Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 22 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1823/14

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 roku, sygn. akt: III SA/Kr 1540/13, oddalił skargę D. M. – K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2013 roku, nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu czasowego.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] grudnia 2012 roku, znak [...] – na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr poz., dalej jako: "ustawa") – orzekł o anulowaniu czynności materialno – technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 27 kwietnia 2011 roku pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące w okresie od dnia 27 kwietnia 2011 roku do dnia 27 kwietnia 2016 roku D. M. – K. w lokalu [...] przy ul. [...] w Krakowie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 11 lipca 2011 roku na wniosek A. H. – D. zostało wszczęte postępowanie w sprawie anulowania czynności materialno – technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 27 kwietnia 2011 roku pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące. W toku postępowania organ, w dniu 22 sierpnia 2012 roku przeprowadził rozprawę administracyjną i ustalił, że sprawa dotycząca nabycia spadku po zmarłym E. D. (sygn. akt: I Ns 35/09/S) jest zawieszona z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie wydziedziczenia jednego ze spadkobierców.

Postanowienie sądu z dnia [...] października 2007 roku, w sprawie sygn. akt: [...] o przysądzeniu prawa własności udziału należącego do A. H. – D. i E. D. w nieruchomości przy ul. [...] w Krakowie na rzecz P. K. nie jest prawomocne. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz wiedzę i zasady wynikające z doświadczenia życiowego organ uznał, że D. M. – K. w dacie dokonania rejestracji pobytu czasowego weszła do lokalu nr 1 przy ul. [...] w Krakowie. Wprowadziła do niego swoje rzeczy osobiste i codziennego użytku, posiadała klucze, a tym samym miała swobodny dostęp do mieszkania. Niemniej jednak zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu posiadając równocześnie zameldowanie na pobyt stały w lokalu sąsiednim (nr 2) – w ocenie organu pierwszej instancji – nie nosiło znamion pobytu czasowego i woli koncentracji w nim swoich spraw życiowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. M. – K. wnosząc o jej uchylenie wskazała na naruszenie art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") przez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, z którego wynika brak podstawy prawnej do anulowania czynności materialno – technicznej w przedmiotowym zakresie. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. przez niepodanie w decyzji podstawy prawnej, gdyż przepisy art. 47 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy oraz art. 104 K.p.a. nie stanowią podstawy prawnej anulowania czynności materialno – technicznej.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] stycznia 2013 roku, nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, korygując jedynie podstawę prawną decyzji z art. 15 ust. 2 na art. 47 ust. 2 ustawy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zameldowanie na pobyt czasowy jest dokonane prawidłowo, jeżeli w dacie rejestracji pobytu osoba legitymuje się pobytem w lokalu, to jest przebywaniem bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Brak tej przesłanki powoduje wadliwość dokonanego zameldowania i w konsekwencji skutkuje jego anulowaniem na mocy art. 47 ust. 2 ustawy. Z ustaleń organu pierwszej instancji, w szczególności z wyjaśnień D. M. – K. i członków jej rodziny, w tym jej męża – P. K. wynika, że jej zameldowanie na pobyt czasowy nie nosi znamion pobytu czasowego i woli koncentracji w tym lokalu swoich spraw życiowych.

Ponadto skarżąca nie przedłożyła dokumentów i innych dowodów, które wskazywałyby, że w dniu 27 kwietnia 2011 roku, tj. w dacie rejestracji pobytu czasowego, faktycznie legitymowała się pobytem czasowym trwającym ponad 3 miesiące w przedmiotowym lokalu, czyli czasowym w nim przebywaniem. Zgłoszenie pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące wskazuje, że osoba opuszcza czasowo miejsce pobytu stałego i zamieszkuje w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem, z zamiarem czasowego tam przebywania. W sprawie D. M. – K. w dacie dokonywania zameldowania na pobyt czasowy, faktycznie w lokalu nr 1 przy ul. [...] w Krakowie nie przebywała, bowiem nadal zamieszkuje w miejscu pobytu stałego (lokal nr [...]), koncentrując tam swoje najważniejsze sprawy życiowe. W lokalu, w którym wymieniona dokonała zgłoszenia pobytu czasowego przebywał jej ojciec oraz osoba, której rodzina użyczyła jeden z pokoi.

