Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 487/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.B. na decyzję Nr [...] M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Nr [...] z [...] 2007 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał M.B. jako inwestorowi:
- 1) rozbiórkę samowolnie wykonanego zadaszenia nad przejściami pieszymi wzdłuż pawilonów handlowych, które w sposób realny stwarza bezpośrednie zagrożenie dla ludzi i mienia, zlokalizowanego na nieruchomościach nr [...] przy ul. [...] i nr [...] przy ul. [...]– pod kierownictwem osoby posiadającej uprawnienia budowlane;
- 2) przedstawić w siedzibie Inspektoratu harmonogram (projekt) robót rozbiórkowych, sporządzony przez osobę uprawnioną w branży budowlanej (niezwłocznie przed przystąpieniem do rozbiórki);
- 3) roboty rozbiórkowe wykonać ściśle wg dostarczonego harmonogramu (z uwzględnieniem bezpieczeństwa);
- 4) uporządkować teren po rozbiórce;
- 5) zawiadomić Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o wykonaniu powyższego obowiązku.
Wcześniej postanowieniem Nr [...] z [...] 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego:
- – wstrzymał roboty budowlane,
- – nakazał wykonać niezbędne zabezpieczenia wykonanego zadaszenia, oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz ekspertyzy w zakresie wykonanych robót budowlanych pod względem zagrożenia bezpieczeństwa.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję z [...] 2007 r. nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego zadaszenia, głównym powodem podjęcia takiego a nie innego rozstrzygnięcia, były względy bezpieczeństwa. Przedmiotowe zadaszenie, jak wynika z przedstawionej ekspertyzy, zostało wykonane z naruszeniem zasad sztuki budowlanej, co stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Zakres opisanych w ekspertyzie przygotowanej przez dr inż. A. K. nieprawidłowości jest tak szeroki, iż nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności, rodziłoby w efekcie konieczność rozbiórki i wykonania nowej konstrukcji spełniającej normy z zakresu prawa budowlanego, co w przypadku obiektu samowolnie wybudowanego, nie może mieć miejsca.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, wyrażał pogląd, że wykonane zadaszenie jest urządzeniem budowlanym (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego) i do jego wykonania nie było potrzebne pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. Poza tym wobec zastrzeżeń organu nadzoru budowlanego, skarżący zrezygnował z pokrycia zadaszenia blachą i pokrył je cienką folią polietylenową. Tak że nie było żadnych przesłanek wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji oddalając skargę ocenił, iż kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem wobec czego skargę należało uznać za niezasadną.
Przedmiotowe zadaszenie nad przejściami pieszymi wzdłuż pawilonów handlowych składające się z konstrukcji nośnej wykonanej jako rama z rur i kątownika z pokryciem z blachy trapezowej lub płyt poliwęglanu jest niewątpliwie obiektem budowlanym obejmującym konstrukcję metalową połączoną z dachem. A nie jak wskazywał skarżący urządzeniem budowlanym, którego zadaniem zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, jest zapewnienie możliwości użytkowania określonego obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem.
Wobec tego, organ po ustaleniu, iż inwestor wykonuje roboty budowlane przy budowie zadaszenia w warunkach samowoli budowlanej – prawidłowo na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał ich wykonywanie i rozpoczął postępowanie mające na celu ewentualną legalizację tych robót (art. 51 ww. ustawy).
Następnie zaś organ, po zapoznaniu się z ekspertyzą techniczną wykonanych robót, sporządzoną na zlecenie inwestora i przez niego przedłożoną organowi, podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy.
W ocenie Sądu, wobec ustaleń osoby posiadającej uprawnienia budowlane upoważniające do oceny wykonanych robót, iż dla doprowadzenia wykonanej wadliwie konstrukcji zadaszenia do stanu zgodnego z prawem konieczna jest jej wymiana w całości, organ prawidłowo uznał, że brak jest możliwości legalizacji obiektu i wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik M.B. Sądowi pierwszej instancji zarzuca naruszenie prawa materialnego poprzez:
- 1) błędną wykładnię przepisów art. 3 pkt 1 lit. b/ i art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) poprzez przyjęcie, że przedmiotowe zadaszenie nad przejściami dla pieszych wzdłuż pawilonów handlowych jest obiektem budowlanym,
- 2) niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) poprzez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym i stanowi podstawę prawną do nakazania rozbiórki zadaszenia.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wnosi się o:
- 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania,
- 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Należy w całej rozciągłości podzielić pogląd Sądu I instancji, że sporne zadaszenie nad ciągami pieszych na targowisku jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego. Funkcja jaką spełnia to zadaszenie (ochrona przed opadami deszczu i śniegu) określa, co w tym przypadku stanowi całość techniczno-użytkową w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b/ Prawa budowlanego. Brak instalacji i urządzeń, którymi mogłyby być np. instalacja oświetleniowa, odgromowa, czy też rynny odprowadzające wodę jako urządzenia, nie powodują, że takie zadaszenie nie może być zaliczane do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3, który to przepis nie stanowi katalogu zamkniętego.
Nie jest to jednak tak istotne w tej sprawie, gdyż każdy efekt robót budowlanych, montażowych, czy też remontowych, może podlegać kontroli, ocenie i nakazom organów nadzoru budowlanego, jeżeli chodzi o względy bezpieczeństwa. W tym przypadku efekt inwencji inwestora, niezależnie od kwalifikacji prawnej tego, został jednoznacznie negatywnie oceniony pod względem bezpieczeństwa w ekspertyzie przygotowanej przez biegłego i to przesądziło o losach tego przedsięwzięcia.
Jak wynika z przedstawionej ekspertyzy, obiekt ten nie spełnia wymogów określonych w art. 5 Prawa budowlanego i kwestią drugorzędną w tym przypadku jest, czy orzeczono nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1, art. 49 lit. b/ ust. 1, czy też art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Fakt, że skarżący zdecydował się ostatecznie pokryć przedmiotowe zadaszenie folią, a nie blachą, też nie zmienia oceny prawnej, gdyż sama konstrukcja zadaszenia też jest samowolą budowlaną, mogąca stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi w miejscu publicznych.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.