Uzasadnienie
C. B., M. B. i T. B. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...], znak sprawy [...].
Zarządzeniem z dnia 14 marca 2011 r., Przewodniczący Wydziału II WSA we Wrocławiu wezwał skarżących do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W zarządzeniu zaznaczono, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia.
Pismem z dnia 16 marca 2011 r. sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przesłał skarżącym powyższe zarządzenie wraz z pouczeniem o prawie i trybie zaskarżenia zarządzenia.
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r. WSA we Wrocławiu odrzucił skargę i zwrócił C. B. uiszczony wpis, orzekając w tym zakresie na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.).
W uzasadnieniu wskazał, że skarżący otrzymali przesyłki z wezwaniami do uiszczenia wpisu w dniu 1 kwietnia 2011 r., natomiast sam wpis został uiszczony przez skarżącego C. B. dopiero dnia 11 kwietnia 2011 r., a więc po wyznaczonym terminie, który upływał w dniu 8 kwietnia 2011 r.
Rozstrzygnięcie powyższe stało się przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez C. B. i T. B. Wskazanym środkiem odwoławczym zakwestionowano w całości postanowienie odrzucające skargę, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- 1. art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż strona skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu na rachunek WSA we Wrocławiu w terminie 7 dni od wezwania, pomimo, że w dniu 8 kwietnia 2011 r. złożyła polecenie zapłaty 500 zł u profesjonalnie działającego podmiotu w zakresie uiszczania opłat na rachunki bankowe odbiorców i w dniu 8 kwietnia 2011 r. w imieniu skarżących zostało złożone w banku przez agencję opłat polecenie dokonania przelewu na rachunek WSA we Wrocławiu; wpłata została zaksięgowana jako dokonana w dniu 8 kwietnia 2011 r.
- 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustalenie przez WSA prawidłowego stanu faktycznego sprawy; zaniechanie przed wydaniem orzeczenia sprawdzenia, czy wpłata została dokonana w dniu 8 kwietnia 2011 r.
- 3. art. 219 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 5 ustawy Prawo bankowe poprzez uznanie, iż wpłata na rachunek bankowy właściwego sądu to data zaksięgowania środków na rachunku sądu, a nie data zlecenia przez stronę dokonania przelewu na rachunek sądu i obciążenia jej rachunku w tym wypadku, data przekazania odpowiedniej sumy profesjonalnemu pośrednikowi w celu realizacji przelewu, czyli w dniu 8 kwietnia 2011 r. została dokonana czynność bankowa złożenia polecenia przelewu na rachunek WSA.
Wnoszący skargę kasacyjną zażądali:
- 1. przyjęcia skargi (kasacyjnej) do rozpoznania,
- 2. rozpoznania sprawy na podstawie dowodów znajdujących się w aktach sprawy i z dokumentów załączonych do niniejszej skargi na okoliczność uiszczenia przez skarżących wpisu w terminie,
- 3. uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania,
- 4. zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym o kosztach zastępstwa procesowego i zwrocie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.
Na wstępie należy zauważyć, iż działaniom WSA we Wrocławiu w żadnym razie nie można zarzucić wadliwości opisanej w zarzucie nr 2 skargi kasacyjnej, który jest całkowicie chybiony. NSA wskazuje, iż Sąd pierwszej instancji miał wszelkie podstawy do tego, by przyjąć, że wpis od skargi został uiszczony z opóźnieniem. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, tj. dowody doręczeń wezwań (k. 38-40) jak i wydruk potwierdzenia operacji bankowej (k. 41), jednoznacznie wskazywały, że wpis został uiszczony dopiero w dniu 11 kwietnia 2011 r. Nie są więc zasadne twierdzenia strony skarżącej, iż przed wydaniem orzeczenia WSA powinien był dokonać sprawdzenia, czy wpłata została dokonana w dniu 8 kwietnia 2011 r. Po pierwsze, czynności takie zostały podjęte (o czym wyraźnie świadczy powołany już wydruk potwierdzenia operacji bankowej uzyskany z wydziału księgowego WSA).
Po drugie, obowiązkiem WSA, o ile okoliczności sprawy za tym wyraźnie nie przemawiają, nie jest poszukiwanie (w szczególności w niedostępnych mu dokumentach finansowych innych podmiotów), jaki był termin złożenia i realizacji polecenia przelewu. Dane na temat przelewu były w posiadaniu WSA (vide wydruk potwierdzenia operacji bankowej) i nie budziły wątpliwości, co do swojej wiarygodności.
