Uzasadnienie
E.T. (dalej: "skarżąca") pismem z 20 marca 2020 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lutego 2021 r. nr ZOA-II.7721.26.2016 utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Parczewie z dnia 28 października 2019 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącą i P.C. obowiązku wykonania w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, usytuowanym na działce nr [...] położonej w P., robót budowlanych na poziomie strychu wyszczególnionych w sentencji decyzji, w terminie do 30 września 2020 r.
W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji LWINB. Skarżąca uzasadniając wniosek wskazała, że wykonanie robót budowlanych w zakresie demontażu części pokrycia dachowego, przesunięcia krokwi dachowych i nadmurowania ściany wiąże się z wysokim kosztem dla skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 378/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Lublinie oddalił skargę wniesioną przez skarżącą.
Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku skarżącej, lecz przekazał ten wniosek wraz z aktami sprawy i skargą kasacyjną Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
W skardze kasacyjnej, wniesionej przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, skarżąca wniosła m.in. o rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej decyzji LWINB przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca podtrzymała przy tym argumentację mająca przemawiać za zasadnością wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, złożonego do Sądu pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, CBOSA). Uwzględnienie takiego wniosku przez sąd jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a.") Zgodnie z tym przepisem sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18, CBOSA).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rozbiórka bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja organu była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji (por. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 754/23).
W niniejszej sprawie wykonanie robót budowlanych określonych w zaskarzonej decyzji polegających m.in. na przebudowie pokrycia dachowego poprzez przesunięcie dwóch skrajnych krokwi dachowych oraz skróceniu murłat i płatw przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona stronie ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi czy skargi kasacyjnej, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienia NSA z 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 i z 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 1446/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.