Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1428/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z. Spółka Jawna w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej "SKO", w C. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za nieprzekazywanie odpadów komunalnych. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...], Burmistrz K. nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieprzekazywanie odbieranych od właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy K., zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że Spółka jest przedsiębiorcą, z którym Gmina K. zawarła umowę na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych. Zgodnie z zawartą umową Spółka była zobowiązana do przekazywania miesięcznych raportów zawierających informacje o sposobach zagospodarowania zebranych od mieszkańców odpadów. Na podstawie tych raportów organ ustalił, że w miesiącach lipiec i sierpień 2013 r. Spółka nie przekazywała zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do Regionalnej Instalacji do Przetwarzania Odpadów Komunalnych, zwanej dalej "RIPOK", natomiast przekazywała odpady zielone do kompostowni pryzmowej P., a odpady zmieszane do sortowni odpadów komunalnych P., które posiadają status instalacji zastępczych. Jednocześnie przeprowadzone czynności kontrolne nie wykazały zakłóceń w pracy RIPOK, jak również odmowy przyjęcia zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca Spółka.
Zaskarżoną decyzją SKO w C. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wypełnia hipotezę przepisu art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391) stanowiącego, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych, przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych – podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Przekazywanie odpadów do instalacji zastępczej następuje w sytuacjach awarii instalacji regionalnej. Nie może jednak decydować o przekazywaniu odpadów do instalacji zastępczej przedsiębiorca prowadzący własną instalację, na podstawie szacunkowych obliczeń o braku możliwości przerobowych instalacji regionalnej, jak to miało miejsce w przypadku skarżącej.
Odnosząc się do argumentów odwołania, Kolegium stwierdziło, że wyjaśnienie powodów, dla których RIPOK udzieliła zgody innym gminom na dostarczanie zmieszanych odpadów komunalnych do instalacji zastępczych nie leży w granicach prowadzonego postępowania.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. Spółka Jawna w K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- - art. 9zc ww. ustawy przez jego niezastosowanie;
- - art. 7 i art. 8 K.p.a. przez uchybienie podstawowym zasadom postępowania przy rozpoznawaniu sprawy;
- - art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez brak oceny sprawy na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności poprzez nieuwzględnienie podniesionych zarzutów i argumentów;
- - art. 11 w zw. z art. 107 K.p.a. przez brak odniesienia się do zarzutów wskazanych przez stronę w postępowaniu;
- - art. 105 K.p.a. przez jego niezastosowanie;
- - zasady obiektywizmu zawartej w art. 9 decyzji Europejskiej Fundacji na Rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy z dnia 11 lutego 2000 r. ustanawiającej kodeks dobrego postępowania administracyjnego przez rozpatrzenie przez SKO niniejszej sprawy w sposób identyczny z inną wskazaną sprawą, pomimo, że każda dotyczyła innego podmiotu.
W odpowiedzi na skargę SKO w C. podtrzymało swoje stanowisko i argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze, podnosząc dodatkowo, że w przypadku gdy już z planu gospodarki odpadami wynika przekroczenie możliwości przerobowej instalacji regionalnej to istnieje możliwość odprowadzenia odpadów do instalacji zastępczej, bo taką możliwość przewidział ustawodawca w aktualnym stanie prawnym. Wskazał również na brak możliwości kontroli regionalnych instalacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1428/14, oddalając skargę, wskazał na bezsporne ustalenia organów, z których wynika, że skarżąca Spółka nie przekazywała odpadów do RIPOK (w tej sprawie instalacja C. Sp. z o.o. w S. zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa Śląskiego z 24 sierpnia 2012 r., nr IV/25/2/2012, w sprawie wykonania planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego; Dz. Urz. Woj. Śl. z 2013 r., poz. 3106), pomimo istnienia takiego obowiązku (art. 9x, art. 9e ust. 1 pkt 2, art. 9l ww. ustawy). Odpady komunalne o kodach 20 03 01 i 20 02 01 odbierane od właścicieli nieruchomości były przekazywane do sortowni odpadów komunalnych i kompostowni pryzmowej P., posiadającej status instalacji zastępczej. W tych warunkach zasadnie uznano, że zachodzi delikt z art. 9x ust. 1 pkt 3 ww. ustawy i nałożono przewidzianą w tym przepisie karę pieniężną.
