Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 26 kwietnia 2017 r., sygn. II SA/Go 79/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, w wyniku rozpoznania skargi T.M., uchylił uchwałę Okręgowej Rady Łowieckiej w [...] z [...] grudnia 2015 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją uchwałę Zarządu Okręgowego PZŁ w [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] w sprawie wymierzenia T. M. kary porządkowej za nieprzestrzeganie zasad selekcji przy odstrzale jeleni – byków.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Okręgowa Rada Łowiecka w [...] zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Strona wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi Okręgowa Rada Łowiecka w [...] zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymaganiom z art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na powierzchownym rozpoznaniu sprawy i niedokonaniu wszechstronnej oceny prawnej podniesionych przez skarżącego w skardze zarzutów, w szczególności na niewskazaniu podstawy prawnej uznania, iż posiadający uprawnienia selekcjonerskie M. M. nie mógł być członkiem komisji dokonującej oceny prawidłowości dokonanego przez T. M. odstrzału, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż miało ten skutek, że Sąd I instancji nie dokonał kontroli zaskarżonej uchwały pod względem jej zgodności z prawem.
Uczestnik postępowania T. M. w złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną przedstawił swoje stanowisko w sprawie nie zgłaszając żadnych żądań.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jej przesłanki - enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. - w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna Okręgowej Rady Łowieckiej w [...] nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. w brzmieniu nadanym na podstawie art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 658), uzasadnienie sporządzanego przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sporządzone przez Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnienie wyroku może zostać zawężone wyłącznie do oceny tych aspektów prawnych, które świadczą o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, z którego to uprawnienia Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie postanowił skorzystać.
Podstawy rozpoznawanej skargi kasacyjnej ograniczają się do postawionego wobec zaskarżonego wyroku zarzutu niewłaściwej realizacji przez Sąd I instancji wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązku przedstawienia przez ten Sąd podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia w zakresie, w jakim podstawę uchylenia na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a. zaskarżonej uchwały Okręgowej Rady Łowieckiej w [...] z [...] grudnia 2015 r. oraz poprzedzającej ją uchwały Zarządu Okręgowego PZŁ w [...] z [...] czerwca 2015 r. w sprawie wymierzenia kary porządkowej stanowił stwierdzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim brak wykazania prawidłowości powołania do składu komisji do spraw oceny prawidłowości odstrzałów M. M., tj. osoby, która zgodnie z treścią protokołu ponownej oceny prawidłowości odstrzałów, była członkiem tej komisji.
W kontekście podniesionego przez stronę zarzutu naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. przypomnieć należy, że powołany przepis jest przepisem proceduralnym regulującym wymogi sporządzenia uzasadnienia wyroku i może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej m.in. w przypadku wykazania, że w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji pominął obowiązek przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku dowodzi, że zarzut ten mógł być uznany za zasadny, gdyż motywy, które stały za przyjęciem przez Sąd I instancji kwestionowanego przez Okręgową Radę Łowiecką stanowiska o braku uprawnień M. M. do dokonania w ramach komisji do spraw oceny prawidłowości odstrzałów ponownej oceny prawidłowości odstrzału dokonanego przez T. M., w zaskarżonym wyroku zostały szczegółowo wyłożone. Odwołując się do ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie w jej brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy – Prawo łowieckie (Dz. U z 2014 r. poz. 228), na podstawie której zmieniono m.in. art. 32 ust. 4 pkt 11 ustawy Prawo łowieckie, pozostawiając do regulacji Statutu kwestie sankcji porządkowych za naruszenie obowiązków członkowskich, w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji stwierdził, że kwestia trybu oraz kryteriów oceny zgodności odstrzału samców zwierzyny płowej i muflonów oraz wymierzania kar porządkowych w przypadkach stwierdzenia nieprawidłowości w odstrzale jest kwestią wewnątrzorganizacyjną.
Sąd ustalił, że zgodnie z § 127 pkt 17 Statutu PZŁ obowiązującego w dacie podejmowania kontrolowanych przez Sąd I instancji uchwał, powoływanie komisji dokonującej oceny zgodności odstrzału samców zwierzyny płowej i muflonów należy do kompetencji okręgowej rady łowieckiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał następnie, że zgodnie z pkt I ppkt 1 uchwały Naczelnej Rady Łowieckiej z [...] września 2014 r. w sprawie zmiany uchwały Naczelnej Rady Łowieckiej z [...] lutego 2005 r. w sprawie przyjęcia zasad selekcji osobniczej i populacyjnej zwierząt łownych w Polsce oraz zasad postępowania przy ocenie prawidłowości odstrzału (wydanej na podstawie § 108 pkt 12 Statutu PZŁ i obowiązującej w dacie podejmowania objętych skargą uchwał), ocena odstrzału dokonywana jest przez okręgowe komisje do spraw oceny prawidłowości odstrzałów, zwane dalej komisjami, powołane przez okręgowe rady łowieckie. Komisje pracują w składach oceniających, powoływanych przez Zarządy Okręgowe PZŁ tylko spośród członków komisji, z uwzględnieniem art. 42 d Prawa łowieckiego.
