Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 8

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1880/11

prawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary Sędzia del. WSA Mirosława Pindelska (spr.)
asystent sędziego Katarzyna Ślizak protokolant
Rozpoznanie
w dniu 7 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. R. i J. R.
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 53/11
Sprawa
w sprawie ze skargi R. R. i J. R. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego

Sentencja

  1. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 53/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. R. i J. R. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej WINB, z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

We wniosku z dnia 8 października 2009 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w Z. R. i J. małżonkowie R. wnieśli, powołując się na treść art. 162 K.p.a., o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] października 1995 r., nr [...], o pozwoleniu na użytkowanie budynku biurowo-hotelowego, położonego w Z. przy ul. [...] nr [...] (dawniej nr [...]), w związku z objęciem tego budynku decyzją Ś. WINB z dnia [...] stycznia 2005 r., znak [...], o pozwoleniu na użytkowanie odcinka autostrady [...] od km [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., Nr [...] PINB w Z., na podstawie art. 105 K.p.a., po rozpatrzeniu ww. wniosku, umorzył wszczęte w tym przedmiocie postępowanie.

W uzasadnieniu stwierdził, że merytoryczne rozpoznanie sprawy objętej wnioskiem z dnia 8 października 2009 r. należało uznać za bezprzedmiotowe z tego względu, że w tym przedmiocie sprawa została już rozstrzygnięta decyzją Ś. WINB z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2007 r., znak [...]. Nadto stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zrealizowanej inwestycji nie przesądza o własności zarówno obiektu budowlanego, jak i działki, na której został on usytuowany i dlatego nie może podlegać wygaszeniu z powodu zmiany właściciela.

W odwołaniu od tej decyzji R. i J. R. wnieśli o jej uchylenie i merytoryczne rozpoznanie ich wniosku oraz o zapewnienie udziału w postępowaniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad. W uzasadnieniu odwołania stwierdzili, że kwestia objęcia przedmiotowego budynku powołaną w ich wniosku z dnia 8 października 2009 r. decyzją Ś. WINB z dnia [...] stycznia 2005 r. o pozwoleniu na użytkowanie odcinka autostrady [...] nie była dotychczas badana ani w postępowaniu administracyjnym, ani w postępowaniu sądowym jako przesłanka wygaszenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku. W sprawie nie zachodzi zatem sytuacja powagi rzeczy osądzonej o jakiej mowa w art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Zaskarżoną decyzją Ś. WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał orzeczenie organu I instancji w mocy.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie opisał przebieg postępowania podkreślając, że do rozpoznania wniosku małżonków R. z dnia 8 października 2009 r. organ I instancji został zobowiązany wydanym ze skargi na bezczynność prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt II SAB/Gl 8/10. Dalej podtrzymał stanowisko PINB w Z. co do bezprzedmiotowości wszczętego postępowania wobec załatwienia wcześniej tej samej sprawy decyzją ostateczną. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie administracyjne może się toczyć jedynie wówczas gdy ma swój "przedmiot", którym jest "konkretna sprawa indywidualnego podmiotu, w której na podstawie przepisów prawnych powszechnie obowiązujących organy administrujące są władne podjąć decyzję administracyjną albo orzekając w niej o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu, albo stwierdzając w niej o niedopuszczalności takiego orzekania" (z powołaniem się na: B. Adamek, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 172–173).