Przy wymiarze kary zgodnie z art. 9zc ww. ustawy wzięto pod uwagę stopień szkodliwości przypisanego czynu oraz ustalono zakres tego naruszenia, na co wskazuje treść uzasadnienia decyzji. W ocenie Sądu, bez znaczenia pozostają wyliczenia dokonane przez skarżącą Spółkę, z których miałoby wynikać, że regionalna instalacja nie była w stanie przyjąć odpadów w ilości zebranej na terenie gminy K.. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdził, że niezrozumiały jest zarzut dotyczący braku ustaleń, dla których gmin właściwa jest instalacja regionalna (RIPOK) prowadzona przez C. Sp. z o.o. w S.. Wynika to bowiem z ww. uchwały Sejmiku. Bezprzedmiotowy jest również zarzut podnoszony w ramach tego postępowania, a dotyczący postanowień powołanej uchwały, w zakresie naruszenia zasady bliskości przy wskazaniu instalacji regionalnej.
W ocenie Sądu, bez znaczenia pozostaje również okoliczność udzielenia zgody przez przedsiębiorcę zarządzającego instalacją regionalną na przekazywanie odpadów z terenów innych gmin do instalacji zastępczych, w sytuacji gdy zgoda ta nie dotyczyła gminy K., z terenu której skarżąca odbierała odpady. Dlatego zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że wyjaśnianie okoliczności dotyczących udzielenia tej zgody, nie leży w granicach przedmiotowego postępowania, podobnie zresztą jak ocena prawidłowości postępowania prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
Dla oceny zasadności nałożonej na skarżącą Spółkę kary, nie ma znaczenia również treść pisma C. Sp. z o.o., z którego wynika, że RIPOK nie może odmówić przyjęcia odpadów, ponieważ skarżąca w miesiącach lipiec i sierpień 2013 r. nie spotkała się z odmową przyjęcia dostarczanych przez siebie odpadów, lecz sama podjęła decyzję o skierowaniu odpadów do instalacji zastępczych, pomimo, że przepisy ustawy na to nie pozwalały.
W świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji nie budzi wątpliwości fakt, że w niniejszej sprawie nie znajduje również zastosowania powołany w skardze art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, do którego wprost po nowelizacji odwołuje się art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nowelizacja ta weszła bowiem w życie już po wydaniu zaskarżonej decyzji i rozszerzyła przypadki, w których odpady zmieszane mogą być przekazane do instalacji zastępczych, jednakże nie wprowadziła regulacji, która pozwalałaby przedsiębiorcy na samodzielną ocenę mocy przerobowych instalacji regionalnych i dokonywania wyboru instalacji, do której dostarcza odpady.
W ocenie Sądu, zarzuty mające na celu wykazać niewystarczające moce przerobowe RIPOK dla realizacji planu gospodarki odpadami, nie mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ skarżąca wobec nie zaistnienia awarii RIPOK, która stanowiła jedyną podstawę do skierowania odpadów do instalacji zastępczej, była bezwzględnie zobowiązana do dostarczenia zmieszanych odpadów i odpadów zielonych do RIPOK. Dokonane przez skarżącą ustalenia w zakresie braku mocy przerobowych RIPOK oraz braku możliwości odmowy przyjęcia odpadów przez instalację regionalną nie stanowiły podstawy do dostarczenia odpadów zmieszanych i zielonych do instalacji zastępczych. Zatem zarzuty skargi formułujące tezę, że przedsiębiorca w przedmiotowym okresie był uprawniony do oceny mocy przerobowych RIPOK nie znajdują oparcia w przepisach prawa.
