Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 590/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, skargę oddalił.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu [...].09.2005r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J. P. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej z uwagi na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne w sprawie kierowania gróźb karalnych w stosunku do M. P. tj. o czyn z art. 190 § 1 kk.
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy na podstawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 6, art. 18 ust. 5 pkt. 4 w zw. z art. 32 i art. 20 ustawy z dnia 21.05.1999r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004rv Nr 52, poz. 525 ze zm. dalej, jako ustawa o broni), § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 03.04.2000r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. z 2000r., Nr 27, poz. 343 dalej, jako rozporządzenie z dnia 3.04.2000 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 dalej, jako Kpa) cofnął pozwolenie posiadania broni palnej myśliwskiej J. P.. W uzasadnieniu decyzji podano, iż wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2006 r. J. P. został uznany winnym popełnienia wykroczenia z art. 124 § 1 kodeksu wykroczeń i wymierzono mu grzywnę oraz zobowiązano do zapłaty na rzecz żony kwoty 45,00 zł tytułem zwrotu równowartości wyrządzonej szkody.
W dniu [...] lutego 2006 r. Prokurator Rejonowy w B. wniósł przeciwko J. P. akt oskarżenia dotyczący popełnienia przez niego przestępstw z art. 190 § 1 kk i art. 193 kk; tj. o to, że: w okresie lipiec 2003 r. do września 2005 r. wielokrotnie w rozmowach telefonicznych z żoną groził jej zabójstwem, i groźby te wzbudziły u niej obawę, iż zostaną spełnione, natomiast we wrześniu 2005 r. groził w rozmowie telefonicznej zabójstwem P. T.. Ponadto w dniu [...] września 2005 r. wybił szybę w oknie balkonowym mieszkania żony a w dniu [...] grudnia 2005 r. uniemożliwił żonie zamknięcie drzwi i wszedł do jej mieszkania. W kolejnym akcie oskarżenia sporządzonym przez Komisariat Policji B. – Ś. w dniu [...] czerwca 2006 r. został ponownie oskarżony o kierowanie gróźb telefonicznych pod adresem żony.
Z zebranych przez organ I instancji opinii wynika, iż J. P. posiada skłonności do nadużywania alkoholu, podejmował próby leczenia odwykowego i dwukrotnie miał wszywany Esperal. Przeprowadzone badania lekarskie i psychologiczne wykazały brak przeszkód do posiadania broni przez J. P.. Natomiast z opinii wystawionych przez władze łowieckie wynika, iż jest doskonałym organizatorem, przestrzega przepisów prawa łowieckiego, jest osobą koleżeńską i bezkonfliktową, posiada wysokie umiejętności w strzelaniu sportowym, jest instruktorem strzelectwa myśliwskiego. Organ I instancji dokonał także kontroli sposobu przechowywania broni w mieszkaniu J. P. i ustalił, że broń jest przechowywana w szafie metalowej posiadającej dwa zamki ryglowane, na żądanie organu J. P. nie dostarczył dokumentów potwierdzających, ze zamki posiadają odpowiedni atest.
Organ I instancji uznał, iż toczące się przeciwko J. P. postępowania karne oraz prawomocny skazujący wyrok sądowy wskazuje, iż nie przestrzega ona prawa, a tym samym nie daje gwarancji przestrzegania także przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących zgodnego z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego używania broni. Tym samym zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co czyni zasadnym cofnięcie pozwolenia na broń.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania J. P. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy. Zdaniem organu odwoławczego osoba, której przedstawiono zarzut popełnienia czynów zabronionych skierowanych przeciwko wolności nie daje gwarancji przestrzegania prawa w przyszłości, a więc także przepisów ustawy o broni i amunicji. Konsekwencją tego jest przekonanie organów, że J. P. nie daje także gwarancji bezpiecznego używania broni palnej myśliwskiej, a tym samym budzi uzasadnione obawy, że broni może użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Od posiadaczy broni oczekuje się przestrzegania porządku prawnego, bowiem prawo do posiadania broni jest prawem szczególnym, wyróżniającym osobę je posiadającą z ogółu społeczeństwa i dostęp do niego podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji.
