Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 892/23 oddalił sprzeciw M. D. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2023 r., nr 278/2023 w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. D., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia w całości decyzji nr 278/2023 Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB") z dnia 7 marca 2023 r. (znak sprawy: WOP.7721.1006.2022.AKA) uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej także: "PINB") w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a to poprzez uznanie za prawidłowe stanowiska MWINB odnośnie przedmiotu niniejszego postępowania i odnośnie braków w zakresie materiału dowodowego, przy równoczesnym nieuwzględnieniu kwestii, że MWINB pominął część ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1450/21 (dalej także: "wyrok poprzedzający") - w sytuacji gdy wprawdzie sentencja zaskarżonej decyzji jest prawidłowa, ale jej uzasadnienie wadliwe, albowiem przedmiotem niniejszego postępowania jest przede wszystkim sytuacja w ww. lokalu nr A, a dodatkowo z uzasadnienia wyroku poprzedzającego wynikają pominięte w zaskarżonej decyzji (który to błąd znalazł swoją kontynuację także w zaskarżonym wyroku) oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania, zgodnie z którymi organ prowadzący postępowanie powinien zająć się także wnioskami dowodowymi skarżącej w przedmiocie oceny zgodności przewodów wentylacyjnych w lokalu nr A z projektem budowalnym oraz w przedmiocie zbadania ich wpływu na funkcjonowanie przewodów wentylacyjnych w lokalu nr B, co nie zostało zrealizowane na etapie postępowania przed PINB i to także w tym zakresie faktycznie materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu I instancji (przed PINB) dotknięty jest rażącymi brakami, które nie mogą zostać uzupełnione przez organ II instancji w ramach postępowania odwoławczego.
Wskazując na powyższy zarzut skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2023 r., nr 278/2023, którą organ ten, po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 7 października 2022 r., znak: PINB.IIIOT.5162.25.2013.IC odmawiającej nakazania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr B w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] z uwagi na bezzasadność zgłoszonego żądania - uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje, że w niniejszej sprawie konieczne było wydanie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zarzuty skarżącej dotyczą uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej kasacyjnie uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wadliwe, albowiem przedmiotem niniejszego postępowania jest przede wszystkim sytuacja w lokalu nr A, a dodatkowo z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1450/21 wynikają pominięte w zaskarżonej decyzji oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania, zgodnie z którymi organ prowadzący postępowanie powinien zająć się także wnioskami dowodowymi skarżącej w przedmiocie oceny zgodności przewodów wentylacyjnych w lokalu nr A z projektem budowalnym oraz w przedmiocie zbadania ich wpływu na funkcjonowanie przewodów wentylacyjnych w lokalu nr B, co nie zostało zrealizowane na etapie postępowania przed PINB i to także w tym zakresie faktycznie materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu I instancji dotknięty jest rażącymi brakami, które nie mogą zostać uzupełnione przez organ II instancji w ramach postępowania odwoławczego.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1450/21 wskazał, że organ nie odniósł się w sposób adekwatny do okoliczności powoływanych przez skarżącą, z których wynikało, że pomimo upływu czasu zgłaszane problemy z wentylacją w jej mieszkaniu pozostają aktualne, a skutki nieprawidłowej wentylacji nasiliły się. Zaprzeczenie tym twierdzeniom możliwe było tylko poprzez powołanie dowodów odnoszących się do oceny aktualnego stanu faktycznego, a takich w tej sprawie nie było.
Sąd wskazał, że w toku postępowania M. D. domagała się między innymi kontroli przewodów wentylacyjnych w lokalu nr A i oceny ich zgodności z projektem budowlanym oraz zbadania ich wpływu na funkcjonowanie przewodów wentylacyjnych w swoim lokalu nr B, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność nieprawidłowości przewodów wentylacyjnych w lokalu nr B. Organ nie skonfrontował tych wniosków dowodowych ze stanem faktycznym istniejącym w dniu orzekania, tym samym nie ocenił prawidłowo potrzeby przeprowadzenia tych dowodów. Sąd wskazał, że kluczową kwestią dla prawidłowości rozstrzygnięcia, była ocena twierdzenia skarżącej o wadliwie działającej wentylacji grawitacyjnej w jej mieszkaniu, w związku z nieprawidłowościami wskazywanymi w lokalu nr A. Wobec tego należy zauważyć, że na stronie 5 zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy PINB winien mieć na uwadze uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1450/21.
Niepowołanie przez organ odwoławczy wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkich ocen prawnych i wskazań zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku nie stanowi uchybienia powodującego konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organ I instancji na mocy art. 153 p.p.s.a. i tak będzie obowiązany te oceny i wskazania uwzględnić. W zaskarżonej decyzji organ nie zawarł natomiast stwierdzenia, że któregoś ze wskazań organ I instancji ma nie uwzględnić, tym samym nie może być mowy o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 153 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie, uznając podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut za niezasadny, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2a i § 3 p.p.s.a.