Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 430/16 odrzucił skargę Z. K. na uchwałę Rady Gminy w Wiśniewie z dnia 29 września 2015 r. nr XI/49/15 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Sąd wskazał, że wezwał skarżącą, za pośrednictwem jej pełnomocnika, do wykazania posiadania interesu prawnego do wniesienia skargi poprzez nadesłanie w terminie siedmiu dni dowodu własności (w formie aktualnego wypisu z księgi wieczystej) albo użytkowania wieczystego działek leżących na terenie objętym zaskarżoną uchwałą - pod rygorem przyjęcia, że skarżąca nie ma takiego interesu prawnego (k. 101).
Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 16 marca 2016 r. (k. 147). Siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upłynął bezskutecznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na brak naruszenia interesu prawnego skarżącej.
Sąd powołał art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.), dalej "u.s.g." i wskazał, że skarżący nie tylko musi wykazać, że ma interes prawny, ale także, że został on naruszony. W przeciwnym razie jego skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." Sąd wskazał, że kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącej, a kwestionowanym w skardze aktem organu administracji. Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała takiego związku (brak odpowiedzi na wezwanie do wykazania interesu prawnego). Skoro nie ma ona interesu prawnego w sprawie, nie mógł on zostać naruszony.
W związku z tym Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, uzupełnioną w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 22 czerwca 2016 r. w zakresie zarzutu zawartego w pkt I, złożyła Z. K., zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- I. art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446) poprzez błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie, że skarżąca nie wykazała naruszenia interesu prawnego, czego skutkiem było nierozpoznanie merytoryczne skargi i jej odrzucenie;
- II. art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego i w konsekwencji bezpodstawnym pominięciu dowodu z załączonej do skargi, poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii umowy kupna - sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2013 r. (Repertorium A nr [...]) potwierdzającej, iż skarżąca jest właścicielką działek wskazanych w uzasadnieniu skargi;
- III. art. 229 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 101; zwanej dalej "k.p.c.") w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego polegający na nie wzięciu przez Sąd pod uwagę, że fakt, iż skarżąca jest właścicielką działek wskazanych w skardze został przez organ w toku postępowania dwukrotnie przyznany, w związku z czym nie wymagał dowodu;
- IV. art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego niezastosowanie, tj. nieuwzględnienie skargi i niestwierdzenie nieważności uchwały, mimo iż skarżąca wykazała naruszenie interesu prawnego.
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy odnieść się do wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Należy zauważyć, że stosownie do art. 182 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie stanowi tego rodzaju rozstrzygnięcie, a Sąd nie jest związany w tym zakresie wnioskiem strony, to uwzględniając zasadę szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania (art. 7 p.p.s.a.) oraz nieskomplikowany charakter niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Z powyższego wynika, że jeżeli zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji wezwał skarżącą pismem z dnia 11 marca 2016 r., w wykonaniu zarządzenia z dnia 2 marca 2016 r., do wykazania posiadania interesu prawnego do wniesienia skargi poprzez nadesłanie, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, dowodu własności (w formie aktualnego wypisu z księgi wieczystej) albo użytkowania wieczystego działek leżących na terenie objętym zaskarżoną uchwałą - pod rygorem przyjęcia, że skarżąca nie ma takiego interesu prawnego. Skarżąca, co jest niesporne, nie wykonała wezwania Sądu. Wobec tego Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny.
Należy jednak zauważyć, co słusznie podnosi skarżąca kasacyjnie, że do skargi skarżąca dołączyła potwierdzoną za zgodność z oryginałem umowę darowizny z dnia [...] stycznia 2013 r., zawartą w formie aktu notarialnego (Repertorium A nr [...]), z której wynika, że Z. K. na podstawie wskazanej umowy stała się właścicielką działek wymienionych w skardze (s.13-16 akt sądowych; akta administracyjne - teczka 1/1). Stwierdzić zatem należy, że skarżąca udokumentowała, że jest właścicielką działek położonych na terenie objętym zaskarżoną uchwałą. Brak było zatem podstaw do wystosowania do skarżącej wezwania z dnia 11 marca 2016 r. Należy przy tym podkreślić, że stwierdzając brak naruszenia interesu prawnego skarżącej zaskarżoną uchwałą Sąd I instancji oparł swoje stanowisko jedynie na niewykonaniu ww. wezwania, które - jak już wyżej wskazano - było niezasadne.
Sąd I instancji nie odniósł się przy tym w żaden sposób do przedłożonej wraz ze skargą umowy darowizny z dnia [...] stycznia 2013 r. Wobec tego uznać należy, że w sprawie doszło do naruszenia art. 58 ust. 1 pkt 5a p.p.s.a., bowiem brak było podstaw do odrzucenia skargi z powodu niewykonania ww. wezwania, co czyni zasadnym zarzut naruszenia tego przepisu. Ocena zaś, czy doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej wymaga dokonania analizy ustaleń przyjętych w zaskarżonej uchwale.
Zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. poprzez jego niezastosowanie jest natomiast przedwczesny, bowiem Sąd I instancji uznając, że nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej, nie dokonywał kontroli legalności zaskarżonego planu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
NSA nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, bowiem zgodnie z uchwałą NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a takim jest właśnie postanowienie o odrzuceniu skargi.