Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1054/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę K. C. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] sierpnia 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] lipca 2017 r., o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie obiektu budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. C., zaskarżając wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 zarzucając:
- 1. naruszenie prawa materialnego przez:
- a. błędną wykładnię i zastosowanie art. 61 a § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu II instancji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie obiektu budowlanego i błędne przyjęcie, że żądanie wszczęcia postępowania w sprawie obiektu budowlanego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania;
- b. błędną wykładnię i niezastosowanie przepisu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jedn. z dnia 8 czerwca 2017 r., Dz.U. z 2017 r. poz. 1332) przez odmówienie skarżącej statusu strony w postępowaniu w sprawie zbiornika na ścieki zlokalizowanego na działce gruntu nr ewid [...] położonej w obrębie [...] jednostka ewid m. [...] należącej do państwa H. i A. małżonków H. z uwagi na to, że zdaniem zarówno organu I jak i II instancji skarżąca nie może być stroną postępowania w przedmiocie obiektu budowlanego, gdyż nie ma w tym interesu prawnego;
- c. art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego przez ich niezastosowanie i nienakazanie małżonkom H. rozbioru znajdującego się na ich działce zbiornika na nieczystości, pomimo że został wybudowany bez stosownego pozwolenia.
- 2. naruszenie przepisów procesowych – art. 106 § 3 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącej, o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów: kopii map do celów projektowych działki 86 wg stanu na dzień 8 września 1998 r., kopi mapy do celów projektowych działki [...] wg stanu na dzień 3 września 2011 r., które to dokumenty pozwalają wyjaśnić istotne wątpliwości w sprawie co do położenia spornego zbiornika na nieczystości.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że wprowadzony w art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymóg przytoczenia podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia oznacza, że autor skargi kasacyjnej powinien określić przepisy prawa, które zdaniem strony skarżącej uległy naruszeniu przez sąd pierwszej instancji oraz wykazać, w jaki sposób nastąpiło naruszenie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Zaznaczyć również należy, że ustanowiony w art. 175 § 1 p.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski z założenia powinien gwarantować sporządzenie skargi kasacyjnej w sposób odpowiadający wymogom ustawowym i umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne jej rozpoznanie.
Wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej sprawia, że Naczelny Sąd Administracyjny władny jest badać naruszenie jedynie tych przepisów prawa, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą, natomiast nie jest dopuszczalne, aby Sąd ten dokonywał konkretyzowania, uzupełniania bądź korygowania wadliwie sformułowanych zarzutów kasacyjnych.
W niniejszej sprawie zarzuty zawarte w podstawie kasacyjnej nie mogły podważyć zaskarżonego wyroku, bowiem sformułowane zostały w sposób nieadekwatny do stanu faktycznego i prawnego, będącego podstawą podjętego przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięcia.
Mianowicie przedmiotem kontroli sądowej były postanowienia organów nadzoru budowlanego podjęte w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zbiornika na ścieki zlokalizowanego na oznaczonej nieruchomości.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zaznaczył, że podstawę prawną postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji stanowił przepis art. 61a § 1 k.p.a., gdyż organ nadzoru budowlanego stwierdził wystąpienie przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania.
Konkretnie organy obu instancji wskazały, że wniosek skarżącej dotyczy tego samego zbiornika na ścieki, który stanowił już przedmiot postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] października 2014 r.
Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku przedstawił analizę treści pisma skarżącej z [...] czerwca 2017 r. oraz decyzji z [...] października 2014 r. z konkluzją, że zachodzi tożsamość żądania skarżącej co do wszczęcia postępowania z istotą sprawy rozpoznanej we wcześniejszym postępowaniu, zakończonym ostateczną decyzją.
W rezultacie Sąd Wojewódzki ocenił jako prawidłowe rozstrzygnięcia podjęte przez organy obu instancji w przedmiotowej sprawie. Zaznaczył przy tym, że skoro w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocna decyzja orzekająca o odmowie nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy spornym zbiorniku na ścieki, to niedopuszczalne było wszczęcie ponownego postępowania na wniosek skarżącej, która domagała się zbadania legalności budowy przedmiotowego obiektu budowlanego. Wyjaśnił przy tym, że wszczęcie w takiej sytuacji postępowania oznaczałoby, iż wydana decyzja w tym samym przedmiocie byłaby nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Wskazane przez Sąd Wojewódzki okoliczności faktyczne i prawne, warunkujące wydanie zaskarżonego wyroku nie zostały zakwestionowane w skardze kasacyjnej.
W pierwszym i drugim zarzucie (pkt 1, a) i b) petitum skargi kasacyjnej), dotyczącym naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego podniesiono, że w sprawie błędnie przyjęto, iż żądanie wszczęcia postępowania w sprawie obiektu budowlanego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania. Tymczasem Sąd Wojewódzki zaakceptował stanowisko organów obu instancji, które wykazały w wydanych postanowieniach, iż żądanie wszczęcia postępowania był niedopuszczalne, bowiem dotyczyło sprawy wcześniej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W rozpoznawanej sprawie ani organy nadzoru budowlanego, ani Sąd Wojewódzki nie negowały tego, iż skarżącej przysługuje status strony w niniejszej sprawie. Tym samym oba wymienione zarzuty kasacyjne okazały się niezasadne w sposób oczywisty.
Nietrafnie sformułowano również zarzut odnoszący się do naruszenia art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego. Wbrew stanowisku strony skarżącej wymienione przepisy prawa materialnego nie mogły być w niniejszej sprawie naruszone skoro przedmiotem kontroli sądowej było postanowienie formalnie kończące postępowanie administracyjne. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. następuje z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, zatem podniesiony zarzut z punktu 1c) petitum skargi kasacyjnej jest niezrozumiały.
Podobnie chybiony okazał się zarzut dotyczący naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że organy obu instancji wyjaśniły w sprawie okoliczności, które były istotne w sprawie na etapie badania dopuszczalności wniosku. Skoro sprawa nie była rozpatrywana merytorycznie, to zgłoszone wnioski dowodowe były niezasadne, zwłaszcza że odnosiły się do stanu faktycznego z 2011 r., a więc sprzed daty decyzji z [...] października 2014 r., wydanej w sprawie legalności przedmiotowego zbiornika na ścieki.
Dodać należy, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jaki wpływ na wynik sprawy, której przedmiotem było postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., miało nieuwzględnienie przez Sąd Wojewódzki wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą. W rezultacie także zarzut z punktu drugiego skargi kasacyjnej okazał się nieskuteczny.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjne na podstawie art. 156 § 3 orzekł o sprostowaniu wyroku Sądu pierwszej instancji, w którego sentencji omyłkowo wpisano błędne oznaczenie zaskarżonego postanowienia, podczas gdy z akt sprawy i uzasadnienia wyroku wynika, że przedmiotem kontroli było zaskarżone przez skarżącą postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2017 r. oznaczone znakiem: [...].