Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 788/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę wniesioną przez P. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...].
Sąd w uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że została ona doręczona skarżącemu w dniu 12 stycznia 2012 r. W dniu 14 lutego 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) P. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie wycofania wyrobu z obrotu.
W ocenie Sądu skarga do sądu administracyjnego nadana w dniu 14 lutego 2012 r. została wniesiona z uchybieniem terminu. Termin trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie upłynął bowiem z dniem 13 lutego 2012 r.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł P. S. reprezentowany przez adwokata B. K., zaskarżając je w całości.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), tj. art. 53 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy Główny Inspektora Sanitarny doręczył decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. z naruszaniem art. 40 § 2 k.p.a., tj. z pominięciem pełnomocnika.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne P. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że po dostarczeniu przez P. S. decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2012 r. pełnomocnikowi, pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to skargę odrzucił podnosząc wniesienie skargi po terminie. Skarżący zaznaczył, iż zgodnie z art.40 §2 k.p.a. w przypadku ustanowienia przez stronę pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis powyższy nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń, organ administracji prowadzący postępowanie obarczony jest obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Zgodnie z powołanym przepisem, od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne.
Doręczenie rozstrzygnięcia stronie w sytuacji, gdy w postępowaniu uczestniczy pełnomocnik nie ma żadnego znaczenia procesowego, a jedynie ma charakter informacyjny. Wobec powyższego w ocenie skarżącego zarzut złożenia skargi po terminie jest bezzasadny, ponieważ termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi dla pełnomocnika nie zaczął biegu, z uwagi na brak prawidłowego doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący powołał na poparcie swojego stanowiska postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2000 roku., sygn. II RN 157/99 (OSNP 2001. Nr 3. poz. 61).
Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie narusza interes prawny skarżącego, ponieważ uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniesionej skargi i ustosunkowanie się do podniesionych w niej zarzutów. Uniemożliwia także dochodzenie ewentualnych roszczeń odszkodowawczych od organu z tytułu decyzji wydanych z naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie – pkt 1; naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – pkt 2.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Skarżący, powołując się na podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 53 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 40 § 2 k.p.a przez błędne uznanie, że skarga do Sądu pierwszej instancji złożona została po upływie terminu do jej wniesienia.
Zarzut ten zasługuje na uwzględnienie, a to z poniższych względów.
Jak stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie (...) jest przedmiotem skargi – art. 54 ust. 1 p.p.s.a.
W postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowym, ustawodawca wiąże z doręczeniem rozstrzygnięć doniosłe skutki procesowe. Od daty doręczenia rozstrzygnięcia liczyć należy terminy do dokonania określonych, przewidzianych prawem czynności, w tym do wystąpienia z odwołaniem, zażaleniem czy skargą do sądu administracyjnego. Z tych względów zwrotne potwierdzenie odbioru pisma organu musi być sporządzone tak, aby w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzało doręczenie tego pisma. Tylko w takiej sytuacji możliwe jest określenie terminu doręczenia przesyłki, terminu do dokonania związanej z tym czynności procesowej, a także ewentualne określenie negatywnych skutków procesowych uchybienia terminu.
Zgodnie zaś z art. 40 § 2 k.p.a organ w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, zobligowany jest - zgodnie z przyjętą zasadą oficjalności doręczeń – doręczać temu pełnomocnikowi wszystkie kierowane do strony, którą reprezentuje, pisma procesowe w sprawie, w tym decyzje i postanowienia.
Przepis ten ma pełnić funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony, która mając ustanowionego pełnomocnika i dokonując przez niego określonych czynności procesowych, nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi.
W niniejszej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd odnotował, iż skarga została wniesiona przez pełnomocnika skarżącego, jednakże pominął milczeniem okoliczność, czy decyzję doręczono ustanowionemu w toku postępowania administracyjnego pełnomocnikowi P. S. Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 12 stycznia 2012 r. i od tej daty liczył termin z art. 53 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi.
Tymczasem z akt sprawy wynika, że już na etapie postępowania administracyjnego skarżący – P. S. reprezentowany był przez pełnomocnika – adw. B. K. Pełnomocnik skarżącego w dniu 15 października 2010 r. złożył do Głównego Inspektora Sanitarnego wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że w postępowaniu toczącym się przed organami administracji P. S. - był reprezentowany – jak przyjmował Główny Inspektor Sanitarny - przez pełnomocnika – adwokata B. K. W takim wypadku stosownie do postanowienia art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W konsekwencji także 30 dniowy termin do wniesienia skargi winien być liczony od daty doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony (por. postanowienie NSA z dnia 11 marca 1997 r., I SA/Po 1333/96; postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 1997 r., III RN 19/97- OSNP 1997/21/415; postanowienie SN z dnia 6 stycznia 1999 r., III RN 95/98 - OSNP 1999/21/672,).
W tej sytuacji przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji obciążał obowiązek wnikliwego wyjaśnienia okoliczności dotyczących doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi skarżącego jako okoliczności istotnych dla podjęcia kwestionowanego postanowienia.
W tej sytuacji skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, a zatem na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ unormowanie zawarte w art. 203 i 204 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczące zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, nie odnosi się do postanowień uwzględniających skargę kasacyjną na postanowienia sądów pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, tj. o odrzuceniu skargi lub umorzeniu postępowania (patrz: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 lipca 2009 r., sygn. akt II OZ 583/09 – Lex 552909; 2 października 2008 r. sygn. akt I FSK 1478/08 – LEX 527742; 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 360/08 – [numer dowodu zakryty]; 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 559/07 – LEX 55907, 29 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 56/07 – Lex 471008, 25 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 552/05 – ONSAiWSA 2006/1/17). W takim przypadku obowiązują ogólne zasady ponoszenia kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 199 i 200 p.p.s.a.).
Oznacza to, że koszty postępowania kasacyjnego, w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odrzucenia skargi, podlegają rozliczeniu w zależności od wyniku postępowania ze skargi w rozumieniu przepisów art. 199 - 200 p.p.s.a. Tak więc, art. 203 p.p.s.a. nie ma zastosowania w rozpoznawaniu skargi kasacyjnej w niniejszym postępowaniu.