Ustalenia te, w ocenie organu drugiej instancji, nie budziły wątpliwości, z tym, że ten organ stwierdził, że w decyzji Prezydenta Miasta błędnie wskazano podstawę prawną decyzji art. 15 ust. 2 ustawy, w związku z czym organ odwoławczy powołał art. 47 ust. 2 ustawy, jako właściwą podstawę wydanej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. M. – K., domagając się uchylenia decyzji obu instancji i przekazania sprawy Prezydentowi Miasta do ponownego rozpoznania, wskazała na naruszenie:

1. - art. 139 K.p.a. przez wydanie decyzji na niekorzyść skarżącej w oparciu o art. 47 ust 2 ustawy, a na której to podstawie prawnej nie orzekał w sprawie organ pierwszej instancji, orzekając wyłącznie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 107 § 1 K.p.a., a które to uchybienie z naruszeniem prawa usankcjonował organ odwoławczy przyjmując bez konsekwencji prawnych fakt w tym zakresie naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji. Powyższym postępowaniem organ odwoławczy naruszył przepis art. 139 K.p.a.;
2. - art. 7 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. przez usankcjonowanie przez organ odwoławczy braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegającym na:
3. a) nieprzeprowadzeniu dowodu w sprawie z wyjaśnienia zarzutu D. M. – K., że lokale nr [...] i [...] stanowią jedną całość i skoro ta bezspornie zamieszkuje na stałe od dawna w lokalu nr [...] i ten jest połączony z lokalem nr [...], to nie można mówić, że nie zamieszkuje ona w lokalu nr 1, gdzie jest zameldowany jej ojciec, gdyż oba lokale mieszkalne stanowią jedną całość gospodarczą i użytkową, a co należało stwierdzić przez przeprowadzenie na miejscu wizji, czego w sprawie nie dokonano,
4. b) błędnym ustaleniu treści postanowień Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie Wydziału CI Cywilnego z dnia [...] września 2012 roku, sygn. akt: [...] oraz wydanego w tej sprawie w drugiej instancji postanowienia przez Sąd Okręgowy w Krakowie z dnia [...] stycznia 2013 roku, sygn. akt: [...], a to przez błędne ustalenie, że A. H. – D., jako współwłaścicielka nieruchomości posiada prawo do tej nieruchomości, a co za tym idzie jest legitymowana prawnie do złożenia wniosku w sprawie, gdy tymczasem powyższe orzeczenia dotyczyły jedynie faktu, że organ pierwszej instancji w sprawie żądał od skarżącej zaopatrzenia w klauzulę prawomocności postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2007 roku, sygn. akt: [...] o odjęciu dłużnikom A. H. – D. i E. D. zarządu udziałem w wysokości [...] części nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...] i ustanowił męża skarżącej, zarządcą tego udziału. Z tych postanowień nie wynikało, aby A. H. – D., jako współwłaścicielka nieruchomości, posiadała nadal uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem w sprawie, gdyż odjęto jej zarząd posiadanym udziałem przedmiotowej nieruchomości.

W sprawie – zdaniem skarżącej – doszło także do naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji przy usankcjonowaniu braku zebrania przez Prezydenta Miasta materiału dowodowego w sprawie w sposób wyczerpujący, przy równoczesnym ustaleniu błędnego stanu faktycznego sprawy, co polegało na:

1. - nieprzeprowadzeniu dowodu w sprawie z wyjaśnienia zarzutu skarżącej, że lokale nr [...] i [...] stanowią jedną całość i skoro ta bezspornie zamieszkuje na stałe od dawna w lokalu nr [...] i ten jest połączony z lokalem nr [...] to nie można mówić, że nie zamieszkuje ona w lokalu nr [...], gdzie jest zameldowany jej ojciec, a co należało stwierdzić przez przeprowadzenie na miejscu wizji;
2. - błędnym ustaleniu treści postanowień Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie Wydziału CI Cywilnego z [...] września 2012 roku oraz wydanego w tej sprawie w drugiej instancji postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 roku, a to przez błędne uznanie, że na podstawie tych postanowień można stwierdzić, że A. H. – D. jako współwłaścicielka nieruchomości posiada prawa do tej nieruchomości, a co za tym idzie jest legitymowana do złożenia wniosku w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując całość argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywołanym wcześniej wyrokiem oddalił skargę. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż podstawą rozstrzygnięcia organu odwoławczego był art. 47 ust. 2 ustawy, który w dacie orzekania przez organy stanowił, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Zameldowanie jest czynnością polegająca na dokonaniu wpisów w określonej ewidencji, bowiem ustawodawca przewiduje załatwianie tych spraw administracyjnych w formie czynności materialno – technicznej. Czynność materialno – techniczna, jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności, ani prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Stwierdzenie nieważności (anulowanie) takiej czynności jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach, gdy wątpliwości, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy ujawniły się już po dokonanej czynności związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania.

Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że ustalenia stanu faktycznego organów oraz dokonana przez organ odwoławczy kwalifikacja prawna sytuacji skarżącej jest prawidłowa. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek A. H. – D. o wymeldowanie D. M. – K. z pobytu czasowego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Krakowie. W toku postępowania wniosek ten został przekwalifikowany na wniosek o anulowanie czynności materialno – technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu czasowego D. M. – K. w lokalu tym. Wojewoda Małopolski uznał, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ pierwszej instancji jest prawidłowa, a także, że organ ten wyeliminował nieprawidłowości formalne, które miały miejsce na etapie rozpoznawania sprawy po raz pierwszy.

Jednocześnie Wojewoda stwierdziwszy, iż w decyzji pierwszej instancji powołano błędną podstawę prawną, usunął tą wadę wskazując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia odwoławczego przepis właściwy tj. art. 47 ust. 2 ustawy.

Jak podkreślił Sąd, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 139 K.p.a. twierdząc, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji naruszył art. 7 w zw. z art. 107 K.p.a. Naruszenie tych przepisów – zdaniem skarżącej – polegać miało na niewyjaśnieniu okoliczności, że lokal nr [...], w którym skarżąca bezspornie zamieszkuje i lokal nr [...], gdzie jest zameldowany jej ojciec, stanowią jedną całość gospodarczą, wobec czego nie można podważać zamieszkiwania skarżącej w lokalu nr [...]. W jej ocenie, naruszenie przywołanych przepisów polega na dokonaniu błędnych ustaleń, skutkujących błędnym uznaniem, że A. H. – D., na wniosek, której postępowanie zostało wszczęte, była legitymowana do złożenia wniosku o wymeldowanie skarżącej z lokalu nr [...].

W ocenie Sądu I instancji, skarga nie jest zasadna, a kontestowana decyzja odpowiada prawu. Zaskarżona decyzja została wydana na mocy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Natomiast zgodnie z przepisem art. 47 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy, który jest materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Organ odwoławczy prawidłowo za organem pierwszej instancji uznał, że zgłoszenie pobytu D. M. – K. nie było związane z czasowym jej pobytem w tym lokalu i wolą czasowego koncentrowania w tym lokalu spraw życiowych, co potwierdziła sama skarżąca wyjaśniając, że pomimo zgłoszenia pobytu czasowego w lokalu nr [...], koncentruje swoje życie osobiste w miejscu zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...], a w lokalu nr [...] bardzo często bywa, gdyż zamieszkuje w nim jej ojciec.

Ustalenie to potwierdził również mąż skarżącej oświadczając, że skarżąca w dacie rejestracji pobytu czasowego nie skoncentrowała swoich spraw życiowych lokalu nr [...], a swoje centrum życiowe nadal koncentruje w lokalu nr [...], meldunek czasowy spowodowany był chęcią objęcia mieszkania w posiadanie. Takie ustalenie jest logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym w sytuacji, gdy lokale pozostają w bliskim sąsiedztwie, szczególnie gdy sąsiadują ze sobą. Nie nastąpiło, zatem związane z zameldowaniem na pobyt czasowy, czasowe przeniesienie centrum spraw życiowych w inne miejsce. Lokale te są wydzielone i nie ma dla meldunku znaczenia czy stanowią jedną całość gospodarczą, bowiem stanowią odrębne jednostki ewidencji meldunkowej.