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie wygaszenia objętej wnioskiem odwołujących się z 8 października 2009 r. decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] października 1995 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku biurowo-hotelowego położonego przy ul. [...] (dawniej [...]) w Z., postępowanie toczyło się już wcześniej. Wówczas decyzją PINB w Z. z dnia [...] stycznia 2007 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją Ś. WINB z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmówiono wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia na użytkowanie tego budynku. Skarga małżonków R. od wydanej wówczas decyzji odwoławczej została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 491/07, zaś wniesiona od tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 401/08. Sprawa została zatem rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res indicata) i z tego względu nie może być ponownie merytorycznie rozpoznawana. Ponowne rozstrzygnięcie merytoryczne takiej sprawy byłoby dotknięte wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. i J. R., wnosząc o jej uchylenie bądź stwierdzenie jej nieważności oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, a nadto o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi zarzucili, że decyzja ta została podjęta "w oderwaniu" zarówno od treści ich wniosku z dnia 8 października 2009 r., jak i ich odwołania. Organ nie wziął bowiem zdaniem skarżących pod uwagę decyzji Ś. WINB z dnia [...] stycznia 2005 r. udzielającej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pozwolenia na użytkowanie odcinka autostrady, która nie stanowiła podstawy orzekania w poprzedniej sprawie zakończonej wyrokiem NSA z dnia 15 maja 2009 r. W związku z wydaniem tego wyroku nie zachodzi zatem sytuacja o jakiej mowa w art. 171 p.p.s.a. Na okoliczność, że decyzja Ś. WINB z dnia [...] stycznia 2005 r. o pozwoleniu na użytkowanie odcinka autostrady obejmuje również część objętego wnioskiem budynku skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów.

W odpowiedzi na skargę Ś. WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Dodatkowo stwierdził, że oba wnioski skarżących (z dnia 7 grudnia 2007 r. i z dnia 8 października 2009 r.) o wygaszenie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku oparte były na podstawie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., która w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Dotyczyły tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Były one związane z przeprowadzeniem konkretnej inwestycji, która polegała na realizacji odcinka autostrady [...]. Nie zmienia tego akcentowana przez skarżących decyzja z [...] stycznia 2005 r. o pozwoleniu na użytkowanie autostrady, która stanowi jedynie dokument stwierdzający techniczną przydatność autostrady do użytkowania i formalnoprawne zakończenie procesu inwestycyjnego, tym bardziej, że została ona wydana ponad 2 lata przed rozpoznaniem wcześniejszego wniosku o wygaszenie i była również brana wówczas przez organy orzekające pod uwagę.

Po skierowaniu sprawy do rozpoznania na rozprawie skarżący w piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2011 r. powołali się dodatkowo m.in. na nabycie z dniem [...] czerwca 1998 r. przez Skarb Państwa własności działki, na której usytuowana jest część ich budynku objętego decyzją, której dotyczy ich wniosek o stwierdzenie jej wygaśnięcia. Nadto podnieśli, że decyzja z dnia [...] stycznia 2005 r. o pozwoleniu na użytkowanie odcinka autostrady została wydana przez niewłaściwy organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 53/11, oddalając skargę stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wbrew stanowisku skarżących, żądanie objęte wnioskiem skarżących z dnia 8 października 2009 r. dotyczyło sprawy rozstrzygniętej wcześniej decyzją Ś. WINB z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak [...]. Sąd wskazał, że podstawą żądania wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie sformułowaną w obu wnioskach była bezprzedmiotowość tej decyzji o jakiej mowa w art. 162 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość tę wnioskodawcy opierali na twierdzeniu, które ani w poprzedniej, ani też w niniejszej sprawie nie było przez organy orzekające kwestionowane, że przedmiotowy budynek znalazł się częściowo w liniach rozgraniczających odcinka autostrady [...] – zgodnie z prawomocną decyzją nr [...] Wojewody K. z dnia [...] stycznia 1998 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...], o treści ustalonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1998 r., znak [...], oraz decyzją Wojewody Ś. z dnia [...] października 2001 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę autostrady [...].

Dodatkowo, a właściwie w pierwszej kolejności, we wniosku wszczynającym postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją skarżący powołali się na decyzję Ś. WINB z dnia [...] stycznia 2005 r., znak [...], udzielającą pozwolenia na użytkowanie tego odcinka autostrady [...]. W ocenie Sądu zasadnie zwrócono zatem uwagę w odpowiedzi na skargę, że oba wnioski dotyczyły wygaśnięcia decyzji w związku z przeprowadzeniem konkretnej inwestycji, która polegała na realizacji konkretnego odcinka autostrady w liniach rozgraniczających obejmujących częściowo budynek, którego decyzja Prezydenta Z. o pozwoleniu na użytkowanie dotyczy. Taki faktycznie był przedmiot obu postępowań, tj. wszczętych wnioskiem skarżących z dnia 7 grudnia 2006 r. i z dnia 8 października 2009 r. Oba wnioski oparte też były na tej samej podstawie prawnej (bezprzedmiotowość decyzji w rozumieniu art. 162 § 1 k.p.a.).

