Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 351/05 po rozpoznaniu skargi A. O.-P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] marca 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. nakazującą skarżącemu rozbiórkę garażu wolnostojącego na działce nr [...] przy ul. [...] w G.-S. - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. na podstawie art. 51 ust. 5, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ nakazał skarżącemu rozbiórkę przedmiotowego garażu, przy tym wcześniej, w dniu [...] marca 2003 r. w toku wizji lokalnej stwierdził istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w postaci zmiany szerokości, wysokości, długości, poziomu posadowienia i lokalizacji budynku garażowego zaś postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał skarżącego do przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót wraz z pomiarem geodezyjnym "obu budynków". Inwestor w dniu [...] maja 2004 r. dostarczył dokumentację dotyczącą budynku garażu. Kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie garażu i przedłożeniu projektu zamiennego uwzględniającego wykonane zmiany w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów jak też nie zgłosił wykonania przebudowy budynku do wyznaczonego przez organ terminu, co było powodem wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. o nakazie rozbiórki.
W odwołaniu od powyższej decyzji inwestor podniósł, że żądaną dokumentację przesłał omyłkowo do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta G. a nie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził też, iż uzyskał obecnie zgodę sąsiadów na lokalizację przedmiotowego garażu i jest zainteresowany jego legalizacją. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że inwestor został precyzyjnie poinformowany o tym, jakie obowiązki ma wypełnić, a w tym gdzie skierować dokumentację, do przedłożenia której został zobowiązany, treścią decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. Był zatem świadomy co do swoich obowiązków, których jednak nie wykonał, co powoduje, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest właściwe.
W skardze na powyższą decyzję inwestor ponownie podniósł, że omyłkowo wysłał dokumentację do innego organu co spowodowało, iż nie wywiązał się z zakreślonego mu terminu do dokonania tej czynności. Podkreślił też, że sąsiedzi wyrażają zgodę na budowę garażu w granicy ich działek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna.
W uzasadnieniu tego stanowiska Sąd podał, że inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, to jest nie przedłożył w terminie wymaganych dokumentów, jak też nie zgłosił wykonania obowiązku przebudowy garażu w celu doprowadzenia prowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem. Wyjaśnienia, iż inwestor omyłkowo przesłał wymaganą dokumentację do Urzędu Miejskiego w G. nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Potwierdzeniem stanowiska skarżącego mogłoby być złożenie wymaganej dokumentacji wraz z odwołaniem lub ze skargą, jednakże do chwili obecnej, mimo toczącego się postępowania, dokumentacji tej nadal nie złożył. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki obiektu znajduje oparcie w przepisie powołanym jako podstawa prawna rozstrzygnięcia. Wprawdzie nakaz ten na podstawie art. 51 należy traktować jako rozwiązanie ostateczne, dopuszczalne dopiero w sytuacji, gdy nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem i powinien być uwzględniony słuszny interes strony, jednakże w przedmiotowej sprawie decyzja o rozbiórce jest uzasadniona, bowiem charakter odstąpień przy realizacji inwestycji jest na tyle istotny /zmiana wymiarów - szerokości, wysokości, długości; posadowienia obiektu oraz przybliżenia do granic sąsiedniej działki/, że nie ma możliwości legalizacji tego obiektu w obecnym kształcie. Zastosowanie więc innego środka niż wynikającego z art. 51 pkt 5 Prawa budowlanego byłoby nieuzasadnione.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. O.-P. reprezentowany przez radcę prawnego J. S., zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego - art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżący nie przedłożył w zakreślonym terminie projektu zamiennego uwzględniającego wykonane zmiany w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, 2/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 174 pkt 2 w zw. z art. 134 (1 i art. 135 ppsa poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania "jednej z głównych zasad rządzących działalnością zarówno samorządów terytorialnych, jak i postępowaniem administracyjnym, a wyrażającą się obowiązkiem pogłębiania zaufania do Państwa, organów administracji oraz organów samorządów".