Organ odwoławczy uznał także, iż brak jest przesłanek do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa, gdyż taki wniosek złożył pełnomocnik odwołującego się. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż wobec niewystarczającego wyjaśnienia kwestii przechowywania broni przez J. P., ta przesłanka nie była brana pod uwagę jako uzasadniająca cofnięcie stronie pozwolenia na broń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie zarzucając organowi naruszenie:
- - przepisów postępowania, tj. art. 81 w zw. z art. 140 Kpa poprzez całkowicie dowolne uznanie, że skarżący jest osobą agresywną, gwałtowną a tym samym nie dającą gwarancji przestrzegania ustawy o broni i amunicji;
- - prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną jego wykładnię.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż przyjęta przez organy ocena skarżącego wyłącznie na podstawie tego, że przedstawiono mu zarzuty popełnienia przestępstw określonych w art. 190 i 193 kk oraz popełnienia wykroczenia z art. 124 kw jest nieuprawniona i jest wyrazem skrajnego woluntaryzmu. Skarżący w dwóch instancjach przeszedł badania cech psychiczno – psychologicznych i nie stwierdzono u niego przeciwwskazań do posiadania broni palnej myśliwskiej i to właśnie ten dowód powinien mieć decydujące znaczenie, co do osobowości skarżącego. Odnośnie zaś przeprowadzonej przez organy wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy to zdaniem skarżącego powinna być przeprowadzona semantyczna wykładnia tegoż przepisu. Toczące się przeciwko skarżącemu postępowania karne, czy tez zakończone nie dają podstawy do przyjęcia, ze jest on osobą, która może posłużyć się bronią w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Należy mieć również na uwadze kontekst, w jakim doszło do postawienia zarzutów skarżącemu o popełnienie przestępstw z art. 190 i 193 kk, a mianowicie fakt, iż wynika on z relacji pomiędzy skarżącym, a jego żoną i toczącym się procesem rozwodowym, w którym żona skarżącego M. P. domaga się rozwodu z jego winy i chce wykorzystać w tym celu prokurowane przez siebie w/w postępowania karne. Dotychczasowy sposób postępowania skarżącego z bronią, dobre opinie z kół łowieckich są dowodem na to, iż posiadanie przez niego broni nie stanowi żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę J. P. stwierdził, iż dokonana przez organy ocena zebranego materiału budowlanego nie budzi zastrzeżeń, zbadane zostały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejsza sprawą i należycie ocenione. Natomiast zarzuty, co do błędnej wykładni zastosowanego prawa materialnego są nieuzasadnione. Przepis art. 15 ust.1 pkt 6 stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, ze mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powyższy katalog nie jest katalogiem zamkniętym, a zatem popełnienie innego czynu zabronionego lub prowadzenie postępowania karnego dotyczącego popełnienia innego czynu zabronionego może również powodować uzasadniona obawę skutkującą cofnięciem pozwolenia.
