdg) i określenia sposobu reprezentacji przedsiębiorcy zagranicznego (art. 87 usdg), będące przejawem swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE), błędnie uznane zostało przez organ za nakaz utworzenia oddziału przez przedsiębiorcę zarejestrowanego w innym Państwie Członkowskim, dla wprowadzania baterii i akumulatorów na terytorium Polski. Skarżąca nie chciała korzystać ze swobody przedsiębiorczości (bo nie przenosiła do Polski części przedsiębiorstwa przez założenie oddziału w Polsce), a jedynie ze swobody przepływu towarów (art. 34 TFUE). Wynikało to z błędnej wykładni art. 18 ust. 5 uba w zw. z art. 85 ust. 1 i art. 87 usdg, dokonanej przez GIOŚ i nietrafnie aprobowanej przez Sąd I instancji.

Przepisy ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie statuują obligatoryjnego wymogu tworzenia oddziałów przez każdego przedsiębiorcę zagranicznego, wskazują one jedynie, iż przedsiębiorcy którzy podejmują działalność gospodarczą na terenie Polski mogą i to na zasadzie wzajemności tworzyć oddziały. Okoliczność zatem, iż skarżąca wnosiła o zarejestrowanie swej działalności w rejestrze podmiotów wprowadzających baterie lub akumulatory na terytorium Polski, polegającej na importowaniu i dokonywaniu wewnątrzwspólnotowego ich nabycia do Polski, pomimo tego, że nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce, oznacza, iż korzystała ze swobody gwarantowanej w art. 34 TFUE, nie zaś ze swobody gwarantowanej w art. 49 TFUE. Powyżej opisane okoliczności wskazują, że organ pozostaje w bezczynności, wobec nierozpoznania wniosku skarżącej.

Sąd I instancji podkreślił, iż rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji, ocenia jedynie, czy organ ten pozostaje w bezczynności. Jeżeli Sąd uzna, że tak jest w istocie, zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie, a nie jak domaga się skarżąca aktu o określonej treści. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, które w ustalonym w przepisie terminie, nie wywiązały się z obowiązku zakończenia postępowania. Dla dopuszczalności takiej skargi nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została opieszałością organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna być dokonana.

Skarga na bezczynność jest nie tylko środkiem procesowym, mającym przeciwdziałać opieszałym i przewlekłym działaniom administracji publicznej, ale umożliwia też dokonywanie przez sąd administracyjny prawidłowej wykładni prawa wówczas, kiedy organ, jak w niniejszej sprawie, prezentował niesłusznie określony pogląd. Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sąd I instancji uznał, że miesięczny termin na załatwienie tej sprawy jest wystarczający. Termin ten wynika z dyspozycji art. 35 § 3 k.p.a. i winien być liczony do dnia otrzymania przez organ prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 286 § 2 p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Ochrony Środowiska reprezentowany przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. - art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 149 § 1, art. 153, art. 154 p.p.s.a. poprzez nie wskazanie ani w sentencji wyroku z dnia 7 marca 2014 r. ani w ocenie prawnej i wskazaniach co do dalszego postępowania w jakiej formie organ ma rozstrzygnąć wniosek strony z dnia 26 lipca 2012 r., w szczególności w przypadku jego nie uwzględnienia ze względu na brak podstawy prawnej do wpisu do rejestru wprowadzających baterie lub akumulatory oraz prowadzących zakłady przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów; czy organ ma to zrobić w drodze decyzji administracyjnej czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w sytuacji, gdy sposób rozpatrzenia tego wniosku był objęty zarzutem strony zawartym w skardze z dnia 27 grudnia 2012 r., wskazującym, iż organ powinien wydać w takim przypadku, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzję administracyjną, z czym organ się nie zgadzał, bo wskazywał, iż brak jest podstawy prawnej do jej wydania, a wystarczające jest pozostawienie wniosku bez rozpoznania i dokonanie w tym zakresie czynności faktycznej powiadomienia Strony o braku wpisu do rejestru. Nie wskazanie przez Sąd w jakiej formie organ ma załatwić wniosek strony z dnia 26 lipca 2012 r. o wpis do powyższego rejestru ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie Sądu zawarte w wyroku z dnia 7 marca 2014 r. nie zawiera treści wskazanej w art. 149 § 1 p.p.s.a. oraz naraża organ w przypadku wydania decyzji administracyjnej na zarzut wydania tej decyzji bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.);

oraz naruszenie prawa materialnego tj.:

1. - art. 6 pkt 7, 21, 22 i 23 oraz art. 18 ustawy z dnia z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach oraz art. 3 pkt 12 oraz art. 17 dyrektywy 2006/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dnia 6 września 2006 r. w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów oraz uchylająca dyrektywę 91/157/EWG poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w ustalonym stanie faktycznym, w którym strona nie prowadzi na terytorium kraju działalności gospodarczej w zakresie wprowadzania do obrotu baterii i akumulatorów, może być ona uznana zgodnie z powyższymi przepisami za wprowadzającego baterie i akumulatory (producenta), podlegającemu wpisowi do rejestru, której wniosek organ jest obowiązany rozpatrzyć.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania przy jednoczesnym uwzględnieniu zarzutów naruszenia prawa materialnego, na podstawie art. 188 p.p.s.a. wnoszę o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi strony z dnia 27 grudnia 2012 r. wniesionej w sprawie bezczynności organu. Na podstawie art. 203 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie od strony na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację wskazaną w powyższych zarzutach.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw oraz zasądzenie od GIOŚ na rzecz Skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego w rozumieniu art. 205 § 2 p.p.s.a. w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu odpowiedzi podniesiono, iż zaprezentowana w skardze kasacyjnej argumentacja pozostaje w sprzeczności z powołanymi przez GIOŚ przepisami prawa polskiego oraz prawa europejskiego. Zdaniem Spółki zaskarżony wyrok odpowiada prawu. WSA w Warszawie w sposób prawidłowy zastosował się do wykładni prawa zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zawarte w wyroku WSA w Warszawie wskazówki co do dalszego postępowania są wbrew twierdzeniom GIOŚ precyzyjne i nie powinny budzić wątpliwości organu dotyczących właściwego sposobu procedowania w przedmiocie załatwienia wniosku Spółki o wpis do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuję:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2. 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu I instancji jak i również Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną jest wyłącznie kwestia, czy Główny Inspektor Ochrony Środowiska pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku [...] z dnia 26 lipca 2012 r. o wpis do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 i 3 cytowanej ustawy) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy), a także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a).

W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się do stwierdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Przy czym zasadnym jest wyjaśnić, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w dniu orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 3, Warszawa 2008, s.329).

Jednocześnie należy podkreślić, że w takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 j.t.), bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji.

Podkreślić należy również, że w sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd nie może odnosić się do kwestii mogących wpłynąć na merytoryczną treść przyszłego rozstrzygnięcia, lecz jedynie ocenia, czy organ administracji wykonał przewidziane prawem obowiązki, polegające na podejmowaniu czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. wyroki NSA z: 9 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 673/09, 2 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1176/09, 17 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1249/09 - niepubl.).

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy należy przypomnieć, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1729/13 wbrew poglądowi Głównego Inspektora Ochrony Środowiska bezwzględnie przyjął, że ustawodawca w art. 85 ust. 1 i art. 87 usdg nie nałożył na przedsiębiorcę zagranicznego obowiązku utworzenia oddziału w Polsce. Jedynie w przypadku, gdy przedsiębiorca zagraniczny podjął swobodnie decyzję o utworzeniu oddziału w Polsce, obowiązany jest ustanowić osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego (C. Kosikowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, LexisNexis 2011, s. 537-538, uw. 1-3; E. Wieczorek w: red. A. Powałowski, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, ABC 2009, s. 408-410, uw. 1, 3). W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, skarżąca nie podjęła decyzji o utworzeniu oddziału na terenie Polski, zatem nie była obowiązana do ustanowienia osoby upoważnionej w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego.

Powyższa kwestia nie podlega jakiejkolwiek dyskusji z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. i nie może być przyczyną nierozpatrzenia wniosku skarżącej. Dlatego też wobec wyjaśnienia spornej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie Sąd I instancji nałożył na Głównego Inspektora Ochrony Środowiska obowiązek rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki. Oczywiście jak to wspomniano wyżej sąd administracyjny nie jest w niniejszej sprawie od wskazywania organowi administracji publicznej sposobu oraz formy merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przedmiotowy wniosek ma być rozpoznany na podstawie przepisów ustawy o bateriach i akumulatorach, oczywiście mając na uwadze zmiany przepisów wprowadzone już po złożeniu wniosku. Dotychczasowa zwłoka w rozpatrzeniu wniosku świadczy albo o braku kompetencji osób zajmujących się przedmiotową sprawą, albo o oczekiwaniu na wejście w życie dalszych zmian w prowadzeniu rejestru wprowadzających baterie i akumulatory.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. jako całkowicie bezzasadną, orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.