Również zdaniem Sądu oba postępowania dotyczyły tej samej sprawy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Taki sam był bowiem zarówno przedmiot, jak i strony tych postępowań. Dla stwierdzenia tego nie ma zdaniem Sądu znaczenia, że w poprzedniej sprawie nie była przez skarżących eksponowana jako jedna z podstaw wygaśnięcia decyzji, decyzja Ś. WINB z dnia [...] stycznia 2005 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie odcinka autostrady [...], w którego liniach rozgraniczających znajduje się część budynku skarżących. Zdaniem Sądu, z punktu widzenia bezprzedmiotowości pozwolenia na użytkowanie tego budynku w rozumieniu art. 162 § 1 K.p.a. również bowiem ta decyzja nie miała i nie mogła mieć żadnego znaczenia, gdy zważy się na istotę decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, co było akcentowane w wydanych we wcześniejszym postępowaniu wyrokach sądów administracyjnych obu instancji, którą jest urzędowe stwierdzenie zgodności budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 59a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.).

Ponadto Sąd wskazał, że w wydanym w pierwszej sprawie wyroku NSA z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 401/08, w świetle tych przepisów Prawa budowlanego decyzja o pozwoleniu na użytkowanie dotyczy oznaczonego w niej obiektu budowlanego i świadczy o prawidłowości jego wykonania. Dopóki taki obiekt istnieje, a na skutek nadzwyczajnych zdarzeń faktycznych jego użytkowanie nie zostało uniemożliwione, bądź nie wydano ostatecznej decyzji o rozbiórce, tak długo nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ze względu na jej bezprzedmiotowość. Pogląd ten Sąd przy rozpatrywaniu niniejszej skargi w pełni podziela. Dlatego też nie jest zasadne stanowisko skarżących, że ich wniosek z dnia 8 października 2009 r. dotyczył innej sprawy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., niż prawomocnie rozpoznanej sprawy wszczętej ich wnioskiem z dnia 7 grudnia 2006 r.

Zdaniem Sądu podkreślenia wymaga to, że wbrew twierdzeniom skarżących fakt wydania przez Ś. WINB decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. o pozwoleniu na użytkowanie odcinka autostrady, na którą jako różnicującą przedmiot postępowania i sprawę skarżący obecnie się powołują, był znany w poprzednim postępowaniu i był przez nich wówczas powoływany. Jej odpis został dołączony m.in. do wniesionej w tamtej sprawie skargi kasacyjnej, w której powołano się na fakt i skutek jej wydania (karta 75 i 80 akt tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 491/07). Gdy nadto zważy się, że decyzja ta została wydana ponad 2 lata przed wydaniem ostatecznej decyzji w poprzedniej sprawie, w której organy i sąd I instancji miały obowiązek zbadania również z urzędu podstaw do wygaszenia decyzji jako bezprzedmiotowej na podstawie art. 162 § 1 k.p.a., to nie można podzielić poglądu, że w związku z oparciem na niej obecnego wniosku o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku skarżących mamy do czynienia z innym przedmiotem postępowania i inną sprawą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Do odmiennych ustaleń nie mogła prowadzić treść zaświadczeń dołączonych do skargi, na które powołali się skarżący i która stanowi jedynie potwierdzenie stanu prawnego wynikającego ze zgromadzonego już w sprawie materiału dowodowego i nie była przez organy orzekające kwestionowana.

W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko organów, że objęte wnioskiem skarżących z dnia 8 października 2009 r. żądanie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W tym przedmiocie mamy też do czynienia, wbrew odmiennemu stanowisku skarżących, z powagą rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a., w sytuacji gdy wynikające z tej decyzji rozstrzygnięcie zostało zaakceptowane prawomocnym wyrokiem NSA.