Czyny zarzucane skarżącemu usytuowane są w kodeksie karnym w rozdziale dotyczącym przestępstw przeciwko wolności, niemniej jednak – jak wynika z akt sprawy – rodzą one uzasadnioną obawę użycia w przyszłości przez skarżącego broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – są to, bowiem czyny naruszające porządek publiczny. Natomiast sformułowanie art. 18 ust. 1 "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, jeżeli zaistnieją przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 zachodzi obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. W przypadku skarżącego zaistniała przesłanka określona w art. 15 ust. 1 pkt 6, gdyż fakt toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego jest bezsporny. Natomiast zarzucane mu czyny uzasadniają obawę, iż może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Ponadto Sąd zwrócił szczególne znaczenie na fakt, iż posiadanie broni nie jest prawem zagwarantowanym Konstytucją RP, jest to uprawnienie reglamentowane i osoba dysponująca pozwoleniem na broń powinna wykazać się nieskazitelną postawą i szacunkiem do obowiązującego porządku prawnego, toczące się przeciwko skarżącemu postępowania karne wskazują, iż skarżący tego wymogu nie spełnia.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku J. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i merytoryczne rozpoznanie skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2007 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Uzasadnienie skargi kasacyjnej jest w zasadzie przytoczeniem zarzutów przedstawionych w uzasadnieniu skargi wniesionej do sądu I instancji i sprowadza się do stwierdzenia, iż nie istnieją żadne przesłanki do przyjęcia innej niż semantyczna wykładnia powołanego wyżej przepisu ustawy o broni. Zdaniem skarżącego tylko popełnienie przestępstw wymienionych w tym przepisie lub toczące się postępowanie karne w tym przedmiocie powoduje cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Na podstawie art. 174 p.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje skargę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez ten Sąd wyznacza sama strona wnosząca skargę kasacyjną poprzez konstrukcję podstaw kasacyjnych. Wnosząca skargę kasacyjną strona, kwestionująca orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązana jest wskazać przepisy, które w jej ocenie zostały naruszone (vide wyrok w składzie 7 sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r. w sprawie sygn. akt I OPS 4/05, ONSAiWSA 2/2006, poz. 39). Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazanie naruszonych przepisów następuje poprzez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie powołuje ustawowe podstawy zaskarżenia, jednak podniesione w niej zarzuty nie są trafne.
Przedstawiona przez skarżącego wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 jest nieuprawniona. Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji katalog przestępstw wymienionych w powołanym przepisie nie jest zamknięty, użycie przez ustawodawcę słów " w szczególności", poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że wobec takich osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do takich osób istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Natomiast w przypadkach popełnienia innych przestępstw lub podejrzenia o ich popełnienie należy przeprowadzić wnikliwą analizę materiału dowodowego i wykazać, iż zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym. Najistotniejszą kwestią przy cofnięciu pozwolenia na broń jest stwarzanie przez uprawnionego zagrożenia dla porządku publicznego w związku z posiadaną bronią a więc konieczne jest wykazanie, że zachowanie posiadacza broni po skazaniu za popełnienie przestępstwa lub podejrzeniu o jego popełnienie pozwala żywić obawę, co do dalszego zgodnego z prawem używania broni.
W przedmiotowej sprawie, jak to słusznie zauważył Sąd I instancji fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowań karnych jest bezsporny, zarzucono mu popełnienie przestępstw z art. 190 § 1 i 193 kk, w których przedmiotem ochrony jest szeroko rozumiana wolność człowieka. Pierwszy zarzut dotyczy groźby, a więc zapowiedzi popełnienia przestępstwa, nie jest, więc konieczny skutek w postaci ziszczenia się groźby popełnienia konkretnego czynu zabronionego wystarczy, więc realność jej istnienia, która została zpenalizowana. Drugi natomiast zarzut dotyczy naruszenia prywatności dysponowania lokalem mieszkalnym (przestępstwo naruszenia miru domowego). Istotnym jest także, iż obydwa zarzuty dotyczą popełnienia przestępstw na szkodę małżonki skarżącego, z którą jest on w konflikcie (w toku sprawa rozwodowa), a drugi z zarzutów dotyczy popełnienia przestępstwa w stanie nietrzeźwym. Realnie istniejący konflikt małżeński, skłonności skarżącego do nadużywania alkoholu w świetle przedstawionych zarzutów popełnienia przestępstw zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowią, jak to prawidłowo przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnioną obawę, iż skarżący może użyć broni palnej w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządkiem publicznym.
W tym względzie należy mieć na uwadze, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym także prawa europejskiego. Prawo do posiadania broni ma, w świetle powołanej ustawy, reglamentacyjny charakter. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem, z całą pewnością wymagać należy od nich nieskazitelnej postawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezspornym jest, iż skarżący, naruszając obowiązujący ład prawny, takiej postawy nie okazał, a więc nie daje on gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie nie tylko bezpiecznego posiadania broni palnej, ale również jej używania.
Z uwagi na powyższa argumentację zarzut skargi kasacyjnej o zastosowaniu nieprawidłowej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji należy uznać za nieuzasadniony.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.