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej analogicznie jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji i w skardze do Sądu pierwszej instancji, podnosi się, iż skarżący przesłał wymaganą dokumentację omyłkowo do innego organu /właściwego w sprawach architektoniczno-budowlanych/, który to organ powinien współdziałać z organem nadzoru budowlanego. Brak współdziałania organów nie powinien być wykorzystany przeciwko skarżącemu i powodować wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, gdyż jest to zbyt daleko idące i w istocie rzeczy niesprawiedliwe.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Jako podstawy skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wskazano naruszenie prawa materialnego, to jest art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżący nie przedłożył w zakreślonym terminie projektu zamiennego uwzględniającego wykonane zmiany w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Zarzut ten nie mógł być uznany za zasadny, jak to słusznie przyjmuje się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie tylko z tego względu, jak to podnosi skarżący, iż organy administracji architektonicznej oraz nadzoru budowlanego nie współdziałały ze sobą pomimo spoczywania na nich takiego obowiązku, ale przede wszystkim z tej przyczyny, że jak to jednoznacznie wynika z akt sprawy, nie zaistniała podnoszona przez stronę okoliczność "omyłkowego" przesłania wymaganej dokumentacji do niewłaściwego organu. Faktycznie rzecz się miała całkowicie odmiennie, bowiem to właśnie inwestor, lekceważąc obowiązki nań nałożone ostateczną, a zarazem prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wystąpił do organu właściwego do wydawania pozwoleń na budowę z nowym wnioskiem, oczekując, iż organ ten wyda decyzję w swej istocie znoszącą powyższe obowiązki i prowadzącą do zalegalizowania samowolnie poczynionych przez inwestora odstępstw. Do tego nowego wniosku została dołączona dokumentacja, która według wnioskodawcy była wystarczająca do jego pozytywnego załatwienia. Oczywiste jest, iż organ administracji publicznej, który taki nowy wniosek wraz z załącznikami otrzymał, nie miał obowiązku porozumieć się z organem nadzoru budowlanego w celu wyjaśnienia, czy te załączniki odpowiadają żądanej decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. dokumentacji. Ponadto, jak to zasadnie podnosi się w zaskarżonej decyzji, a następnie słuszność tej decyzji potwierdził Sąd pierwszej instancji, skarżący nie wykonał wszystkich nałożonych decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. obowiązków, a nie tylko dotyczących przedłożenia dokumentacji budowlanej.
W skardze kasacyjnej zarzuca się także naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a więc "art. 174 pkt 2 w zw. z art. 134 (1 i art. 135 ppsa" poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania administracyjnego zasady pogłębiania zaufania do Państwa. Ten zarzut także jest nieusprawiedliwiony, bowiem jak to wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, odnosi się on do kwestii współdziałania organów administracji publicznej w zakresie obowiązku wyjaśnienia "omyłkowego" przekazania przez stronę wymaganej dokumentacji do niewłaściwego organu. Jak to jednak Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wyżej, w niniejszej sprawie w ogóle nie może być mowy o "omyłkowym", a więc w istocie nieświadomym, pozbawionym winy strony jej działaniu, a wręcz przeciwnie, sposób postępowania skarżącego, a więc w pierwszym rzędzie wybudowanie obiektu w innym miejscu o zmienionych gabarytach, z pogwałceniem praw udzielonych decyzją administracyjną, a następnie podejmowanie działań mających na celu obejście kolejnych obowiązków, to jest nałożonych decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie garażu i przedłożeniu projektu zamiennego uwzględniającego wykonane zmiany w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Inwestor nie tylko, że nie przedłożył wymaganych dokumentów jak też nie zgłosił wykonania przebudowy budynku do wyznaczonego przez organ terminu, lecz wręcz rzekomo "omyłkowo", a faktycznie pozorując brak zrozumienia treści obowiązku, złożył do innego organu nowy wniosek świadczący w sposób nie budzący wątpliwości o tym, że celem takiego działania jest uzyskanie korzystnego dla inwestora rozstrzygnięcia, w efekcie stanowiącego nadużycie prawa, w sytuacji, gdy lekceważy się pozostający w obrocie prawnym ostateczny i prawomocny akt administracyjny /decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego/. Taka właśnie sytuacja była powodem wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. o nakazie rozbiórki. Zastosowanie tego środka, określonego przepisem art. 51 pkt 5 Prawa budowlanego Sąd pierwszej instancji uznał za całkowicie uzasadnione, zaś stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela.
Mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.