Zdaniem Sądu organ nie wykroczył też poza granice uznania administracyjnego ustalając minimalną wysokość kary – 500 zł., biorąc pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Argumentację organów w tym zakresie należy zaakceptować. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane w art. 107 K.p.a. elementy, a obszerne uzasadnienie wnikliwie analizuje i ocenia stan faktyczny i prawny sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła Z. Spółka Jawna w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji organów obu instancji; oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
- - art. 9e ust. "2" pkt 2 w zw. z 9l ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu sprzed 1 lutego 2015 r. w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, a także art. 4 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1 i 2 lit a, art. 12, art. 13 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. U. UE. L. 2008 nr 312 poz. 3 ze zm.) przez błędną wykładnię wskazanych norm prawa krajowego i bezpodstawne uznanie, że brak wystarczających mocy przerobowych RIPOK, powodujący brak możliwości przetworzenia odpadów zgodnie z przewidzianymi prawem normami, wynikający wprost z treści dokumentów urzędowych, nie jest okolicznością usprawiedliwiającą odprowadzenie części odpadów do instalacji zastępczych, podczas gdy zasadność takiego postępowania wynika z celowościowej i systemowej wykładni przepisów cytowanych ustaw w świetle norm prawa europejskiego w tym w szczególności w świetle wskazanych przepisów Dyrektywy 2008/98/WE, naruszonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, wobec braku ich zastosowania w sprawie i nieuwzględnienia hierarchii postępowania z odpadami oraz konieczności stosowania rozwiązań dających najlepszy dla środowiska wynik całkowity, a także konieczności stosowania odpowiednich środków w celu zapewnienia, aby gospodarowanie odpadami było prowadzone bez narażania zdrowia ludzkiego oraz bez szkody dla środowiska.
- - art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w brzmieniu sprzed 1 lutego 2015 r.) przez niewłaściwe zastosowanie w sprawie wobec istnienia uzasadnionej przyczyny odprowadzenia odpadów do instalacji zastępczej;
- - art. 9zc ww. ustawy wobec bezpodstawnego nałożenia na skarżącego kary, w sytuacji gdy jego postępowanie w ogóle nie nosiło znamion szkodliwości, a wręcz było korzystne z punktu widzenia ochrony środowiska, zapewnienia odpowiednich standardów przetwarzania odpadów, a nadto było uzasadnione ekonomicznie, gdyż zmniejszało koszt przetworzenia odpadów, co z kolei przekładało się na możliwość obniżenia kosztów dla gminy oraz jej mieszkańców, a zatem było korzystne również z punktu widzenia interesu publicznego oraz interesu społecznego.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), zwanej dalej "p.u.s.a.", przez brak wydania wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, pomimo naruszenia przez organ II instancji norm prawa materialnego, a także szeregu przepisów postępowania administracyjnego, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie postępowania, w tym w szczególności wobec naruszenia przez organ art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., polegającego na braku całościowej, rzetelnej i wszechstronnej oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, i w konsekwencji doprowadzenia do braku wyjaśnienia przez organ, czy RIPOK dla Regionu I Województwa Śląskiego prowadzona przez C. Sp. z o.o. posiadała wystarczające moce przerobowe do przetworzenia całego strumienia odpadów komunalnych oraz czy brak mocy przerobowych może być podstawą do odprowadzenia części odpadów do instalacji zastępczych, w świetle przepisów prawa unijnego, podczas gdy już choćby Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami wskazywał na brak odpowiednich mocy przerobowych RIPOK, co sprawiało, że zasadnym było wykorzystanie instalacji zastępczych do prawidłowego przetworzenia odpadów komunalnych, które nie mogły zostać przetworzone w RIPOK zgodnie z wytycznymi oraz normami przewidzianymi w ww. Dyrektywie 2008/98/WE, tj. w sytuacji zaistnienia wszelkich przesłanek obligujących Sąd I instancji do uchylenia wadliwej decyzji, w ramach kontroli zgodności aktów administracyjnych z prawem;