Zdaniem Sądu nie mógł odnieść też skutku podniesiony w odwołaniu zarzut bezpodstawnego pominięcia w postępowaniu jako uczestnika Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w sytuacji gdy Sąd ocenia legalność zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, a decyzja Wojewody Ś. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] karta 32 akt sądowych) o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności działki, na której posadowiona jest część budynku skarżących stała się ostateczną dopiero z chwilą wydania utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] (karta 42 akt sądowych).

Ponadto Sąd wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad miałby interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w rozpoznaniu sprawy o wygaszenie pozwolenia na użytkowanie budynku skarżących, to stanowiłoby to podstawę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uwzględnianą zgodnie z treścią art. 147 k.p.a. jedynie na wniosek tego podmiotu.

W związku z treścią pisma skarżących z dnia 20 kwietnia 2011 r. (k 48-50 akt sądowych) Sąd stwierdził, że nie była przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją legalność decyzji Ś. WINB z dnia [...] stycznia 2005 r., znak: [...], która została w tym piśmie zakwestionowana.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., złożyli R. i J. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z przepisami odrębnymi.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

  1. – art. 171 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał już tożsamą sprawę;
  2. – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez oddalenie skargi i uznanie, że postępowanie administracyjne podlegało umorzeniu, gdyż wniosek skarżących z dnia 8 października 2009 r. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.;
  3. – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji PINB w Z. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak [...], oraz decyzji Ś. WINB z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...], i uznanie, że nie jest dopuszczalne uznanie za bezprzedmiotową decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dopóki istnieje obiekt budowlany, którego ona dotyczy, w sytuacji, gdy obiekt ten został objęty kolejną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż objęte nią orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję o umorzeniu, w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., postępowania administracyjnego w sprawie wygaśnięcia decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. w stanie prawnym wiążącym dla sprawy stanowił, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Z poglądów prezentowanych zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych, które skład orzekający w tej sprawie podziela, wynika, że bezprzedmiotowość postępowania występuje m.in. wówczas, gdy sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie sprawy inną decyzją ostateczną oznacza wydanie orzeczenia dotyczącego tego samego przedmiotu postępowania i tych samych stron postępowania. Analiza akt wykazuje, że kontrolowane przez Sąd I instancji postępowania administracyjne zostało wszczęte na skutek żądania skarżących stwierdzenia przez organ administracyjny wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...].10. 1995r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku biurowo-hotelowego położonego w Z. przy ulicy [...] (dawniej [...]), wobec bezprzedmiotowości tej decyzji w myśl art. 162 § 1 k.p.a. Wniosek ten, z dnia 8.10 2009r., pokrywał się z treścią wcześniejszego, już rozstrzygniętego, wniosku skarżących z dnia 7.12.2006r., tj. wskazywał, iż bezprzedmiotowość decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, wynika z faktu, że budynek ten znalazł się częściowo w liniach rozgraniczających autostrady [...] od km [...].

Wniosek skarżących w tej sprawie dodatkowo podkreślał wydanie decyzji przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2005r. o pozwoleniu na użytkowanie wymienionego odcinka autostrady.

Sąd I instancji, jak również organy orzekające w sprawie, uznały, iż decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego jest urzędowym stwierdzeniem zgodności budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Dotyczy ona oznaczonego w niej obiektu i świadczy o prawidłowości jego wykonania. Jest nierozerwalnie z wiązana z procesem przeprowadzonej inwestycji budowlanej.

Pogląd ten oraz ustalenia dotyczące treści wniosków skarżących z dnia 7.12.2006r. i 8.10.2009r.były podstawą do stwierdzenia przez organy, a następnie przez Sąd I instancji, tożsamości przedmiotowej sprawy (z wniosku skarżących z dnia 8.10,2009r.) ze sprawą (z wniosku skarżących z dnia 7.12. 2006r.) rozstrzygniętą decyzją Ś. WINB z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2007 r. odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku. Wskazana decyzja była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/GL 491/07 oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 401/08, oddalił skargę kasacyjną. Poprzednie postępowanie z wniosku skarżących z dnia 7 grudnia 2006 r., tak jak i obecne z wniosku z dnia 8 października 2009 r. oparte było na tej samej podstawie prawnej – art. 162 § 1 k.p.a. i dotyczyło żądania wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku z uwagi na bezprzedmiotowość decyzji w rozumieniu wskazanego przepisu.