W ocenie Sądu I instancji, na podzielenie zasługuje stanowisko organów, że jeżeli pojawią się wątpliwości, co do prawidłowości rejestracji pobytu po wszczęciu postępowania w przedmiocie wymeldowania, organ meldunkowy powinien zmienić kwalifikację przedmiotu postępowania na postępowanie w przedmiocie uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania, co prawidłowo organ uczynił.

Za chybiony Sąd uznał zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 139 K.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść skarżącej, a to przez wskazanie innej kwalifikacji w podstawie prawnej decyzji. Brak przytoczenia właściwej podstawy prawnej w decyzji organu pierwszej instancji bądź nieprzytoczenie wszystkich przepisów prawa, które powinny być wskazane, nie powoduje samo przez się takiej wady, która skutkowałaby uchyleniem decyzji tym bardziej, że w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przywołał prawidłowe przepisy prawa materialnego, a przedmiot sprawy się nie zmienił. Powołanie prawidłowej podstawy prawnej decyzji nie jest działaniem na niekorzyść strony, ale obowiązkiem organu odwoławczego, co nie może budzić żadnych wątpliwości. W pierwszej i drugiej instancji organy orzekały w tym samym przedmiocie w sprawie o anulowanie czynności materialno – technicznej zameldowania. Teza skarżącej o braku możliwości poprawienia podstawy prawnej przez organ odwoławczy jest sprzeczna z istotą administracyjnego toku instancji, który polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na wyłącznej kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji.

Stąd uprawnienie organu odwoławczego do wskazania prawidłowej kwalifikacji do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, bez konieczności uchylania zaskarżonej decyzji. Organ drugiej instancji był powołany do merytorycznego rozpoznania sprawy i usunięcia wskazanego uchybienia. Takie działanie nie było działaniem na niekorzyść strony skarżącej. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie może być traktowana, jako decyzja wydana na niekorzyść skarżącej. Zakaz z art. 139 K.p.a. nie odnosi się, bowiem do wszystkich rodzajów decyzji organu odwoławczego, a jedynie do decyzji reformatoryjnej z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 139 K.p.a. jest – w ocenie Sądu I instancji – niezasadny.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie kwestii gospodarczego powiązania lokalu nr [...] z lokalem nr [...], co doprowadziło do błędnego ustalenia, iż skarżąca nie zamieszkuje w lokalu nr [...]. Lokale posiadające odrębne numery porządkowe ustalane w oparciu o właściwe przepisy prawa, są z ewidencyjnego punktu widzenia odrębnymi miejscami adresowymi. Skarżąca wyjaśniła, że w lokalu nr [...] bywa twierdząc również, że jej życie osobiste koncentruje się jednak w lokalu nr [...]. Zdaniem Sądu, powiązania gospodarcze ww. lokali nie decydują o przebywaniu skarżącej w lokalu nr [...]. Ocena przebywania skarżącej w tym lokalu została dokonana na podstawie obiektywnych okoliczności występujących w sprawie a przede wszystkim na podstawie wyjaśnień skarżącej składanych w toku postępowania.

Odnosząc się do zarzutu braku legitymacji A. H. – D. do zainicjowania postępowania na wniosek strony, Sąd wskazał, że wnioskodawczyni przedłożyła na żądanie organu odpis z księgi wieczystej ze stanem z dnia 10 maja 2011 roku, a następnie z dnia 26 lipca 2012 roku, z których to odpisów wynikało, że wraz z mężem E. D. są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...]. W księdze znajduje się wprawdzie ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji do udziałów małżonków D., jednak do czasu zakończenia tejże egzekucji A. H. – D. ma interes prawny odnośnie spraw meldunkowych tej nieruchomości. Z tego powodu Sąd przyjął, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, wbrew twierdzeniu skarżącej, pochodzi od uprawnionej strony.

Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.").

