Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 266/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę S. Z. i J. Z. (dalej również jako "skarżący") na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej również jako "organ") z dnia 2 lutego 2024 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze kasacyjnej z dnia 26 czerwca 2024 r., wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów procesowych. Ponadto w skardze kasacyjnej strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organu. Pełnomocnik skarżących podniósł, że brak wstrzymania powyższego postanowienia naraża skarżących na procedurę legalizacyjną oraz koszty z nią związane, w tym wynikające z opłaty legalizacyjnej, a w przypadku nie uruchomienia procedury legalizacyjnej - narażeni są skarżący na nakaz rozbiórki - mimo niewyjaśnienia w spornej sprawie rozmiaru wykonania budynku gospodarczego w roku 2011, mimo dowodów z dokumentów urzędowych w postaci zgłoszenia dokumentacji geodezyjnej wraz inwentaryzacją powykonawczą z wymiarami budynku gospodarczego do powiatowego zasobu geodezyjnego kartograficznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Pełnomocnik skarżącego wskazuje, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia organu nadzoru budowlanego rodzi dla skarżących konsekwencje w postaci konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej, bądź ryzyko rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zaskarżone postanowienie nie dotyczy bezpośrednio ani rozbiórki obiektu ani nie nakłada na stronę opłaty legalizacyjnej. Nie można zatem utożsamiać go z przyszłymi postępowaniami, z których to strona wywodzi przesłanki do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2023 r. PINB w Ełku wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce [...] w miejscowości J. Nie można zatem stwierdzić, że z postanowienia tego bezpośrednio wynika ryzyko trudnych do odwrócenia skutków dla skarżących. Z takim ryzykiem mogą wiązać się postępowania uruchomione w zależności od dalszych działań skarżących ale w takich ewentualnych postępowaniach stronie będzie przysługiwać prawo do ubiegania się o wstrzymanie wykonania podjętych przez organy decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że ryzyko trudnych do odwrócenia skutków musi wynikać bezpośrednio z wykonania aktu zaskarżonego do sądu i nie należy go wiązać z ewentualnymi postępowaniami, które mogą zostać uruchomione w przyszłości.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.