Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1901/13

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2785/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargi Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. na decyzje Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], oraz z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie wznowienia postępowania.

W tym miejscu wskazania wymaga, że Sąd I instancji połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia dwie skargi ww. Stowarzyszenia, tj. skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], oraz skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy dotyczące pierwszej z ww. decyzji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...], Wojewoda [...] ustalił, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych lokalizację autostrady A2 dla odcinka IV, przebiegającego przez województwo [...] od węzła P. do węzła K.. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], Minister Transportu i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołań od decyzji lokalizacyjnej, utrzymał tę decyzję w mocy.

Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją lokalizacyjną odwoławczą wystąpiło Stowarzyszenia "Z.", podnosząc, że lokalizacja autostrady narusza zabytek w postaci zespołu architektoniczno-produkcyjnego H. w P.), wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] stycznia 1992 r. Wskazało, że w toku postępowania lokalizacyjnego, dotyczącego odcinka autostrady Konserwator wypowiedział się negatywnie w sprawie jego proponowanego przebiegu w części przebiegającej przez przedmiotowy zespół. Natomiast organy obu instancji oparły się na decyzji Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...], orzekającej o uchyleniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków w części dotyczącej nieruchomości kolidującej z planowaną trasą autostrady, utrzymanej w mocy decyzją tego organu z dnia [...] października 2005 r., nr [...]. Obie wskazane wyże decyzje Ministra Kultury zostały uchylone wyrokiem Sądu z dnia 17 stycznia 2007 r., I SA/Wa 2328/05.

Powyższe nie doprowadziło jednakże do uchylenia decyzji w sprawie lokalizacji odcinaka autostrady, albowiem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał ponownie w dniu [...] listopada 2008 r. decyzję nr [...], uchylającą ostateczną decyzję o wpisie do rejestru w części wpisującej do rejestru zabytków działkę o numerze ewidencyjnym [...]. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2009 r. Z uwagi na powyższe Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. M. H. w sprawie wznowienia postępowania, odmówił uchylenia decyzji lokalizacyjnej odwoławczej.

Następnie decyzje konserwatorskie 2008 i 2009 r., wydane w przedmiocie uchylenia w części decyzji Konserwatora o wpisie do rejestru, zostały uchylone wyrokiem Sądu z dnia 22 stycznia 2010 r., I SA/Wa 557/09. W ocenie skarżącego Stowarzyszenia wyeliminowane zostały zatem decyzje, które rozstrzygnęły kwestię podstawową i warunkującą ustalenia lokalizacji autostrady przez teren zabytkowego zespołu ogrodniczego H..

Z tych względów w ocenie Stowarzyszenia postępowanie administracyjne w przedmiocie lokalizacji odcinka autostrady należy wznowić na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., albowiem decyzje w przedmiocie lokalizacji zostały wydane w oparciu o decyzję Ministra Kultury, która została następnie uchylona. Kwestia wpisu zespołu do rejestru zabytków stanowi ponadto zagadnienie wstępne, które wyrokiem Sądu z dnia 22 stycznia 2010 r. zostało ocenione odmiennie, aniżeli uczyniły to organy orzekające w przedmiocie lokalizacji odcinka autostrady (przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a.).

Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...], Minister Infrastruktury wznowił na wniosek Stowarzyszenia postępowanie administracyjne w sprawie lokalizacji ww. odcinka autostrady.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Minister Infrastruktury odmówił uchylenia decyzji lokalizacyjnej odwoławczej Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję lokalizacyjną Wojewody z dnia [...] listopada 2005 r.

Stowarzyszenie wniosło do Ministra Infrastruktury o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] marca 2011 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, utrzymał w mocy ww. decyzję Ministra Infrastruktury o odmowie uchylenia decyzji lokalizacyjnej odwoławczej Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r.

W uzasadnieniu wskazał, że kwestia dotycząca uchylenia rozstrzygnięć Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie wpisu przedmiotowego zespołu do rejestru zabytków, nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej ustalenia lokalizacji odcinka autostrady. Wynika to z tego, że wydanie decyzji w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), zwanej dalej "specustawą drogową", nie jest uzależnione od innych decyzji lub orzeczeń sądowych. Decydującym elementem wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogowej w tej mierze jest opinia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Taką opinię inwestor dołączył do dokumentacji. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że opinia ta wyrażała negatywne stanowisko konserwatora w odniesieniu do przebiegu inwestycji w obrębie przedmiotowego zespołu.

Powyższe wynika z faktu, że opinia ta miała niewiążący charakter. Organy obu instancji, orzekające w postępowaniu lokalizacyjnym, rozważyły argumenty zawarte w opinii konserwatorskiej, dokonały ich swobodnej oceny, ostatecznie ich nieuwzględniając. Dlatego fakt wyeliminowania z obiegu prawnego kolejnymi wyrokami Sądu rozstrzygnięć Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uchylających decyzję z 1992 r. o wpisie przedmiotowego zespołu do rejestru, nie mieści się w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Ponadto obie decyzje wydane w przedmiocie lokalizacji odcinka autostrady były przedmiotem kontroli zarówno Sądu, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które to sądy nie stwierdziły niezgodności planowanej inwestycji z prawem, w tym z ustaleniami wynikającymi z opinii dołączonych do wniosku o ustalenie lokalizacji.

Powyższą decyzję zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie "Z.", podnosząc zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. przez wadliwie uznanie, że decyzje wydane w przedmiocie lokalizacji odcinka autostrady nie zostały wydane w oparciu o decyzje Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2005 r. i z dnia [...] października 2005 r., orzekające o uchyleniu wpisu zespołu do rejestru zabytków; oraz art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a. przez wadliwie uznanie, że kwestia wpisu lub uchylenia wpisu zabytku do rejestru nie stanowiła zagadnienia wstępnego w postępowaniu o ustalenie lokalizacji odcinka autostrady.

Natomiast w zakresie drugiej z ww. zaskarżonej decyzji w uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], Minister Infrastruktury wznowił, na wniosek A. M. H. z dnia 5 kwietnia 2007 r., uzupełniony pismem A. M. H. i W. H. H. z dnia 14 listopada 2007 r., postępowanie administracyjne zakończone decyzją lokalizacyjną odwoławczą. Wnioskodawcy, powołując się na przesłankę wznowieniową, wymienioną w art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., podnieśli, że decyzja lokalizacyjna organu I instancji została podjęta w oparciu o decyzję Ministra Kultury z dnia [...] października 2005 r., utrzymującą w mocy decyzję Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2005 r., na podstawie której wykreślono z rejestru zabytków przedmiotowy zespół.

Natomiast wyrokiem z dnia 17 stycznia 2007 r., I SA/Wa 2328/05, Sąd uchylił obie decyzje Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, skutkiem czego, zdaniem wnioskodawców, zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez sąd odmiennie od oceny przyjętej przez organy wydające ww. decyzje lokalizacyjne.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], Minister Infrastruktury odmówił uchylenia decyzji lokalizacyjnej odwoławczej, utrzymującej w mocy decyzją lokalizacyjną, stwierdzając, że w wyniku wydania decyzji konserwatorskich z 2008 i 2009 r. w sprawie skreślenia z rejestru zabytków przedmiotowego zespołu, nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., na którą powoływali się wnioskodawcy.

Stowarzyszenie "Z." złożyło wniosek o wznowienie, w trybie art. 145 § 1 pkt 7 i 8 K.p.a., postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r., wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz o wydanie decyzji uchylającej decyzję lokalizacyjną odwoławczą oraz poprzedzającą ją decyzję lokalizacyjną organu I instancji. We wniosku Stowarzyszenie podniosło, że wyrok Sądu z dnia 22 stycznia 2010 r., I SA/Wa 557/09, uchylający decyzje konserwatorskie z 2008 i 2009 r., orzekające w sprawie uchylenia w części decyzji Konserwatora z 1992 r. o wpisie zespołu do rejestru zabytków, jest orzeczeniem sądu, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. W przywołanym wyroku Sąd odmiennie ocenił zagadnienie wstępne, jakim był wpis do rejestru zabytków przedmiotowego zespołu ogrodniczego, a zatem ziściła się także przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], Minister Infrastruktury wznowił na wniosek skarżącego Stowarzyszenia postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], Minister Infrastruktury, na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2, art. 145 § 1 pkt 7 i 8 oraz art. 150 § 1 K.p.a., odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2009 r.

Stowarzyszenie wniosło do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r.

W uzasadnieniu Minister stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego Stowarzyszenia, w odniesieniu do postępowania zakończonego decyzją z 2009 r., odmawiającą uchylenia decyzji lokalizacyjnej odwoławczej nie wystąpiły przesłanki wznowieniowe, o których mowa w art.145 § 1 pkt 7 i 8 K.p.a. W ocenie organu kwestia wpisu przedmiotowego zespołu do rejestru zabytków nie stanowiła zagadnienia wstępnego w postępowaniu lokalizacyjnym (brak zatem przesłanek do wywodzenia, że w sprawie wystąpiła sytuacja, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a.), a jednocześnie decyzja lokalizacyjna nie jest decyzją opartą na decyzji w przedmiocie wykreślenia zespołu z rejestru zabytków (brak zatem przesłanek do wywodzenia, że w sprawie wystąpiła sytuacja, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.). Szczegółowa argumentacja stanowiska Ministra w tym zakresie koresponduje ze stanowiskiem organu, przedstawionym w drugiej, zaskarżonej obecnie decyzji, dotyczącej odmowy uchylenia decyzji lokalizacyjnej.

Powyższą decyzję zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie "Z.", podnosząc zarzuty naruszenia art. 146 § 2 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 8 i pkt 7 K.p.a. przez uznanie, że:

1. - decyzje wydane w przedmiocie lokalizacji ww. odcinka autostrady nie zostały wydane w oparciu o decyzję Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2005 r. o uchyleniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków w części dotyczącej nieruchomości kolidującej z planowaną trasą autostrady, utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia 17 października 2005 r., która to decyzja została uchylona wyrokiem Sądu z dnia 17 stycznia 2007 r. oraz przyjęcie, że kwestia wpisu lub uchylenia zabytku do rejestru zabytków nie stanowiła zagadnienia wstępnego w powyższej sprawie mimo, że z decyzji organów wyraźnie wynika, że decydując o przebiegu autostrady przez powyższy zabytek oparły się na decyzjach Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o uchyleniu decyzji o wpisie go do rejestru zabytków, w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania określone w powyższych przepisach mimo uchylenia wyrokiem Sądu Administracyjnego powyższych decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
2. - przyjęcie, że uchylenie wyrokiem Sądu z 22 stycznia 2010 r. decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2009 r., nr [...], oraz z [...] listopada 2008 r., nr [...], o uchyleniu decyzji o wpisie zespołu do rejestru zabytków nie stanowi podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r.

Uzasadniając zarzuty skargi, Stowarzyszenie przedstawiło argumentację, korespondującą z argumentacją przedstawioną w skardze na decyzję w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji lokalizacyjnej odwoławczej.

W odpowiedziach na obie ww. skargi Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 340/12, Sąd po rozpoznaniu sprawy ze skarg Stowarzyszenia uchylił obie zaskarżone decyzje Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz obie decyzje Ministra Infrastruktury, utrzymane zaskarżonymi decyzjami w mocy. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, wyrokiem z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1925/12, uchylił wyrok Sądu z dnia 9 maja 2012 r. i przekazał sprawę Sądowi do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że organ, prowadząc postępowanie na wniosek strony, związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi w takim wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez stronę. Zaś w podaniach o wznowienie Stowarzyszenie jako podstawy wznowienia wskazywało jedynie okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 7 i 8 K.p.a., nie powoływało natomiast podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. dotyczącej ujawnienia nowych okoliczności nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji; zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie wznowienia, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 7 i 8 wskazane przez Stowarzyszenie.

Ponadto NSA stwierdził, że zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 8 lit. f specustawy drogowej ustawodawca uznał za wystarczające zasięgnięcie opinii właściwego organu konserwatorskiego w zakresie przebiegu danej drogi w obrębie obiektów zabytkowych, niewskazując przy tym, by decyzja o ustaleniu lokalizacji była uzależniona od zgody właściwego organu konserwatorskiego na lokalizację. Ponadto w zakresie objętej wnioskiem o wznowienie decyzji wznowieniowej z 2009 r. podstawy wznowieniowe powinny odnosić się właśnie do tej decyzji z 2009 r., a nie do decyzji lokalizacyjnej, która była przedmiotem wcześniejszego wniosku o wznowienie złożonego przez inny podmiot. Również organ rozstrzygający sprawę we wznowionym postępowaniu powinien dokonać oceny wskazanych we wniosku Stowarzyszenia podstaw wznowienia w stosunku do ostatecznej decyzji z 2009 r.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2785/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając obie ww. skargi, wskazał, że w związku z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", związany jest wykładnią NSA zawartą w wyroku o sygn. akt II OSK 1925/12. Odnosząc się do podstaw wznowienia zawartych w obu wnioskach Stowarzyszenia, Sąd wskazał, że związane są z tą samą okolicznością, a mianowicie orzeczeniami organu właściwego w zakresie ochrony zabytków w przedmiocie wpisu występującego w niniejszej sprawie zespołu architektonicznego do rejestru zabytków.

W tym zakresie Sąd wyjaśnił na czym polega istota prawna przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 7 i 8 K.p.a.

Odnosząc istotę prawną ww. przesłanek wznowienia do decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją lokalizacyjną odwoławczą wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a. Przy wydaniu tej decyzji nie doszło bowiem do sytuacji, w której jeden z organów orzekających w przedmiocie lokalizacji odcinka autostrady (Wojewoda w I instancji, Minister Transportu i Budownictwa w II instancji) orzekłby przed wydaniem przez Ministra Kultury orzeczenia w przedmiocie wykreślenia zespołu z rejestru (decyzja lokalizacyjna Wojewody została wydana w dniu [...] listopada 2005 r., decyzja lokalizacyjna odwoławcza została wydana przez Ministra w dniu [...] kwietnia 2006 r. – obie wydane po wydaniu przez Ministra Kultury dwóch orzeczeń w przedmiocie wykreślenia zespołu z rejestru zabytków, tj. orzeczeń z dnia [...] lipca 2005 r. i [...] października 2005 r.).

Nawet gdyby zatem hipotetycznie podzielić stanowisko Stowarzyszenia, że kwestia przesądzenia przez organ ochrony zabytków bytu prawnego wpisu przedmiotowego zespołu do rejestru zabytków była zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu o ustalenie lokalizacji odcinka autostrady, to jednakże organ główny, orzekający o lokalizacji nie stosował instytucji, o której mowa w art. 100 § 2 lub § 3 K.p.a. (tj. nie rozstrzygał w trybie doraźnym, nadzwyczajnym kwestii wstępnej samodzielnie, przed tym jak uczynił to organ właściwy). Późniejsze dwukrotne uchylenie przez Sąd kolejnych decyzji w przedmiocie uchylenia wpisu do rejestru (wyroki Sądu z 2007 i 2010 r.) nie zmienia sytuacji, że w dacie orzekania o lokalizacji przez organy obu instancji, orzeczenia konserwatorskie, wydane wcześniej, pozostawały w obrocie prawnym.

Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu kwestia przesądzenia przez organ ochrony zabytków bytu prawnego wpisu przedmiotowego zespołu do rejestru zabytków nie była zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu o ustalenie lokalizacji odcinka autostrady.

Ponadto w ocenie Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia, że po wydaniu decyzji lokalizacyjnej odwoławczej wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego tą decyzją, przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Pomimo argumentacji Stowarzyszenia nie można uznać, że decyzja lokalizacyjna została wydana na podstawie decyzji konserwatorskich w rozumieniu, o którym mowa w art. 148 § 1 pkt 8 K.p.a. W konsekwencji powyższego nie można przyjąć, że uchylenie przez Sąd decyzji konserwatorskich wyrokiem z 2010 r. spowodowało powstanie przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko sformułowane zarówno przez Ministra – w obecnie zaskarżonych decyzjach, jak i przez Sąd w pierwszym, uchylonym przez NSA w toku kontroli instancyjnej, wyroku w przedmiocie rozpatrywanych skarg.

Poza sporem pozostaje fakt, że wydanie decyzji lokalizacyjnych zostało poprzedzone decyzjami Ministra o wykreśleniu zespołu z rejestru. Wprawdzie można w tej sytuacji mówić o współistnieniu, następstwie tych decyzji, czy też o zachodzeniu pomiędzy tymi decyzjami związku o ograniczonym charakterze, niemniej nie można doszukać się w tym zakresie daleko idącego, materialnoprawnego powiązania. Orzecznictwo sądowoadministracyjne ostatecznie nie uzależnia bowiem dopuszczalności wystąpienia przesłanki z art. 148 § 1 pkt 8 K.p.a. od stwierdzenia występowania związku pomiędzy dwoma orzeczeniami administracyjnymi, wyrażonego wprost w przepisie prawa.

W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy nie można abstrahować od faktu, że na gruncie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i specustawy drogowej, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania orzeczeń lokalizacyjnych, wpis do rejestru zabytków, ewentualnie jego brak, nie determinował swobody orzekania właściwego organu o ustalenie lokalizacji inwestycji drogowej. Okoliczność, że trasa planowanej drogi obejmuje również nieruchomości objęte ochroną konserwatorską łączyła się jedynie z obowiązkiem przedłożenia przez inwestora organowi prowadzącemu postępowanie w przedmiocie lokalizacji drogi opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 5 ust. 1 pkt 6 lit. g specustawy drogowej). Obowiązek ten został w postępowaniu lokalizacyjnym dopełniony (inwestor załączył do wniosku pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w W. z dnia 16 grudnia 2004 r., nr [...]). Podkreślił, że opinia ta, podlegająca ocenie organu właściwego w sprawie lokalizacji inwestycji drogowej jako element materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu lokalizacyjnym, nie była dla tego organu wiążąca.

W świetle tych wszystkich okoliczności, w ocenie Sądu, brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że wydanie przez właściwy organ decyzji o usunięciu zespołu z rejestru zabytków warunkowało prawną dopuszczalność ustalenia lokalizacji inwestycji drogowej. W konsekwencji powyższego brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

Na marginesie Sąd wskazał, że oceny wpływu decyzji konserwatorskich na decyzje w przedmiocie lokalizacji odcinka autostrady warto również zwrócić uwagę na ograniczone skutki decyzji lokalizacyjnych. Lokalizacja odcinka autostrady została ustalona na podstawie przepisów ustawy drogowej w brzmieniu, nie nadającym jeszcze decyzji lokalizacyjnej skutku wywłaszczającego własność nieruchomości objętych liniami rozgraniczającymi na rzecz Skarbu Państwa.

Odnosząc istotę prawną ww. przesłanek wznowienia do drugiej z zaskarżonych decyzji, tj. decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], Sąd stwierdził, że z uwagi na administracyjny tok tej sprawy przedmiotem oceny jest w tej sytuacji ustalenie, czy powołany przez Stowarzyszenie we wniosku o wznowienie postępowania wyrok o sygn. akt I SA/Wa 557/09, uchylający decyzje Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2008 r. oraz z dnia [...] marca 2009 r., orzekające w sprawie uchylenia w części decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie z dnia [...] stycznia 1992 r., należy uznać za podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] marca 2009 r. z racji wystąpienia przesłanek wznowieniowych, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 7 i 8 K.p.a.

W ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a. Zapadnięcie wyroku z dnia 22 stycznia 2010 r. nie jest równoznaczne z wystąpieniem w niniejszej sprawie sytuacji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., tj. rozstrzygnięciem przez organ główny, w sytuacji procesowej, o której mowa w art. 100 § 2 lub § 3 K.p.a., zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w sposób odmienny od tego w jaki później zagadnienie to rozstrzygnął organ właściwy. Fakt, że decyzją z lipca 2009 r. odmówiono uchylenia decyzji lokalizacyjnej odwoławczej z tej racji, że w dacie orzekania w tym przedmiocie przez organ, w obrocie prawnym funkcjonowały decyzje Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie wpisu zespołu do rejestru, które następnie zostały uchylone wyrokiem Sądu z dnia 22 stycznia 2010 r., nie oznacza, że decyzją z lipca 2009 r. Minister rozstrzygnął jakąkolwiek kwestię wstępną z pominięciem organu właściwego.

W odniesieniu do zaskarżonej decyzji Ministra wydanej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. nie wystąpiła również przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. W decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. Minister Infrastruktury, wydanej na skutek wznowienia postępowania lokalizacyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., dokonał oceny wpływu, jaki na byt prawny decyzji lokalizacyjnych, wywiera funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji konserwatorskich. W efekcie organ przyjął, zagadnienia konserwatorskie za kwestię wstępną w postępowaniu lokalizacyjnym, niestwierdzając jednakże podstaw do uchylenia decyzji lokalizacyjnych w tej konkretnej sprawie. Organ stwierdził zatem, że pomimo uchylenia wyrokiem Sądu z 2007 r. decyzji konserwatorskich z 2005 r. nie ma podstaw do uchylenia decyzji lokalizacyjnych, albowiem w następstwie wydania wspomnianego wyroku wydano kolejne decyzje konserwatorskie, tj. decyzje z 2008 i 2009 r.

Obecnie Stowarzyszenie podnosi, że w sytuacji, w której organ uzasadnił odmowę uchylenia decyzji lokalizacyjnych wejściem do obrotu prawnego decyzji konserwatorskich z 2008 r. i 2009 r., to uchylenie tychże decyzji wyrokiem Sądu z 2010 r. stanowi o wystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

W ocenie Sądu, stanowiska powyższego podzielić nie można z tej racji, że jak słusznie stwierdził w zaskarżonej obecnie decyzji Minister, kwestie ochrony konserwatorskiej zostały nieprawidłowo uznane w decyzji Ministra Infrastruktury z 2009 r. za zagadnienie wstępne w postępowaniu lokalizacyjnym. Kwestie ochrony konserwatorskiej nie stanowiły zagadnienia wstępnego ani w postępowaniu lokalizacyjnym, ani konsekwentnie w postępowaniu administracyjnym, toczącym się na skutek wznowienia postępowania lokalizacyjnego, zakończonym decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r. W świetle powyższego wydanie wyroku Sądu z 2010 r., uchylającego decyzje konserwatorskie z 2008 i 2009 r., nie stanowi podstawy do uznania, że w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z [...] lipca 2009 r. wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. złożyło Stowarzyszenie "Z.", wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. polegającą na uznaniu, że decyzja Ministra Transportu i Budownictwa z [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji o ustaleniu lokalizacji Autostrady A2 na odcinku [...] węzeł K. nie pozostawała w prawnym związku z decyzją Ministra Kultury z [...] lipca 2005 r., znak: [...], o uchyleniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków o uchyleniu decyzji o wpisie zabytkowego zespołu architektoniczno-ogrodniczego H. utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [...] października 2005 r., znak: [...], i nie jest wydana w oparciu o tę decyzję w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a, art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej "u.p.s.a.", w zw. z art. 134 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 146 § 2 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 lit. g i art. 5 ust. 3 specustawy drogowej oraz w zw. z art. 4 ust. 1, 2, 3 i 6, art. 6 ust. 1 i art. 36 ust. 1 pkt 8, 9 i 11 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami:

1. - przez brak należytego skontrolowania przez Sąd zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z [...] marca 2011 r., znak: [...]. pod względem zgodności z prawem i błędne nieuwzględnienie zarzutów skarżącej w zakresie naruszeń powyższych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i uznanie, że decyzja Ministra Transportu i Budownictwa z [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji o ustaleniu lokalizacji Autostrady A2 na odcinku [...]węzeł K. nie zostały wydane w oparciu o decyzję Ministra Kultury Ministra Kultury z [...] lipca 2005 r., znak [...], o uchyleniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków o uchyleniu decyzji o wpisie zabytkowego zespołu architektoniczno-ogrodniczego H. utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [...] października 2005 r., znak: [...], a w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. i brak jest podstaw do uchylenia ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji Autostrady A2, co doprowadziło do oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywanych przez niego skarg;
2. - także przez podzielenie stanowiska organu administracyjnego, że przedłożenie negatywnej opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest wystarczające do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi na terenie zabytku mimo dyrektyw nakazujących zapewnienie szczególnej ochrony zabytkowi wpisanemu do rejestru zabytków wynikających z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
3. - przez brak należytego skontrolowania przez Sąd zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], pod względem zgodności z prawem i błędne nieuwzględnienie zarzutów skarżącej w zakresie naruszeń powyższych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i uznanie, że decyzja Ministra Transportu i Budownictwa z [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji o ustaleniu lokalizacji Autostrady A2 na odcinku [...] węzeł K. nie zostały wydane w oparciu o decyzję Ministra Kultury z [...] lipca 2005 r., znak: [...], o uchyleniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków w części dotyczącej nieruchomości kolidującej z planowaną trasa autostrady, utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [...] października 2005 r., znak: [...], a także przez przyjęcie, że decyzja Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r., znak: [...], nie była oparta na decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2009 r., znak: [...], oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...], o uchyleniu decyzji Ministra Kultury o wpisie zespołu architektoniczno-produkcyjnego H. do rejestru zabytków i w konsekwencji uznanie, że uchylenie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 557/09, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r., znak: [...];
4. - także przez podzielenie stanowiska organów administracyjnego, że przedłożenie negatywnej opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest wystarczające do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi na terenie zabytku mimo dyrektyw nakazujących zapewnienie szczególnej ochrony zabytkowi wpisanemu do rejestru zabytków wynikających z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz uznanie, że wskutek wznowionego postępowania zapadłaby decyzja tej samej treści, co dotychczasowa, wobec czego istnieje przeszkoda do jej uchylenia na podstawie art. 146 § 2 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego, które powiązano wyłącznie z przesłanką wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że Sąd I instancji prawidłowo przedstawił istotę prawną przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., która zgodnie z wyrokiem NSA o sygn. akt II OSK 1925/12 w oparciu o art. 190 p.p.s.a. powinna być zbadana w ramach przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego w związku z zakresem stosownych wniosków Stowarzyszenia "Z." o wznowienie postępowania administracyjnego, które ograniczały się do ww. dwóch przesłanek wznowieniowych, w tym z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Należy zaaprobować stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. polega na fakcie istnienia takiego związku pomiędzy dwoma odrębnymi orzeczeniami administracyjnymi, który musi być wprost przewidziany w przepisie prawa (przepis stwierdza wprost, że wydanie orzeczenia administracyjnego odbywa się na podstawie innego orzeczenia), po drugie można przyjąć, że niezależnie od istnienia, czy też nieistnienia w konkretnych przypadkach wyraźnych wypowiedzi ustawodawcy, związek pomiędzy orzeczeniami, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. zachodzi zawsze, o ile wydanie danego orzeczenia administracyjnego nie jest możliwe bez wcześniejszego wydania orzeczenia innego rodzaju.

Jednak o tej przesłance wznowieniowej można w ogóle mówić jeżeli wydanie decyzji wymagało oparcia się na innej decyzji lub orzeczeniu sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała, ponieważ w przedmiotowej sprawie decyzje lokalizacyjne I instancji i II instancji nie zostały wydane w oparciu o decyzję, która następnie została uchylona lub zmieniona. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa decyzja Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2005 r. o uchyleniu ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] stycznia 1992 r., wpisującej do rejestru zabytków pod nr [...] zespół architektoniczno-produkcyjny H. w P., w części wpisującej do tego rejestru część działki nr ew. [...], tj. teren położony na północ od zabytkowego muru (oznaczonego nr 8) i jego przedłużenia w linii prostej w kierunku wschodnim do granicy tej działki – nie stanowiła podstawy do wydania decyzji lokalizacyjnej.

Wydanie decyzji lokalizacyjnej nie było bowiem w żaden sposób prawnie zależne od wydania ww. decyzji Ministra Kultury. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można zapominać, że wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej podlega specjalnemu ustawodawstwu, które w tym zakresie nie wymagało wydania żadnej decyzji konserwatorskiej. Uregulowania zawarte w specustawie drogowej należy traktować jako lex specialis w stosunku do pozostałego ustawodawstwa, w tym w odniesieniu do przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z art. 1 ust. 1 specustawy drogowej wynika bowiem norma prawna, zgodnie z którą znacznie uproszczone procedury przygotowania i realizacji inwestycji drogowych przewidziane w specustawie drogowej przewidują wyłączenie lub ograniczenie stosowania innych obowiązujących przepisów, które w sposób istotny mogłyby opóźnić sprawną realizację celu publicznego jakim jest rozbudowa infrastruktury drogowej.

W tym zakresie w niniejszej sprawie wypowiedział wiążącą ocenę prawną Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt II OSK 1925/12. Zgodnie z tą oceną ustawa o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych jest aktem o szczególnym charakterze, mającym na celu przyśpieszenie procesu administracyjnego związanego z budową dróg. W ramach tego przyśpieszonego trybu ustawodawca w art. 11d ust. 1 pkt 8f tej ustawy uznał za wystarczające zasięgnięcie opinii właściwego organu konserwatorskiego w zakresie przebiegu danej drogi w obrębie obiektów zabytkowych, niewskazując przy tym, by decyzja o ustaleniu lokalizacji była uzależniona od zgody właściwego organu konserwatorskiego na lokalizację. Co prawda, w ww. wyroku powołano się na jednostkę redakcyjną, która nie obowiązywała w dacie wydania ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej, to jednak jednostka ta odpowiada wówczas obowiązującej treści art. 5 ust. 1 pkt 6 lit. g. Zgodnie z tym przepisem wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi zawiera w szczególności opinie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków – w odniesieniu do dóbr kultury chronionych na podstawie odrębnych przepisów.

W tym zakresie wzajemne relacje specustawy drogowej z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wprost wyjaśniał art. 5 ust. 3, zgodnie z którym opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 6, zastępowały uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami. Prawidłowo zatem Sąd I instancji stwierdził, że dla wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi nie było w niniejszej sprawie wymagane wydanie decyzji przez konserwatora zabytków, w tym wynikających z art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Oznacza to, że wszystkie kwestie wiążące się z decyzją Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2005 r. o uchyleniu ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] stycznia 1992 r., tj. wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroki o sygn. akt: I SA/Wa 2328/05 i I SA/Wa 557/09, stanowią zupełnie inne zagadnienie prawne, które nie wiązało się i wiąże się z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi.

To czy ww. część zespołu architektoniczno-produkcyjnego H. w P., podlegała wpisowi do rejestru zabytków, czy też nie, nie miało wpływu na tok postępowania w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej. W sprawie wydania decyzji lokalizacyjnej inwestor bowiem spełnił w zakresie ochrony konserwatorskiej ww. zespołu wszystkie wymagania, na co wskazywał Sąd I instancji. Z akt sprawy wynika, że inwestor załączył do wniosku opinię Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w W. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], której to opinii przepisy specustawy drogowej nie nadawały charakteru wiążącego. Dlatego Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że opinia ta, podlegająca ocenie organu właściwego w sprawie lokalizacji inwestycji drogowej jako element materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu lokalizacyjnym, nie była dla tego organu wiążąca.

Natomiast jeżeli organ administracyjny, wydając decyzję o lokalizacji inwestycji drogowej, nie odniósł się do treści takiej opinii, to ewentualne zarzuty w tym zakresie można było podnosić w trakcie postępowania zwykłego. Tego rodzaju zarzuty nie mogą stanowić przesłanki wznowieniowej, w tym w odniesieniu do art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Ponadto ewentualne pozostawienie w obrocie prawnym wpisu do rejestru zabytków, uchylonego ww. decyzją Ministra Kultury z dnia [...] lipca 2005 r., nie oznaczało, że przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej wymagane miałoby być uzyskanie decyzji konserwatora w zakresie zgody na podział zabytku oraz zmianę przeznaczenia tego zabytku, a także w zakresie podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Uzyskanie decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej na podstawie specustawy drogowej nie było uzależnione od takich pozwoleń konserwatora, na które wskazuje strona skarżąca kasacyjnie. Twierdzenia strony skarżącej kasacyjnie w tym zakresie są gołosłowne i nieznajdujące oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Z tych względów dla postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...], oraz dla postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], nie mogą stanowić o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt: I SA/Wa 2328/05 i I SA/Wa 557/09, które dotyczyły kwestii wpisu ww. zespołu do rejestru zabytków, które to zagadnienie prawne nie było związane z wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej, ponieważ przepisy obowiązującego prawa w tym zakresie wymagały jedynie załączenia do wniosku o wydanie takiej decyzji opinii konserwatorskiej (art. 5 ust. 1 pkt 6 lit. g.; art. 5 ust. 3 specustawy drogowej).

Oceny tej nie zmienia fakt wydania przez Ministra Kultury decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. o uchyleniu ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] stycznia 1992 r., jak i wynik postępowań sądowoadministracyjnych związanych z tą decyzją. Zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. wiąże się bowiem z istnieniem związku prawnego pomiędzy rozstrzygnięciami organów lub organów i sądów, nie zaś faktycznym wydaniu rozstrzygnięcia w trakcie postępowania administracyjnego. Jak już wyżej wskazano kwestia wpisu do rejestru zabytków ww. część zespołu architektoniczno-produkcyjnego H. w P. nie pozostawała w prawnym związku z procedurą zmierzającą do wydania decyzji lokalizacyjnej. Przepisy specustawy drogowej w tym zakresie wymagały jedynie opinii właściwego organu, który to wymóg został w niniejszej sprawie spełniony. Sąd I instancji prawidłowo ocenił zatem, że ww. decyzja Ministra Kultury nie stanowiła decyzji w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., w oparciu o którą zapadła decyzja lokalizacyjna.

Ponadto, w tym miejscu wskazania wymaga, że w związku z treścią art. 170 p.p.s.a. uwzględnieniu w niniejszej sprawie powinna podlegać ocena prawna zawarta w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 1392/06 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 1393/07 zapadłych w innym postępowaniu bo dotyczącym skargi Stowarzyszenia "Z." na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], w przedmiocie lokalizacji drogi krajowej. Co prawda, w wyrokach tych wskazano, że wydanie przez Ministra Kultury decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. o uchyleniu ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W. z dnia [...] stycznia 1992 r. stworzyło możliwość zachowania w tej sprawie części przyjętego we wskazaniach lokalizacyjnych przebiegu drogi; i dopiero po zakończeniu całej procedury dotyczącej uchylenia wpisu do rejestru zabytków, będzie można dokonać stosownej oceny, także w zakresie posiadania przez inwestora stanowiska właściwego organu zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 5 specustawy drogowej – jednak ocena ta nie uwzględniała i nie odnosiła się do faktu uzyskania przez inwestora stosownej opinii konserwatora zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 lit. g tej ustawy, do którego to faktu wprost odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny, ale w wiążącym w niniejszej sprawie, na podstawie art. 190 p.p.s.a., wyroku o sygn. akt II OSK 1925/12. Zatem ocena prawna wyrażona w wyrokach o sygn. akt IV SA/Wa 1392/06 i II OSK 1393/07 nie miała wpływu na wynik postępowania w niniejszej sprawie.

Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a, art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.; art. 134 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.; art. 146 § 2, art. 145 § 1 pkt 8 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 K.p.a.; oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 lit. g i art. 5 ust. 3 specustawy drogowej; oraz art. 4 ust. 1, 2, 3 i 6, art. 6 ust. 1 i art. 36 ust. 1 pkt 8, 9 i 11 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozbawione są usprawiedliwionych podstaw.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.