W skardze kasacyjnej D. M. – K. wskazała, iż kwestionuje w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 roku o oddaleniu skargi, domagając się jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i wskazując na naruszenie:

1. 1. art. 139 K.p.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., przez wydanie zaskarżonego wyroku wbrew treści akt sprawy, z których wynika, że błędnie usankcjonowano naruszenie przez Wojewodę przepisu art. 139 K.p.a., przez wydanie decyzji w sprawie na niekorzyść skarżącej w oparciu o inną podstawę prawną, niż uczynił to organ pierwszej instancji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 107 § 1 K.p.a., a które to uchybienie z naruszeniem prawa usankcjonował Wojewoda, czym naruszył przepis art. 139 K.p.a. W ocenie strony niesłuszny jest pogląd Sądu I instancji, że zmiana kwalifikacji prawnej orzekania w sprawie przez organ odwoławczy nie jest działaniem na niekorzyść odwołującej.
2. 2. art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 107 § 1 K.p.a., przez usankcjonowanie naruszenia przez Wojewodę oraz Prezydenta Miasta, braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegającego na:
3. a. nieprzeprowadzeniu dowodu z wyjaśnień zarzutu D. M. – K., że lokale nr [...] i [...] stanowią jedną całość i skoro ta bezspornie zamieszkuje na stałe w lokalu nr [...] i ten jest połączony z lokalem nr [...], to nie można mówić, że nie zamieszkuje ona w lokalu nr [...], gdzie jest zameldowany jej ojciec, gdyż oba lokale mieszkalne stanowią jedną całość gospodarczą i użytkową, a co należało stwierdzić przez przeprowadzenie na miejscu wizji, a czego w sprawie nie dokonano;
4. b. błędnym ustaleniu treści postanowień Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie Wydziału I Cywilnego z dnia [...] września 2012 roku, sygn. akt: [...] oraz postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2013 roku, sygn. akt: [...], poprzez błędne ustalenie, że na podstawie tych postanowień można stwierdzić, że A. H. – D., która jest wnioskodawczynią w sprawie, jako współwłaścicielka nieruchomości posiada prawa do nieruchomości, a co za tym idzie jest legitymowana prawnie do złożenia wniosku w sprawie, gdy tymczasem ww. orzeczenia dotyczyły jedynie faktu, że organ pierwszej instancji w sprawie zażądał od D. M. – K. zaopatrzenia w klauzulę prawomocności postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 roku o odjęciu A. H. – D. i E.D. zarządu udziałem w wysokości [...] części nieruchomości i ustanowił męża skarżącej – P. K., zarządcą tego udziału. Z ww. postanowień nie wynika, aby A. H. – D., jako współwłaścicielka nieruchomości posiadała nadal uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem w sprawie, gdyż ww. postanowieniem odjęto jej zarząd posiadanym udziałem nieruchomości (postanowienie z dnia [...]kwietnia 2007 roku), a następnie w jej miejsce przysądzono prawo własności P. K., który jest mężem skarżącej (postanowienie z 16 października 2007 roku). W tym zakresie Wojewoda wydał decyzję opierając się na ustaleniach Prezydenta Miasta, które są niezgodne z ww. przepisami;
5. c. mimo tego Wojewoda z naruszeniem art. 139 K.p.a. orzekł na podstawie art. 47 ust 2 ustawy, mimo że w sprawie Prezydent Miasta orzekał na podstawie art. 15 ust 2 ustawy przyjmując, że naruszenie prawa przez Prezydenta Miasta, dostrzeżone przy rozpatrywaniu sprawy przez Wojewodę, może być przez ten organ konwalidowany i to nie narusza przepisu art. 139 K.p.a.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji naruszył przepis art. 139 K.p.a., skoro usankcjonował – wbrew materiałowi dowodowemu zebranemu w sprawie – na podstawie art. 133 § 1 P.p.s.a., fakt że wydając decyzję w sprawie Wojewoda naruszył ww. przepis, skoro orzekał na podstawie art. 47 ust 2 ustawy, mimo że w sprawie Prezydent Miasta orzekał na podstawie art. 15 ust 2 ustawy przyjmując, że to naruszenie może być konwalidowane przez Wojewodę i to nie narusza przepisu art. 139 K.p.a. Powyższe naruszenie przepisu postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowi podstawę skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W przypadku, gdy strona w skardze kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i naruszenie prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania.