- - art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak należytego uzasadnienia przyczyn przyjęcia przez Sąd I instancji, że skarżący w sposób dowolny ocenił moce przerobowe RIPOK, podczas gdy ocena została oparta na pismach urzędowych, Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami, a nadto skarżący podjął wszelkie próby zmierzające do wyjaśnienia możliwości przetworzenia całego strumienia odpadów przez RIPOK, w tym m.in. wystosował szereg pism do organów administracji, jak i do samej RIPOK.; przez bezzasadne odmówienie wagi zarzutom i argumentom skarżącego mającym na celu wykazanie deficytu mocy przerobowych RIPOK; przez brak należytego uzasadnienia na jakiej podstawie Sąd I instancji uznał, że brak możliwości przetworzenia odpadów przez RIPOK wynikający z braku odpowiednich mocy przerobowych, nie może być podstawą odprowadzenia odpadów do instalacji zastępczych, w sytuacji gdy z norm Dyrektywy 2008/98/WE wynika, że nadrzędnym celem wprowadzenia planów gospodarki odpadami jest zapewnienie ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego, m.in. przez utrzymanie odpowiednich standardów przetwarzania odpadów, które to standardy, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w sposób oczywisty nie mogły być zapewnione, w stosunku do całego strumienia odpadów przez instalację nieposiadającą odpowiednich mocy przerobowych do ich przetworzenia; poprzez brak odniesienia się do argumentacji skarżącej i jej zarzutów w zakresie naruszenia przez organy administracji wykładni celowościowej i systemowej przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podnoszonych w trakcie rozprawy oraz w piśmie z dnia 30 marca 2015 r.;
- - art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z § 1 ust. 1 i 2 p.u.s.a. wobec braku dostatecznej kontroli zgodności z prawem postępowania organu II instancji przez brak należytego ustalenia czy organ II instancji postępował zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności z art. 77 § 1, art. 7, art. 80 K.p.a., a także z przepisami Dyrektywy 2008/98/WE w związku z brakiem oceny, czy uzasadnionym było stwierdzenie organu II instancji, że skarżący w sposób nieuprawniony nie odprowadzał zmieszanych odpadów komunalnych do RIPOK, a nadto dokonał w sposób nieuzasadniony i dowolny obliczeń, odnośnie przekroczenia mocy przerobowych przez RIPOK, w sytuacji gdy przedstawione w sprawie dowody wykazywały jednoznacznie, że moce przerobowe RIPOK dla Regionu I Województwa Śląskiego, zostały przekroczone, a co za tym idzie, wyliczenia skarżącego nie były dowolne, zaś RIPOK nie miała fizycznej możliwości przetwarzania wszystkich zmieszanych odpadów komunalnych, co z kolei, w pełni uzasadniało odprowadzenie części odpadów do instalacji zastępczych, których zadaniem jest przetworzenie odpadów, których nie można przetworzyć w RIPOK.
Z pisma z dnia 11 września 2015 r. złożonego przez stronę skarżącą kasacyjnie wynika, że skarżąca Spółka przekształciła się w E. Spółka Komandytowa z siedzibą w K. (KRS nr [...]).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.
W niniejszej sprawie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej związane są z podnoszoną przez stronę skarżącą kasacyjnie argumentacją dotyczącą tego, czy w podmiot zobowiązany do dostarczania odpadów komunalnych do RIPOK mógł samodzielnie ustalić moce przerobowe takiej instalacji jako niewystarczające i w związku z tym, czy mógł skierować odpady do wybranej przez siebie instalacji zastępczej. W tym miejscu wskazania wymaga, że to normy prawa materialnego decydują o kształcie postępowania wyjaśniającego. Dlatego w tej sprawie treść norm prawa materialnego ma decydujący wpływ na ocenę merytoryczną zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa procesowego. Wbrew ocenie strony skarżącej kasacyjnie żadne z przywołanych w zarzutach skargi kasacyjnej przepisy prawa materialnego nie przyznają podmiotom przekazującym odpady komunalne uprawnienia do samodzielnego wyboru instalacji gdzie ma nastąpić przetworzenie odpadów.
Po pierwsze, z art. 4 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1 i 2 lit a, art. 12, art. 13 Dyrektywy 2008/98/WE wynikają wyłącznie ogólne zasady skierowane do państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie jak powinna być uregulowana przez krajowego ustawodawcę problematyka dotycząca gospodarki odpadami. Z ww. przepisów prawa unijnego nie wynika, aby przepisy prawa krajowego w tym zakresie miały przyznawać uprawnienie przedsiębiorcy zajmującego się gospodarowaniem odpadów do wyboru miejsca oddawania odpadów. Przepisy te bowiem dotyczą określonej hierarchii postępowania z odpadami, wymogów dot. jasności uregulowań w tym zakresie, wzięcia pod uwagę ogólnych zasad ochrony środowiska, stosowania niezbędnych środków celem poddania wszystkich odpadów procesom odzysku, wspierania ponownego wykorzystania i recyklingu, bezpiecznego odzyskiwania, zastosowania takich środków aby gospodarowanie odpadami było prowadzone bez narażenia zdrowia ludzkiego oraz bez szkody dla środowiska.
