Uzasadnienie
II OSK 1795 / 07
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez H. C. i W. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007r., którym przekazano do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy, zgodnie z właściwością, wniosek W. C. z dnia [...] stycznia 2007r., stanowiący uzupełnienie podania z dnia [...] października 2006r. o wznowienie postępowania w sprawie "samowoli budowlanej dokonanej w L. w budynkach przy ul. [...] i [...] przez Spółkę [...] SJ."
W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, iż w piśmie z dnia [...] stycznia 2007r. W. C. wnioskował o skierowanie swojego podania do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy, jako wniosku o wznowienie postępowania. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007r. przekazał zgodnie z właściwością wniosek W. C. o wznowienie postępowania w sprawie "samowoli budowlanej dokonanej w L. w budynkach przy ul. [...] i [...] przez Spółkę [...] S.J.".
We wniesionym zażaleniu W. C. domagał się uzupełnienia w/w postanowienia przez uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy z dnia [...] października 2005r. i z dnia [...] czerwca 2006r., wydanie decyzji administracyjnych mających na celu zlikwidowanie skutków samowoli budowlanej, wydanie decyzji o przywróceniu stanu sprzed katastrofy budowlanej.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w stosunku do nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w L., organ nadzoru budowlanego I instancji wydał trzy rozstrzygnięcia udzielające pozwolenia na użytkowanie części ww. budynku: decyzję z dnia [...] października 2005r., decyzję z dnia [...] czerwca 2006r. oraz decyzję z dnia [...] października 2006r., które funkcjonują w obrocie prawnym i mają charakter decyzji ostatecznych. W związku z powyższym, organem właściwym do wznowienia postępowań zakończonych w/w ostatecznymi decyzjami jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Legnicy.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2007r. jest prawidłowe, bowiem oparto je na art. 150 § 1 k.p.a., mającym w sprawie zastosowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący H. C. i W. C. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazali, że ich pismo z dnia [...] października 2006r. stanowiło odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy z dnia [...] października 2006r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku położonego w L. przy ul. [...]. W tym stanie rzeczy rozważania na temat, czym jest w/w pismo były zbędne. Powyższe pismo w pozostałej części dotyczącej katastrofy budowlanej i samowoli budowlanej było natomiast skargą na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji z tym, że wniósł o odrzucenie skargi, bowiem w ocenie organu skarga została wniesiona po terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, iż niniejsza skarga została złożona w terminie wskazał, że wniosek Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odrzucenie skargi jest bezzasadny.
Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, które miałoby skutkować jego uchyleniem.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono, że pismo W. C. z dnia [...] października 2006r, w części dotyczącej żądania "uchylenia, unieważnienia i anulowania" decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy: z dnia [...] października 2005r. oraz z dnia [...] czerwca 2006r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania. Wezwany do sprecyzowania treści żądania, W. C. w piśmie z dnia [...] stycznia 2007r., jednoznacznie wskazał na wznowieniowy tryb rozpoznania wcześniej zgłoszonego wniosku.
W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy tj. w kontekście powyższego wniosku skarżącego zaskarżone postanowienie zgodne jest z art. 150 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji skargę oddalił na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli W. C. i H. C., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia "prawa materialnego", tj. art. 150 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego artykułu, podczas gdy z okoliczności sprawy wynikało, że winien być zastosowany art. 150 § 2 k.p.a.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi.
Zdaniem skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał zaskarżony wyrok z naruszeniem art. 150 § 1 k.p.a. Naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 150 § 1 k.p.a. wynika z faktu, że Sąd pominął okoliczność, iż przedmiotem wznowienia postępowania jest działanie PINB w Legnicy i już właśnie z tego powodu koniecznym było zastosowanie art. 150 § 2 k.p.a. Wobec tego, że w niniejszej sprawie przedmiotem wznowienia postępowania jest działanie organu I instancji, a w szczególności jego uchybienia, co wynika z pism skarżącego z [...].10. 2006 r. i [...].11.2006 r. oraz z pisma PINB w Legnicy z dnia [...].12.2006 r. organem uprawnionym do orzekania będzie DWINB, jako organ wyższego stopnia na mocy art. 150 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 150 § 2 k.p.a. jeżeli przyczyną wznowienia postępowania są uchylenia spowodowane działaniem organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną organ ten traci zdolność do podejmowania czynności procesowych w zakresie postępowania wznowieniowego.
