Uzasadnienie
Skargą z dnia 22 lutego 2013 r. K. I. zakwestionowała postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] października 2012 r., nr [...], którym odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego. Do skargi dołączono dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi na kwotę 100 zł.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 kwietnia 2013 r. skarżąca została wezwana, by w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi uzupełniła wpis sądowy poprzez uiszczenie kwoty 100 zł. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącej w dniu 8 kwietnia 2013 r. W dniu 15 kwietnia 2013 r. skarżąca złożyła pismo (z dnia 9 kwietnia 2013 r.), w którym oświadczyła, że już 25 lutego uiściła kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi, zatem wezwanie jest chybione.
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 403/13 WSA w Krakowie odrzucił skargę.
W uzasadnieniu wskazał, iż skarżąca rzeczywiście w dniu 25 lutego 2013 r. uiściła kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi. Wyjaśnił jednak, że stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości wpisu oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego (...), bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł.
W niniejszej sprawie wpis od skargi wynosi zatem 200 zł (zaskarżono postanowienie wydane w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego). Skoro więc skarżąca uiściła tytułem wpisu tylko kwotę 100 zł, to zasadnie została wezwana do uzupełnienia wpisu o brakujące 100 zł. WSA podkreślił, że w wezwaniu do uzupełnienia wpisu skierowanym do skarżącej wyraźnie wskazano, jaką kwotę i w jakim terminie należy uiścić oraz pouczono o konsekwencjach braku uzupełnienia wpisu od skargi. Pomimo jednoznacznej treści wezwania skarżąca nie uzupełniła wpisu od skargi w zakreślonym terminie.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiodła K. I. kwestionując je w całości. Wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), poprzez niedochowanie przez WSA, przy formułowaniu treści wezwania z dnia 2 kwietnia 2013 r. do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego, obowiązku udzielenia skarżącej, występującej w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego, potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych, skutkiem niejasnego i niejednoznacznego sformułowania wezwania;
- 2. art. 220 § 3 p.p.s.a., poprzez pominięcie zbadania, złożonego przez skarżącą w wyznaczonym w wezwaniu 7-dniowym terminie, pisma z dnia 9 kwietnia 2013 r., jako istotnego dla oceny, czy skarżąca należycie wykonała skierowane do niej wezwanie do uzupełnienia wpisu, oraz uznanie, że nieprawidłowo sformułowane wezwanie z dnia 2 kwietnia 2013 r. rodziło obowiązki po stronie skarżącej, a w konsekwencji bezpodstawne odrzucenie wniesionej skargi.
W uzasadnieniu środka odwoławczego podniesiono naruszenie przez WSA obowiązku udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych, poprzez nieprawidłowe, niejednoznaczne sformułowanie wezwania do uiszczenia brakującej części wpisu sądowego. Zdaniem skarżącej zarządzenie z dnia 2 kwietnia 2013 r. zostało sformułowane niejasno i niejednoznacznie, a zatem w sposób wywołujący wątpliwości co do obowiązków nałożonych w nim na wzywaną stronę. Skarżąca wskazała, iż skierowane do niej wezwanie nie było "wezwaniem do uzupełnienia wpisu o brakujące 100 zł". Osoba nie będąca prawnikiem, czytając to wezwanie z należytą uwagą i starannością mogła uznać, że WSA wzywa do wpłaty wpisu, który wynosi w sprawie 100 zł. Dodatkowo w wezwaniu nie podano, jak twierdzi skarżąca, że pełna wysokość wpisu w sprawie wynosi 200 zł, co stworzyło dwuznaczność prowadzącą do omyłki.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono również, iż WSA pominął treść pisma skarżącej z dnia 9 kwietnia 2013 r., co w połączeniu z błędnym uznaniem wezwania za jednoznaczne doprowadziło do odrzucenia skargi. We wskazanym piśmie skarżąca w istocie zakwestionowała wzywanie jej do uiszczenia wpisu sądowego w sytuacji - jak twierdziła - wcześniejszego uiszczenia go.
WSA w Krakowie oceniając prawidłowość wykonania zarządzenia z dnia 2 kwietnia 2013 r., powinien był rozważyć nie tylko poprawność sformułowania wezwania, ale i pismo skarżącej z dnia 9 kwietnia 2013 roku, którego treść stanowiła wyraźny dowód błędnego sformułowania wezwania i jednoczesnej staranności skarżącej, nie lekceważącej kierowanej do niej korespondencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności NSA wskazuje jednak, iż nie jest zasadne twierdzenie skarżącej, jakoby Sąd pierwszej instancji nie wskazał prawidłowej wysokości wpisu w skierowanym do niej wezwaniu. Z zarządzenia z dnia 2 kwietnia 2013 r. wyraźnie wynika, iż powołano w nim § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości wpisu oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisu tego wynika z kolei, iż wpis stały w sprawach dotyczących skarg kwestionujących decyzje lub postanowienia wydane m.in. w trybie wznowienia postępowania wynosi 200 zł.
Zestawiając powyższe z zasadą ignorantia iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi) należy zauważyć, iż na tle niniejszej sprawy nie można w sposób uzasadniony twierdzić, by WSA nie podał wysokości obowiązującego wpisu.
Jednakowoż w ocenie NSA wskazana zasada nie może być wykładana w sposób skrajnie formalny, tj. prowadzący do zaprzeczenia jej celowi oraz dający prymat kontroli formalnej sprawy nad jej kontrolą merytoryczną.
Jak wynika z ustalonych okoliczności faktycznych, omawiane wezwanie sądowe nie zostało do końca trafnie sformułowane, co wynika także z analizy pisma skarżącej z dnia 9 kwietnia 2013 r. Wskazać należy, iż WSA nie użył w nim sformułowania o obowiązku uiszczenia "brakującej części wpisu", które klarowałoby jego wypowiedź o konieczności uzupełnienia wpisu w kwocie niższej od już uiszczonej, a nie uzupełnienia wpisu w ogóle nie uiszczonego na rachunek Sądu. Nadto, z treści pisma skarżącej wynikało, iż przyjmowała ona, że to WSA w istocie tkwi w błędzie co do kwestii uiszczenia wpisu, stąd podjęta przez nią próba wskazania, że wpis został uiszczony wcześniej.
W takiej sytuacji WSA powinien był, kierując się zasadą określoną w art. 6 p.p.s.a. i dostrzegając stanowisko skarżącej, skierować do niej ponowne wezwanie precyzyjniej wyjaśniające kwestię wysokości i uiszczenia wpisu w sprawie, z jednoczesnym wezwaniem do uzupełnienia brakującego wpisu w przewidzianym terminie i pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania.
W tym miejscu NSA wskazuje, iż skarżąca winna uiścić brakujący wpis sądowy w kwocie 100 zł by przyspieszyć merytoryczną kontrolę sprawy. W razie nieuiszczenia brakującej części wpisu WSA w Krakowie, badając skargę pod tym względem, wezwie skarżącą w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości, do uzupełnienia brakującego wpisu w kwocie 100 zł. W zależności zaś od wyników tej czynności podejmie stosowne działania procesowe, z możliwością odrzucenia skargi włącznie.
W świetle powyższego NSA, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
NSA nie orzekał o kosztach postępowania kasacyjnego, bowiem zgodnie z odpowiednio stosowaną uchwałą NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a takim jest właśnie postanowienie o odrzuceniu skargi. Koszty jakie wiązały się z wniesieniem środka odwoławczego będą podlegać rozliczeniu w ewentualnym orzeczeniu merytorycznym WSA w Krakowie.