Oba wnioski żądały stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w związku z przeprowadzeniem inwestycji, która polegała na realizacji konkretnego odcinka autostrady w liniach rozgraniczających obejmujących częściowo budynek, którego decyzja Prezydenta Z. o pozwoleniu na użytkowanie dotyczy. Sąd I instancji uznał, że obecnie podnoszony argument skarżących o wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. przez Ś. WINB o pozwoleniu na użytkowanie odcinka autostrady [...] od km [...], decyzji będącej potwierdzeniem zgodności budowy z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, nie zmienia przedmiotu rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 162 § 1 k.p.a. Realizacja inwestycji drogowej prowadzonej w oparciu o decyzje lokalizacyjne i w oparciu o decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę oraz wpływ tej inwestycji na decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku skarżących były badane w poprzednim postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem przez Ś. WINB decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. kontrolowanej przez sądy administracyjne.

Analiza akt potwierdza prawidłowość tych ustaleń. Naczelny Sąd Administracyjny podziela również pogląd, że istotą decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego jest urzędowe stwierdzenie zgodności budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, co wynika z treści art. 59 ust. 1 w zw. z art.59a ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr. 243 poz. 1623 ze zm.). Słusznie zatem organy i Sąd I instancji uznały, że przy tożsamości przedmiotu sprawy i tożsamości stron oraz wobec istnienia decyzji Ś. WINB z dnia [...] kwietnia 2007 r., zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania z art. 105 § 1 k.p.a.

Zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie jest trafny.

Nie został też naruszony przez Sąd I instancji art. 171 p.p.s.a. Uznanie przez Sąd I instancji związania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 401/08 było prawidłowe. Zgodnie z treścią art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś jest wyrażana w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że budynek biurowo-hotelowy, dla którego wydana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie istnieje i nie zmienił swojego pierwotnego przeznaczenia w wyniku realizacji w sąsiedztwie inwestycji w postaci autostrady [...]. Ustalenie to stanowiło wystarczającą przesłankę do stwierdzenia, że nie można mówić o bezprzedmiotowości decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny uznał wówczas za niezasadny zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a., w którym podnoszono pominięcie przez Sąd I instancji okoliczności prawnych i faktycznych związanych z objęciem działki skarżących pasem drogowym, znajdujące odzwierciedlenie w decyzji o użytkowaniu autostrady. Wyraził również pogląd prawny co do charakteru decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jako urzędowym stwierdzeniu zgodności budowy z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.

W tych warunkach twierdzenie skarżących kasacyjnie o braku powagi rzeczy osądzonej nie znajduje uzasadnienia.

Nieuzasadniony jest też zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 k.p.a. W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 162 § 1 k.p.a. jest przepisem materialnym, a nie proceduralnym. Zatem już z tego względu nie mogło dojść do naruszenia przez Sąd I instancji wskazanego przepisu z postępowania sądowoadministracyjnego. Przepis art. 145 §1 pkt.1 lit. c/ p.p.s.a. stanowi podstawę prawną orzekania przez Sąd o uchyleniu zaskarżonego aktu w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący istotnie wpływać na wynik sprawy. Z uzasadnienia zarzutu kasacyjnego wynika, że skarżący kasacyjnie w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne sprawy żądając zastosowania przepisu prawa materialnego z art. 162 § 1 k.p.a. Wobec braku skutecznego wykazania naruszenia normy art. 105 § 1 k.p.a. przez Sąd I instancji w procesie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie można uznać zasadności zarzutu kasacyjnego co do braku zastosowania przez ten Sąd normy art. 162 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.