Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wa 974/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. E. (dalej skarżąca) na bezczynność Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
W uzasadnieniu sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca pismem z [...] sierpnia 2020 r. (data wpływu do Wojewody – [...] sierpnia 2020 r.) wniosła skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Tymczasem – jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych – Wojewoda zakończył postępowanie administracyjne, przez wydanie decyzji z [...] listopada 2019 r., [...], którą odmówił udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja została doręczona w sposób zastępczy na wskazany przez skarżącą adres do korespondencji dnia [...] grudnia 2019 r., a więc przed wpłynięciem skargi do Wojewody.
WSA zwrócił uwagę, że w dniu [...] czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o sygn. akt II OPS 5/19, w której orzekł, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.". W uzasadnieniu uchwały podniesiono m.in., że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, dlatego też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność organu wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego.
W świetle powyższej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, niedopuszczalne jest merytoryczne odniesienie się przez Sąd do zarzutu bezczynności w stosunku do Wojewody i wydanie orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bowiem skarga na bezczynność organu została wniesiona już po zakończeniu postępowania administracyjnego. Wobec tego skarga – zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy – podlega odrzuceniu.
W skardze kasacyjnej z dnia [...] listopada 2020 r. G. E. reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła w całości postanowienie z dnia [..] października 2020 r. zarzucając:
- 1) naruszenie przepisu postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez bezpodstawne odrzucenie skargi na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy WSA powinien rozpoznać skargę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- 2) naruszenie przepisu postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), przez zaniechanie przez WSA stwierdzenia, że Wojewoda dopuścił się bezczynności z uwagi na to, że skargę na bezczynność wniesiono po wydaniu decyzji przez organ, co zdaniem Sądu stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi, podczas gdy decyzja nie została skutecznie doręczona skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepianych, zrzekając się jednocześnie przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Prawidłowe wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym uzależnione zostało od zachowania właściwej formy, czasu oraz miejsca dokonania czynności procesowej. Następstwem niedopełnienia tych wymagań, które zostały szczegółowo uregulowane w p.p.s.a. jest odrzucenie skargi. W ten sposób nie dochodzi w ogóle do skutecznego zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym do poddania zaskarżonego przejawu działania albo zaniechania administracji publicznej kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem.
W rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego skarżąca kasacyjnie poinformowała Wojewodę o zmianie miejsca zamieszkania wskazując nowy adres znajdujący się w Warszawie przy ul. S., powtarzając następnie, aby "zmienić mój adres na S. [...], m. [...]". W tej sytuacji organ miał pełne podstawy, a nawet wynikający z art. 41 § 1 i 2 k.p.a. obowiązek doręczania korespondencji na wskazany przez skarżącą kasacyjnie adres. Okoliczność zamieszczenia w nagłówku pisma innego numeru mieszkania czy też załączenie do akt sprawy umowy najmu mieszkania znajdującego się pod nr [...], a nie 99, nie stanowią należytego usprawiedliwienia względem popełnionego przez skarżącą kasacyjnie błędu.
W świetle jasnego w swojej treści oświadczenia woli i wiedzy Wojewoda miał pełne prawo do przyjęcia, że miejsce zamieszkania skarżącej kasacyjnie znajduje się w Warszawie przy ul. S. [...]. W szczególności organ nie miał obowiązku dociekania, dlaczego w nagłówku pisma oraz w załączonej umowie najmu znajduje się inny numer mieszkania. Z art. 41 § 1 k.p.a. wynika w sposób wyraźny, że to strona postępowania zawiadamia organ o zmianie swojego adresu. Podanie konkretnego adresu należy do wyłącznej decyzji strony postępowania. Nie ma przeszkód ku temu, ażeby wskazany adres różnił się on od tego, pod którym strona postępowania wynajmuje mieszkanie. To na skarżącej kasacyjnie spoczywała zatem powinność dokładnego i prawidłowego wskazania adresu pod którym przebywała. Stwierdziwszy popełniony błąd mogła ona w każdym czasie powiadomić Wojewodę o zmianie adresu, co aktualizowałoby obowiązek organu doręczenia korespondencji pod nowo wskazany adres.
Z przedstawionych względów sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Ustalając w prawidłowy sposób stan faktyczny sąd I instancji trafnie odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, argumentując, że niedopuszczalnym jest wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ prowadzonego w sprawie postępowania i wydaniu decyzji co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie zaistniała podstawa do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a. oddalił wniesiony środek odwoławczy.