W tym stanie rzeczy nie można mówić o jakimkolwiek uchybieniu ze strony WSA we Wrocławiu, co nie zmienia jednak faktu, iż wydane orzeczenie - biorąc pod uwagę dokumenty przedstawione przez skarżącego wraz ze skargą kasacyjną - jest nieprawidłowe.
W ocenie NSA niezasadny jest także zarzut skargi kasacyjnej oznaczony nr 3. NSA w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd prawny wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II GSK 686/10, w myśl którego "Dokonanie czynności bankowych przez agenta działającego na podstawie art. 6a ust. 1 Prawa bankowego musi być traktowane tak samo jako wykonywanie czynności przez bank, zatem data przyjęcia polecenia przelewu przez takiego agenta może być uznana za datę uiszczenia należnego wpisu. Jednak działanie innych podmiotów podejmujących się czynności pośrednictwa finansowego, bez stosownej pisemnej umowy agencyjnej z bankiem, skutku takiego nie wywiera, a opóźnienie w dokonaniu przez pośrednika przelewu na rachunek sądu skutkuje uchybieniem terminu do uiszczenia wpisu." Inaczej mówiąc czynności dokonane przez agenta banku (legitymującego się stosowną umową), są traktowane na równi z czynnościami banku.
Złożenie polecenia przelewu u takiego agenta będzie zatem skutecznym uiszczeniem wpisu (o ile przelew został wykonany, a nie zwrócony z uwagi na brak środków na rachunku). Złożenie natomiast "polecenia przelewu" u innych podmiotów świadczących usługi finansowe (bez umowy z bankiem) może skutkować uchybieniem terminu do uiszczenia wpisu. W sprawie niniejszej skarżący zdaję się prezentować tezę odmienną, w myśl której już samo przekazanie pieniędzy podmiotowi świadczącemu usługi finansowe w celu realizacji przelewu w banku należy traktować jako skuteczne dokonanie przelewu.
Wskazać należy, iż skarżący nie przedstawia dokumentów, które świadczyłyby o tym, iż Firma Handlowo-Usługowa [...] jest agentem banku BZ WBK (bank ten skarżący powołuje w skardze kasacyjnej). Również na witrynie internetowej tego banku (http://indywidualni.bzwbk.pl) brak jest informacji o współpracy ze wskazaną firmą (nie jest ona wymieniana w wyszukiwarce placówek partnerskich). Tym samym, złożenie polecenia przelewu na ręce tego podmiotu, mimo że trudni się on profesjonalnym pośrednictwem finansowym, nie wywiera skutku, jak dokonanie tej samej czynności w banku lub jego placówce partnerskiej (u agenta banku).
Niezależnie od powyższego NSA zwraca uwagę, iż z przedłożonych przez stronę skarżącą wraz ze skargą kasacyjną dokumentów wynika (k. 140-142), iż wpis od skargi został uiszczony w terminie, zatem zaskarżone postanowienie narusza art. 220 § 3 p.p.s.a., a zarzut środka odwoławczego oznaczony nr 1 jest zasadny. Z przedłożonego przez stronę potwierdzenia operacji (k. 140) wynika, iż polecenie przelewu kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi w sprawie II SA/Wr 147/11 zostało złożone w BZ WBK w dniu 8 kwietnia 2011 r. Wykonanie przelewu nastąpiło jednakże dopiero w dniu 11 kwietnia 2011 r. (I sesja ELIXIR). Potwierdzenie powyższe zostało podpisane przez J. P. i opatrzone pieczęcią Centrali BZ WBK S.A. we Wrocławiu. Z dokumentu tego, zestawianego razem z kopią polecenia przelewu (k. 142) wynika zatem, iż co prawda C. B. posłużył się przy wpłacie wpisu Firmą Handlowo-Usługową [...], jednakże dokonała ona wpłaty wpisu w dniu 8 kwietnia 2011 r. Został on zatem uiszczony w terminie na to przewidzianym, jedynie wpłynął na rachunek WSA we Wrocławiu w dniu 11 kwietnia 2011 r.
NSA pragnie zwrócić uwagę, iż WSA we Wrocławiu nie miał możliwości uwzględnienia skargi kasacyjnej, bowiem środek ten, w odróżnieniu od zażalenia, jest bezwzględnie dewolutywny (nie może być uwzględniony przez WSA tak jak zażalenie).
W świetle powyższego NSA, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie (nie było potrzeby przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania, bowiem WSA nie badał jej merytorycznie).
NSA nie orzekał także o kosztach postępowania kasacyjnego, bowiem zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a takim jest właśnie postanowienie o odrzuceniu skargi. Koszty jakie wiązały się z wniesieniem środka odwoławczego będą podlegać rozliczeniu w orzeczeniu WSA we Wrocławiu kończącym postępowanie.