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują naruszenie przepisów postępowania, jednakże żaden z nich nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do analizy sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać trzeba, iż wszystkie te zarzuty zmierzają do zakwestionowania oddalenia skargi i wykazania, iż w sprawie skarga winna być uwzględniona przez Sąd I instancji, co przejawiać się powinno uchyleniem rozstrzygnięć organów obu instancji z uwagi na brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W ocenie kasatora, Sąd I instancji powinien uwzględnić skargę na podstawie art. 133 § 1 P.p.s.a. z uwagi na naruszenie art. 7 i art. 107 § 1 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego polegającego – po pierwsze – na nieprzeprowadzeniu dowodu z wyjaśnień skarżącej, iż lokale nr [...] i nr [...] stanowią jedną całość gospodarczą, dlatego nie można kwestionować tego, że skarżąca na stałe zamieszkując w lokalu nr [...], zamieszkuje także w lokalu nr [...].

Przede wszystkim dostrzec wypada, iż stosownie do treści art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2.

W ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że WSA powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie jest naruszeniem art. 133 § 1 P.p.s.a. odmowa zaakceptowania przez Sąd I instancji, jako niezgodnej z przepisami postępowania, oceny materiału dowodowego oraz odmowa przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny. Powołany przepis nie może zatem służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego (por. np. wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 roku, sygn. akt: II FSK 601/13; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika z tego, że zawarta w skardze kasacyjnej konstrukcja przedstawionego zarzutu nie jest prawidłowa, poprawna.

Mimo nieprawidłowego skonstruowania przedstawionego zarzutu Sąd odnosząc się do jego istoty wyjaśnia, iż z akt administracyjnych wynika, że skarżąca zameldowała się na pobyt czasowy w lokalu nr [...], mając zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w Krakowie. W ocenie strony oba lokale są ze sobą powiązane stanowiąc gospodarczą całość, jedność. Zdaniem składu orzekającego, okoliczność ta jednak pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, zatem nie powinna być przedmiotem uwagi organów administracji, bowiem oba lokale – nr [...] i nr [...] – posiadają dwa różne oznaczenia, zatem mają dwa różne adresy. Fakt gospodarczego powiązania tych lokali, wobec różnego ich oznaczenia, nie wpływa na rozstrzygnięcie w sprawie. Ten fakt przesądza o tym, że w świetle prawa oba te lokale są odrębne, zatem fakt przebywania i zameldowania w nich musi być oceniany odrębnie.

Kolejny argument skargi kasacyjnej wskazywał na to, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 107 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie treści postanowień sądu powszechnego. Jednakże wbrew twierdzeniom skarżącej treść postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2012 roku, sygn. akt: [...] oraz postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] stycznia 2013 roku, sygn. akt: [...], została ustalona zarówno przez Sąd I instancji, jak i przez organy administracji prawidłowo. Do akt administracyjnych dołączono kserokopie obu postanowień. Niewątpliwie – jak słusznie dostrzega skarżąca – mocą postanowienia z dnia [...] września 2012 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie oddalił wniosek o nadanie klauzuli prawomocności postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2007 roku. Z motywów rozstrzygnięcia wynika, że postanowienie wydane w dniu [...] kwietnia 2007 roku nie jest prawomocne, dlatego nie może zostać zaopatrzone w klauzulę prawomocności.

Tymczasem mocą przywołanego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 roku tenże Sąd odjął dłużnikom – A. H. – D. i E. D. zarząd udziałem w wysokości [...] części w nieruchomości położonej w Krakowie przy ul. [...] i ustanowił P. K. zarządcą tego udziału.

W ocenie skarżącej kasacyjnie, z powołanych postanowień nie wynika, by A. H. – D. nadal posiadała uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem w sprawie, gdyż ww. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 roku odjęto jej zarząd posiadanym udziałem nieruchomości. Wbrew przedstawionemu poglądowi skarżącej kasacyjnie, A. H. – D. do dnia uprawomocnienia się postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 roku nadal sprawuje zarząd ww. udziałem w nieruchomości, dlatego była uprawniona do zainicjowania postępowania administracyjnego.