Wręcz odwrotnie, na podstawie tych przepisów prawa unijnego należy wyprowadzić wniosek, że kwestia przetwarzania odpadów wyklucza jakąkolwiek dowolność w gospodarowaniu nimi. Mamy bowiem do czynienia z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska, które narzucają i wymuszają w tym zakresie określony rygor postępowania tak aby jak najszerzej zabezpieczyć środowisko przed negatywnym wpływem działalności człowieka, w tym w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi. Realizując właśnie ww. postulaty prawa unijnego ustawodawca krajowy jednoznacznie w art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu sprzed 1 lutego 2015 r. wskazał, że podmiot odbierający odpady komunalne (w tej sprawie skarżąca Spółka) od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.
Dokonując wykładni systemowej ww. przepisu wraz z art. 9l ust. 1 ww. ustawy należy wskazać, że podmioty, o których mowa w art. 9e ust. 1 pkt 2, powinny zawrzeć stosowną umowę z prowadzącym regionalną instalację przetwarzania odpadów. W tej sprawie taka umowa została zawarta, co nie jest kwestionowane. Ponadto w ramach tej umowy Spółka była zobowiązana do przekazywania miesięcznych raportów zawierających informacje o sposobach zagospodarowania zebranych od mieszkańców odpadów. Skarżąca Spółka w tym zakresie powołuje się na treść art. 9l ust. 2 ww. ustawy, który przewiduje wyjątki od ww. zasady. Jednak argumentacja skarżącej Spółki w żaden sposób nie odpowiada treści tego przepisu, ponieważ przepis ten dotyczy kwestii wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.
W tej zaś sprawie określone działanie skarżącej Spółki polegające na odprowadzaniu odpadów do instalacji zamiennej nastąpiło nie w związki z awarią RIPOK, lecz w wyniku własnego przekonania, że ta instalacja nie jest w stanie przyjąć odpadów od skarżącej Spółki. Niewątpliwie działaniu skarżącej Spółki w okolicznościach tej sprawy nie można uznać za prawną formę działania. Co prawda, w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach ustawodawca przewidział możliwość przekazywania odpadów do instalacji zastępczych nie tylko z przyczyny awarii RIPOK, lecz także w sytuacji gdy taka instalacja nie może przyjąć odpadów z innych przyczyn. Jednak w tej sprawie, co było podnoszone w trakcie postępowania, nie doszło do sytuacji, w której RIPOK nie mogła przyjąć od skarżącej Spółki odpadów w okresie lipiec-sierpień 2013 r. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała bowiem aby do tego czasu zostały wykorzystane wszystkie moce przerobowe RIPOK na poziomie 90000 Mg dla odpadów o kodzie 20 03 01 oraz 40000 Mg dla odpadów o kodzie 20 02 01. Ponadto limitów tych nie wykorzystano w całości w całym roku 2013 r. przyjmując i przetwarzając odpowiednio 89631,3 Mg i 26544,65 Mg.
Nie odnotowano także przypadków odmowy przyjęcia zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów zielonych odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu gminy Kłobuck, jak i nie były zgłaszane zakłócenia w pracy instalacji, co było przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w odniesieniu do działalności RIPOK. Nie wykazano tym samym aby w związku z działaniami skarżącej Spółki dotyczącymi przekazania odpadów do instalacji zastępczej uprzednio zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach i art. 9l ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Za takie też okoliczności nie można uznać podnoszonych przez skarżącą Spółkę względów ekonomicznych, o czym już niejednokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., II OSK 1256/15).
Tym samym w okolicznościach tej sprawy zaistniały zatem podstawy do zastosowania przez właściwy organ art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, i wymierzenia skarżącej Spółce kary pieniężnej. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie brak jest podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie wadliwie oceniono legalność zastosowania art. 9x ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, ponieważ nie zaistniały przyczyny odprowadzenia odpadów do instalacji zastępczej. Argumentacja strony skarżącej kasacyjnie opiera się nie na konkretnych danych dotyczących funkcjonowania tego konkretnego RIPOK, lecz ogólnych własnych wyliczeniach związanych z liczbą ludności zamieszkujących region. Dlatego organy wymierzyły skarżącej Spółce karę pieniężną, a jej wysokość ustaliły na 500 złotych, a więc najmniejszą z możliwych jaką przewiduje art. 9x ust. 1 pkt 3 ww. ustawy niezależnie od treści art. 9zc tej ustawy.
