Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1850/17

Uzasadnienie

1.1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 14 lutego 2017 r. sygn. II SA/Kr 1405/17, oddalił skargę M. L. (dalej skarżąca) na postanowienie nr (...) Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z (...) września 2016 r., znak: (...) w o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzającego uchybienia terminu do jego wniesienia.

1.2 Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy cała korespondencja w dotychczasowym postępowaniu była doręczania skarżącej na stały adres zameldowania. W rejestrze mieszkańców brak jest danych o adresie czasowym. Zwrotne poświadczenie odbioru decyzji organu I instancji znajduje się w aktach administracyjnych PINB na k. (...), z datą odbioru "(...).07.2016 r." i zostało podpisane "L. G. brat". Wcześniejsza korespondencja była doręczana z zaznaczeniem "do rąk dorosłego domownika", a odbiór podpisywali między innymi brat G. L. (k. [...]) i mama Z. L. (k. [...], [...]). Żadna z przesyłek nie powróciła z adnotacją "adresat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem" ani "zwrot - nie podjęto w terminie". Organ prowadzący postępowanie nie miał, więc żadnych podstaw by kwestionować skuteczność doręczeń pod wymienionym wyżej adresem. Na ocenę tę w żaden sposób nie wpływają dokumenty dołączone do wniosku o przywrócenie terminu, a to: umowa najmu lokalu położonego w K. przy ul. (...) w K., umowa o pracę skarżącej czy też wydruk CEIDG dotyczący skarżącej.

Ponadto zgodnie z art. 41 § 1 Kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. Z kolei § 2 art. 41 Kpa stanowi, że w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.

W tych okolicznościach nie sposób zakwestionować doręczenie skarżącej decyzji PINB dokonane (...) lipca 2016 r. do rąk dorosłego domownika - brata skarżącej G. L. Tym samym brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Prawidłowe było również zaskarżone orzeczenie w części w jakiej stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wbrew zarzutom skargi nie stwierdzono naruszenia art. 43 Kpa ani też art. 58 Kpa.

Na marginesie wskazano, że wyrokiem z 24 lutego 2017 r., sygn. II SA/Kr 1404/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z (...) września 2016 r. znak: (...). Decyzja PINB (od której skarżąca wniosła odwołanie po terminie) ponownie będzie przedmiotem postępowania odwoławczego, a w ramach tego postępowania skarżąca będzie mogła wskazać aktualny adres zamieszkania i ewentualnie przedstawić swoje stanowisko.

1. 2.1. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości.

1. 2.2. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania, w stopniu mający istotny wpływ na wynik sprawy:
2. a) art. 43 Kpa, polegające na uznaniu za skuteczne doręczenia skarżącej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia (...) lipca 2016 roku, znak (...), w mieszkaniu przy ulicy (...) w N., do rąk G. L., podczas gdy doręczenie w oparciu o powyższy przepis nie mogło nastąpić z uwagi na zamieszkiwanie przez skarżącą pod adresem przy ulicy (...) w K., a zatem niespełnianie przez G. L. warunków do uznania go za domownika skarżącej,
3. b) art. 58 § 1 Kpa, polegające na odmówieniu skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia, podczas gdy skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy
4. c) art. 41 § 1 i 2 Kpa, polegające na uznaniu, że skarżąca miała obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o zmianie swojego adresu, jak również uznaniu, że doręczenie pisma bratu skarżącej ma skutek prawny.

1. 2.3. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

3.1 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z dnia 2018 r. poz. 1302 ze zm., Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.

3.2. Po pierwsze sprawa ma w istocie wymiar historyczny, ponieważ w związku z prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 24 lutego 2017 r. sygn. II SA/Kr 1404/16, sprawa ponownie będzie przedmiotem postępowania odwoławczego, a w ramach tego postępowania skarżąca będzie mogła wskazać aktualny adres zamieszkania i ewentualnie przedstawić swoje stanowisko, a więc będzie mogła skutecznie bronić swoich praw w postępowaniu odwoławczym.

3.3 Przechodząc do pierwszego z zarzutów, skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko Sądu I instancji, że doręczenie decyzji na stały adres zamieszkania skarżącej było skuteczne i spełniało wymogi art. 43 Kpa. Odbiór pisma przez G. L. jako dorosłego domownika, spełniał wymogi określone w tym przepisie. Wszczynając postępowanie organ administracji publicznej ustalił adres do doręczeń na podstawie publicznego rejestru. Strona musi mieć świadomość, że figurowanie osoby w rejestrze mieszkańców wywołuje określone konsekwencje prawne, w tym doręczanie na taki adres korespondencji przez organy. Organ nie ma bowiem wiedzy o umowie o pracę, umowie najmu, jak również nie ustala adresu osoby fizycznej na podstawie CEIDG, gdzie figuruje więcej niż jedna osoba o tym samym imieniu i nazwisku. Tym samym zarzut naruszenia art. 43 Kpa jest nieusprawiedliwiony.

3.4. Sąd I instancji nie naruszył również art. 58 Kpa. Koniecznym warunkiem wniosku o przywrócenie terminu jest przyznanie przez stronę, że do uchybienia terminu doszło i wykazanie, iż uchybienie nie nastąpiło z winy strony. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżąca konsekwentnie twierdzi, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z (...) lipca 2016 r. nie została jej skutecznie doręczona. Nie zostało też uprawdopodobnione, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. W świetle poglądów prezentowanych zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku, wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Takiej staranności strona nie dołożyła, nie ujawniając w publicznym rejestrze mieszkańców miejsca swojego zamieszkania.

3.5 Należy natomiast podzielić stanowisko skarżącej, że nie miała ona obowiązku informowania organu o zmianie adresu w trybie art. 41 § 1 Kpa. Zmiana adresu nie nastąpiła bowiem w toku postępowania. W tej materii uzasadnienie wyroku Sądu I instancji jest błędne, jednak w świetle treści art. 184 Ppsa okoliczność ta nie miała jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne, na mocy 184 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.