Kolejny zarzut autora skargi kasacyjnej sprowadza się do naruszenia art. 139 K.p.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a., przez wydanie zaskarżonego wyroku wbrew treści akt sprawy, z których wynika, że błędnie usankcjonowano naruszenie przez Wojewodę przepisu art. 139 K.p.a., przez wydanie decyzji w sprawie na niekorzyść skarżącej w oparciu o inną podstawę prawną, niż uczynił to organ pierwszej instancji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 107 § 1 K.p.a., a które to uchybienie z naruszeniem prawa usankcjonował Wojewoda, czym uchybił treści art. 139 K.p.a. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną niesłuszny jest pogląd Sądu I instancji, że zmiana kwalifikacji prawnej orzekania w sprawie przez organ odwoławczy nie jest działaniem na niekorzyść odwołującej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, także i ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie jest naruszeniem wynikającego z art. 139 K.p.a. zakazu reformationis in peius skorygowanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy w obliczu tego, że nie dochodzi do zmiany treści rozstrzygnięcia. Meritum decyzji było prawidłowe, bowiem nie doszło do modyfikacji treści rozstrzygnięcia, a jedynie do skorygowania jego podstawy prawnej. Nie narusza to także statuowanej przepisem art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. W judykaturze panuje wszak zgodność, iż naruszeniem jest zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, jak również orzeczenie w kwestii, która nie była rozpoznawana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, zatem naruszeniem zasady dwuinstancyjności będzie zmiana zakresu rozstrzygnięcia, a nie zmiana podstawy, bez zmiany przedmiotu, rozstrzygnięcia.

Przystępując do konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny uzupełniająco chciałby podkreślić, iż z akt administracyjnych wynika, że skarżąca kasacyjnie zameldowała się na pobyt czasowy w lokalu nr [...], mając zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...]. W aktach administracyjnych jest zeznanie męża skarżącej złożone do protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia 21 listopada 2011 roku, w którym wskazał on, iż skarżąca nie skoncentrowała swoich spraw życiowych w lokalu nr [...], a nadal posiada je w lokalu nr [...]. Także większość pozostałych świadków zeznawała, że nie widzieli żeby skarżąca przeprowadziła się do lokalu nr [...], w tym lokalu po wyprowadzce najemcy nikt nie zamieszkiwał. Skarżąca podczas rozprawy w dniu 14 marca 2012 roku zeznała, że centrum życiowe nadal ma w lokalu nr [...], ale w lokalu nr [...] często bywa (tam pracuje, maluje) opiekując się ojcem.

W ocenie składu orzekającego, na podstawie zeznań świadków należy przyjąć – jak to uczynił Sąd I instancji – że skarżąca nadal centrum życiowe ma w lokalu nr [...], bowiem nawet opieka nad ojcem i praca wykonywana w lokalu nr [...] nie świadczy o tym, że tam jest skupione centrum jej życia. Opieka nad ojcem i praca w lokalu nr [...] świadczy o tym, że część jej życia, obowiązków życiowych znajduje się w tym lokalu, ale okoliczność, że nadal przede wszystkim zamieszkuje w lokalu nr [...], gdzie są jej rzeczy, potwierdza, iż nie doszło do przeniesienia, nawet tylko czasowego, jej centrum życiowego do nowego lokalu.

Tymczasem, miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Zawarte w tej definicji słowo "przebywanie" wskazuje, że zmiana miejsca zamieszkania – choć nie związana z zamiarem zmiany miejsca stałego pobytu – musi być aktualna i przynajmniej na okres zameldowania czasowego, stała. Przebywanie to także stała na okres zameldowania czasowego, koncentracja życia w nowym lokalu.

Rekapitulując, skarżąca kasacyjnie, mimo iż dokonała zameldowania czasowego w lokalu nr [...], swoje centrum życiowe nadal miała skoncentrowane w lokalu nr [...], gdzie była zameldowana na pobyt stały. Słusznie zatem organy uznały, iż w sprawie zaistniały podstawy do anulowania czynności materialno – technicznej zameldowania D. M. – K. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] zlokalizowanym w Krakowie przy ul. [...].

W świetle powyższych uwag zarzuty skargi kasacyjnej, są pozbawione podstaw.

Wobec tego, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.