Artykuł 9zc dotyczy bowiem kwestii miarkowania kary pieniężnej przez uwzględnienie stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia oraz dotychczasowej działalność podmiotu. Nie stanowi natomiast podstawy do uwolnienia danego podmiotu od wymierzenia mu kary pieniężnej. A zatem nawet jeżeli w tym zakresie organy dopuściły się naruszenia prawa, to i tak nie byłoby podstaw do wymierzenia kary pieniężnej w niższej wysokości niż 500 zł. Nie zależnie bowiem od tego jakimi kryteriami kierowała się skarżąca Spółka przy przekazywaniu odpadów, najistotniejsze jest to, że pomimo istnienia określonego obowiązku nie przekazała odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów zielonych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych zgodnie z ww. uchwałą Sejmiku Województwa Śląskiego. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 9e ust. 1 pkt 2 w zw. z 9l ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, a także art. 4 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1 i 2 lit a, art. 12, art. 13 Dyrektywy 2008/98/WE, art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i art. 9zc tej ustawy nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z powyższego wywodu wynika, że zakreślony przez ww. normy prawa materialnego zakres postępowania wyjaśniającego został prawidłowo ustalony przez organy administracyjne obu instancji, a do tej oceny odpowiednio odniósł się Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok. W związku z tym nie można przyjąć aby zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem prawa procesowego w zakresie w jakim strona skarżąca kasacyjnie podnosi w zarzutach skargi kasacyjnej. W szczególności Sąd ocenił prawidłowość zebranego w sprawie materiału dowodowego, a mianowicie, że bez znaczenia pozostają wyliczenia dokonane przez skarżącą, z których miałoby wynikać, że regionalna instalacja nie była w stanie przyjąć odpadów w ilości zebranej na terenie gminy K.. Jak już wyżej wskazano przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewidują takiej możliwości, aby podmioty zobowiązane do odbierania odpadów komunalnych same dokonywały wyboru rodzaju instalacji, do której dostarczają odpady.
Ponadto bez związku z podnoszoną w tym zakresie argumentacją strony skarżącej kasacyjnie pozostają ogólne zasady wynikające ze wskazywanych wyżej przepisów prawa unijnego. To bowiem przepisy prawa krajowego zgodnie z tym zasadami mają wykazywać określoną racjonalność i celowość, a nie sankcjonować dowolne działania skarżącej Spółki w tym zakresie. Uwzględniając bowiem określony rygoryzm wynikający także z prawa unijnego trudno jest przyjąć aby polityka gospodarki odpadami mogła być w sposób dowolny uwzględniana przez podmiot, na którym ciążą obowiązki związane z przekazywaniem odpadów. Odnośnie zaś braku wskazania przez Sąd I instancji mocy przerobowych RIPOK, wskazania wymaga, że w świetle przedstawionego powyżej wywodu skarżąca Spółka nie wykazała aby naruszenie w tym zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia prawa procesowego wymaga wykazania, że naruszenia w tym zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skoro w skardze kasacyjnej nie podważono ustalonych w sprawie ilości przyjętych i przetworzonych w 2013 r. odpadów w RIPOK, w tym w okresie od 1 stycznia do 30 września 2013 r., tym samym nie można dopatrzeć się aby w tym zakresie doszło do naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Taka argumentacja, przecież bardzo istotna dla losów całego postępowania, wymagała przedstawienia konkretnych danych. Stanowiska skarżącej Spółki nie potwierdziła nawet zewnętrzna kontrola w RIPOK przeprowadzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, co tym bardziej argumentację strony skarżącej kasacyjnie czyni pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Nie wykazano zatem aby RIPOK nie miała fizycznej możliwości przetworzenia odpadów, które powinna dostarczyć skarżąca Spółka w okresie lipiec-sierpień 2013 r. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.