W świetle powyższych okoliczności autor kasacji stwierdził, iż DWINB błędnie poinformował skarżącego, że wniosek o wznowienie postępowania winien być skierowany do organu I instancji, czyli do PINB w Legnicy. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął okoliczność, iż przyczyną wznowienia postępowania jest działanie organu I instancji, i tym samym o ewentualnym wznowieniu postępowania rozstrzygał będzie organ wyższego stopnia, w związku z czym art. 150 § 1 k.p.a. nie może mieć zastosowania w okolicznościach tej sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, natomiast z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami sformułowanymi w skardze kasacyjnej w zakresie naruszenia określonych przepisów prawa.
W rozpoznawanej sprawie podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego, a to "art. 150 § 1 k.p.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu przepisu tego artykułu, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że winien być zastosowany art. 150 § 2 k.p.a."
Na wstępie stwierdzić trzeba, iż przepis art. 150 k.p.a. jest co prawda, przepisem ustawy procesowej, niemniej jednak jest to przepis kompetencyjny, określający "prawo", a więc właściwość danego organu do orzekania w określonych sprawach. Należałoby więc tą normę zaliczyć do przepisów ustrojowych o charakterze materialnoprawnym. Przyjęty w art. 174 p.p.s.a. podział podstaw kasacyjnych na dwie kategorie: naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, wzorowany na rozwiązaniach istniejących w procedurze cywilnej, nie uwzględnia wprost naruszenia przepisów o charakterze ustrojowo- kompetencyjnym. W tej sytuacji naruszenia odnoszące się do właściwości rzeczowej organu można kwalifikować do pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a więc tak jak uczyniono to we wniesionej kasacji.
Oceniając we wskazanych na wstępie granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej zauważyć trzeba, iż zarzut naruszenia prawa materialnego może być formułowany wówczas, gdy w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, stan faktyczny został ustalony w sposób niewadliwy. Jeżeli natomiast skarżący uważa, że ustalenia faktyczne były błędne (a taki pogląd wynika z uzasadnienia skargi), to zarzut naruszenia prawa materialnego jest, co najmniej, przedwczesny. Co więcej - naruszenie prawa materialnego nie może polegać na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu" ([w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wyd. Praw. LexisNexis, W - wa 2005 r., str. 542-543). Tak więc ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który strona skarżąca uznaje za nieprawidłowy" (publ. [w:] T. Woś,... op. cit., str. 541).
W kontekście takich poglądów można zatem wyprowadzić wniosek, iż błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Stanowisko zbieżne z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zajął już zresztą między innymi w wyroku z dnia 06.04.2005 r., sygn. FSK 692/04 (niepubl.) oraz w wyroku z dnia 13.10. 2004 r., sygn., FSK 548/04 (niepubl.), w którym stwierdzono wprost, że "brak skutecznego zarzutu podważającego ocenę legalności w sprawie ustalenia stanu faktycznego wyklucza możliwość oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego". W innym orzeczeniu tegoż Sądu zauważono zaś, że "nie można w sposób skuteczny stawiać zarzutu nietrafnego zastosowania normy prawa materialnego, gdy z uzasadnienia skargi wynika, że wadliwie ustalone zostały okoliczności stanu faktycznego bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania zostały naruszone przez Sąd w procesie kontroli legalności decyzji" (wyrok NSA z dnia 14.10.2004 r., sygn. FSK 568/04 - niepubl.).
Mając zatem na względzie przywołane wyżej poglądy zauważyć trzeba, że w niniejszej sprawie strona skarżąca w istocie rzeczy stanu faktycznego sprawy nie podważyła, przez co przedmiotowy zarzut uznać trzeba za nieuzasadniony.
Z ustaleń faktycznych przyjętych w zaskarżonym wyroku wynikało, że właściwość organu określona w badanym w niniejszej sprawie postanowieniu wyczerpywała dyspozycję ustaloną w art. 150 § 1 k.p.a. Zaistnienie wyjątku od zasady ustalonej w art. 150 § 1 k.p.a., a zawartego w art. 150 § 2 k.p.a., nie zostało w przedmiotowej sprawie przez stronę wnoszącą kasację wykazane, wobec braku zarzutu co do przyjętych w zaskarżonym wyroku ustaleń faktycznych.
Stąd też, kierując się przedstawionymi wyżej względami Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdzając nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji uznał, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, w związku z czym, działając na podstawie przepisów art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił.