Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1084/16, oddalił skargę T. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] kwietnia 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z [...] października 2015 r. o odmowie wydania skarżącemu pozwolenia na zakup i posiadanie kolejnych egzemplarzy broni palnej do celów sportowych, podjętej na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, wobec ustalenia opartego na dwóch orzeczeniach lekarskich wydanych w trybie odwoławczym, mianowicie Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi z 17 września 2014 r. oraz Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie z 23 lutego 2015 r., stwierdzających, że skarżący nie posiada zdolności fizycznych i psychicznych do dysponowania bronią palną.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, skarżący zarzucił naruszenie:
- - § 8 ust. 4 pkt 1, ust. 3 w zw. z § 5 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. nr 79, poz. 898 ze zm.), art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.) oraz art. 134 § 1, art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Komendant [...] Policji odwołanie od orzeczenia lekarskiego z 15 lipca 2014 r. wniósł do niewłaściwej miejscowo jednostki badawczo-rozwojowej, mianowicie Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi zamiast do Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie,
- - § 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ administracji jest związany ostatecznym orzeczeniem lekarskim wydanym z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej; w ocenie skarżącego orzeczenie lekarskie z 17 września 2014 r. wydane w wyniku odwołania Komendanta [...] Policji przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi z tego powodu, że nie zostało wydane przez podmiot właściwy miejscowo nie może wiązać organu administracji,
- - art. 151 w zw. art. 106 § 3 i § 6, art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz § 8 ust. 4 pkt 1, ust. 3 w zw. z § 5 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń przez to, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził dowodu z dopuszczonego na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. zawiadomienia z dnia 11 marca 2016 r. o wszczęciu przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Komendy [...] Policji m.in. w sprawie dotyczącej wydania decyzji o odmowie wydania skarżącemu pozwolenia na zakup i posiadanie kolejnych egzemplarzy broni palnej do celów sportowych; skarżący wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, czy i w jakim zakresie dowód ten został oceniony,
- - art. 151, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz § 8 ust. 4 pkt 1, ust. 3, ust. 9 w zw. z § 5 ust. 4 pkt 1 oraz § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń oraz art. 25 ust. 1 i art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów (Dz.U. z 2015 r. poz. 1505), a także art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym do i od dnia 30 listopada 2015 r. polegające na tym, że nie uwzględniono całego materiału dowodowego; w szczególności w ocenie skarżącego nie uwzględniono zmiany ustawy o broni i amunicji wynikającej z ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów i nie wskazano, który stan prawny należy stosować, czy obowiązujący przed 30 listopada 2015 r., czy od tej daty, przy czym powiązano to z kwestią rozpoznania odwołania od orzeczenia lekarskiego przez niewłaściwy miejscowo podmiot; ponadto zdaniem skarżącego nie uwzględniono także wspomnianego już zawiadomienia o wszczęciu śledztwa; w ocenie skarżącego uwzględnienie tej okoliczności doprowadziłoby do ustalenia, że orzeczenie lekarskie zostało sporządzone w oparciu o nierzetelną i wydaną przez nieuprawnioną osobę opinię psychologiczną; skarżący podnosił, że równocześnie z odwołaniem od opinii lekarskiej toczyło się postępowanie odwoławcze od opinii psychologicznej, w którym uzyskał ostateczną i korzystną dla siebie opinię; w ocenie skarżącego organ odwoławczy powinien był na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń wnieść o przeprowadzenie przez wojewodę kontroli wykonanych w sprawie badań lekarskich; wskazując na zmianę ustawy o broni i amunicji wynikającą z ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów, wywiedziono, że z jej art. 25 ust. 1 wynika, iż dotychczasowe orzeczenia lekarskie zachowują ważność, lecz zdaniem skarżącego nie dotyczy to orzeczeń wydanych z naruszeniem prawa,
- - art. 151, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym do i od dnia 30 listopada 2015 r. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 i art. 155 k.p.a. polegające na podjęciu zawieszonego postępowania i prowadzeniu tego postępowania "w kierunku uznanym przez organ z pominięciem woli strony"; zdaniem skarżącego organ administracji powinien był zbadać przesłanki wynikające z art. 155 k.p.a. i wydać decyzję przewidzianą w tym przepisie, czego nie uczynił.
We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania albo rozpoznania skargi. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Podstawa kasacyjna zawierająca zarzut naruszenia § 8 ust. 4 pkt 1, ust. 3 w zw. z § 5 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz art. 134 § 1, art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Komendant [...] Policji odwołanie od orzeczenia lekarskiego z 15 lipca 2014 r. wniósł do niewłaściwej miejscowo jednostki badawczo-rozwojowej, mianowicie Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi zamiast do Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie, jest niezasadna, gdyż po pierwsze, nie uwzględnia, że do wydania orzeczenia lekarskiego nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co powoduje, że z naruszenia przepisu o właściwości nie można wywodzić skutku w postaci nieważności orzeczenia lekarskiego, po drugie, nie uwzględnia, iż organy administracji swoje ustalenia faktyczne, skutkujące odmową udzielenia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni, oparły na dwóch orzeczeniach lekarskich, w tym także na orzeczeniu wydanym przez właściwą miejscowo jednostkę leczniczą, mianowicie Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie.
Z tych samych względów nie jest zasadna podstawa kasacyjna zawierająca zarzut naruszenia § 8 ust. 9 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń sprowadzająca się do tezy, że orzeczenie lekarskie z 17 września 2014 r. wydane w wyniku odwołania Komendanta [...] Policji przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi, z tego powodu, że nie zostało wydane przez podmiot właściwy miejscowo nie może wiązać organu administracji.
Odnosząc się do podstawy kasacyjnej zawierającej zarzut naruszenia art. 151 w zw. art. 106 § 3 i § 6, art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz § 8 ust. 4 pkt 1, ust. 3 w zw. z § 5 ust. 4 pkt 1 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń przez to, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził dowodu z dopuszczonego na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. zawiadomienia z dnia 11 marca 2016 r. o wszczęciu przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Komendy [...] Policji, wskazać należy, że istotnie Sąd pierwszej instancji, jak wynika z uzasadnienia jego wyroku oraz protokołu rozprawy przeprowadzonej 12 kwietnia 2017 r., dopuścił dowód ze wskazanego zawiadomienia, ale nie ocenił go.
Zauważyć jednakże także trzeba, że Sąd pierwszej instancji odniósł się do zasadniczego zagadnienia prawnego, z którym związane było to, że skarżący domagał się przeprowadzenia dowodu z zawiadomienia o wszczęciu śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Komendy [...] Policji, mianowicie zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania administracyjnego z powodu toczącego się śledztwa. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania. Potwierdzeniem trafności takiego stanowiska Sądu pierwszej instancji jest to, że obecnie skarżący nie powołuje się na wynik tego śledztwa, który miałby istotny wpływ na prawną ocenę wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, w szczególności na to, aby wydano orzeczenie stwierdzające, że zaskarżona decyzja lub poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w wyniku przestępstwa.
Jeżeli chodzi o podstawę kasacyjną zawierającą zarzut naruszenia art. 151, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz § 8 ust. 4 pkt 1, ust. 3, ust. 9 w zw. z § 5 ust. 4 pkt 1 oraz § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń oraz art. 25 ust. 1 i art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów, a także art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym do i od dnia 30 listopada 2015 r., stwierdzić należy, że zmiana stanu prawnego wynikająca z ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów nie miała w rozpoznawanej sprawie istotnego znaczenia, gdyż zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych lekarzy lub upoważnionych psychologów przed dniem wejścia jej w życie zachowują ważność.
Odnosząc się do argumentu skarżącego, że ostatnio powołany przepis nie może dotyczyć wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, gdyż nie zostały one wydane zgodnie z prawem, wskazać należy, że skarżący nie wykazał, aby orzeczenia te zostały wydane niezgodnie z prawem, co w szczególności dotyczy pomijanego przez skarżącego orzeczenia Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie z 23 lutego 2015 r. Powtórzyć należy, że organy administracji swoje rozstrzygnięcia oparły o dwa orzeczenia: Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr. med. Jerzego Nofera w Łodzi z 17 września 2014 r. oraz Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie z 23 lutego 2015 r. Drugie z tych orzeczeń zostało wydane przez organ właściwy miejscowo i skarżący w skardze kasacyjnej w odniesieniu do tego orzeczenia nie podnosi ani zarzutów związanych z naruszeniem przepisów o właściwości, ani zarzutów merytorycznych. Fakt, że skarżący przedkładał orzeczenia pozytywne dla siebie sam w sobie nie może dyskwalifikować odmiennych orzeczeń.
W ocenie NSA w przypadku udzielania pozwolenia na broń palną, z uwagi na zagrożenia dla porządku publicznego oraz życia i zdrowia innych osób, jakie mogą wynikać z posiadania broni przez osobę, która nie daje gwarancji bezpiecznego używania broni, względy związane z ochroną porządku publicznego oraz życia i zdrowia innych osób muszą mieć pierwszeństwo przed ochroną praw potencjalnego posiadacza pozwolenia na broń. W związku z tym, jeżeli są jakiekolwiek wątpliwości, co do stanu zdrowia potencjalnego posiadacza pozwolenia na broń palną w kontekście możliwości posiadania takiego pozwolenia, znajdujące potwierdzenie w orzeczeniu lekarskim, pozwolenie na broń palną nie może być wydane, nawet wtedy, gdyż zainteresowany przedkłada także korzystne dla siebie orzeczenia lekarskie.
Wskazać też należy, w związku z zarzutami skarżącego nawiązującymi do tego, że otrzymał pozytywne orzeczenie psychologiczne, iż z ustawy o broni i amunicji wynika (art. 15 ust. 3), że udzielenie zezwolenia na posiadanie broni palnej jest uzależnione od przedłożenia pozytywnych orzeczeń zarówno lekarskiego, jaki i psychologicznego. Organ administracji jest wobec tego zobowiązany odmówić udzielenia pozwolenia na broń także wtedy, gdy osoba ubiegająca się o takie pozwolenie nie przedłożyła pozytywnego orzeczenia lekarskiego, ale przedłożyła pozytywne orzeczenie psychologiczne.
W związku z tym w ocenie NSA rozpoznającego sprawę Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że organy administracji obu instancji nie naruszyły prawa odmawiając skarżącemu udzielenia pozwolenia na broń palną na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oraz w oparciu o dwa orzeczenia lekarskie stwierdzające, że skarżący nie posiada zdolności fizycznych i psychicznych, aby posiadać broń palną.
Odnosząc się do podstawy kasacyjnej zawierającej zarzut naruszenia art. 151, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym do i od dnia 30 listopada 2015 r. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 i art. 155 k.p.a. zastrzec należy, że NSA rozpoznający sprawę rozumie tę podstawę w ten sposób, iż chodzi w niej o to, że zdaniem skarżącego sprawa powinna być prowadzona przez organy administracji w trybie art. 155 k.p.a. Oceniając tak rozumianą podstawę kasacyjną stwierdzić należy, że w skardze kasacyjnej nie wykazano, aby zachodziły podstawy do prowadzenia sprawy w trybie art. 155 k.p.a. Szerzej na temat stosowania art. 155 k.p.a. w sprawie, która polega na tym, że osoba posiadająca pozwolenie na broń występuje o udzielenie jej pozwolenia na posiadanie większej liczby egzemplarzy broni NSA wypowiedział się w równolegle rozpoznawanej sprawie ze skargi skarżącego, mianowicie w sprawie o sygn. akt II OSK 758/17.
Mając powyższe na uwadze NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku, którym oddalono skargę, oraz w związku ze złożonym w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskiem o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, NSA na mocy art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od skarżącego na rzecz organu administracji zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.