Zgodnie z ppkt. 2 pkt I w skład komisji, jako przedstawiciele PZŁ, mogą wchodzić jedynie członkowie posiadający uprawnienia selekcjonerskie. W ppkt 12 pkt I tej uchwały wskazuje się, że zainteresowany może w ciągu 14 dni od zawiadomienia o wynikach oceny (ppkt 11) zwrócić się o ponowną ocenę, której dokonuje skład oceniający powołany spośród członków komisji z wyłączeniem członków składu, który dokonywał zakwestionowanej oceny. Z prac komisji sporządzane jest sprawozdanie. Stwierdzając, że skład komisji dokonującej ponownej oceny prawidłowości odstrzału nie był zgodny z pkt. I ppkt. 1 uchwały Naczelnej Rady Łowieckiej z [...] września 2014 r. w sprawie zmiany wcześniejszej uchwały Naczelnej Rady Łowieckiej z [...] lutego 2005 r. w sprawie przyjęcia zasad selekcji osobniczej i populacyjnej zwierząt łownych w Polsce oraz zasad postępowania przy ocenie prawidłowości odstrzału, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nieprzedstawienie przez organ, pomimo wezwania Sądu, uchwał Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] powołujących składy oceniające spośród członków komisji (skład dokonujący pierwszej oraz drugiej oceny) stosownie do pkt. I ppkt. 1 i 12 ww. uchwały Naczelnej Rady Łowieckiej z [...] września 2014r. uniemożliwia Sądowi weryfikację ich zgodności z przepisami powołanej ostatnio uchwały.
Zauważając dodatkowo, że arkusz oceny prawidłowości odstrzału z dnia 1 marca 2015 r. zawiera nieczytelne podpisy członków komisji, Sąd pokreślił, że mimo wezwania Sądu, organ składów imiennych komisji nie podał. Analiza porównawcza treści uchwały Okręgowej Rady Łowieckiej w [...] z [...] września 2015 r. nr [...] w sprawie powołania komisji problemowych z treścią protokołu ponownej oceny doprowadziła Sąd I instancji do przyjęcia wniosku, że wymieniony w tym protokole oraz w zaskarżonej uchwale Okręgowej Rady Łowieckiej w [...] z [...] grudnia 2015 r. M. M., członek składu dokonującego ponownej oceny prawidłowości odstrzału, nie mógł być członkiem komisji do spraw oceny prawidłowości odstrzałów, gdyż nie został wymieniony we wskazanej powyżej uchwale Okręgowej Rady Łowieckiej w [...] z [...] grudnia 2015 r. Wobec powyższych ustaleń poczynionych na podstawie akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały w przedmiocie nałożenia kary porządkowej doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności pkt. I ppkt. 1, 2 i 12 uchwały Naczelnej Rady Łowieckiej z [...] września 2014 r. w sprawie przyjęcia zasad selekcji osobniczej i populacyjnej zwierząt łownych w Polsce oraz zasad postępowania przy ocenie prawidłowości odstrzału w zw. z art. § 108 pkt 12 Statutu PZŁ i art. 42da ust. 1 Prawa łowieckiego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
W nawiązaniu do przywołanych powyżej pisemnych motywów zaskarżonego wyroku nie można zatem zgodzić się z Okręgową Radą Łowiecką, że Sąd I instancji nie wskazał, na czym stwierdzone przez ten Sąd naruszenie prawa przy podjęciu zaskarżonych uchwał polegało i w jaki sposób mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zapatrywaniu skarżącego, nie może budzić wątpliwość, że uchybienia proceduralne przy powoływaniu składów komisji oceniających prawidłowość odstrzałów stanowią o wadliwości procedury w sprawie wymierzenia kary porządkowej, która może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tych warunkach zarzut Okręgowej Rady Łowieckiej, iż w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku pominięto wskazanie podstaw faktycznych i prawnych uznania, iż M. M. nie mógł dokonać oceny prawidłowości odstrzału, gdyż nie był do tego prawnie umocowany, okazał się całkowicie niezasadny.
Wnioskom formułowanym przez Okręgową Radę Łowiecką we wskazanej przez nią podstawie kasacyjnej przeczy przy tym nie tylko lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ale również argumentacja skarżącej Rady podana na uzasadnienie sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu. Dostrzec bowiem należało, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ expressis verbis przyznał, że z motywów zaskarżonego wyroku wynika, iż powodem uchylenia przez Sąd I instancji ww. uchwał w sprawie wymierzenia kary porządkowej było, m.in., stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż komisja problemowa do spraw oceny prawidłowości odstrzałów była niewłaściwie obsadzona, gdyż wchodzący w jej skład M. M. nie powinien być jej członkiem, skoro nie został powołany do pełnienia tej funkcji na mocy uchwały Okręgowej Rady Łowieckiej w [...] z [...] września 2015 r. nr [...].
Również i ta okoliczność prowadzi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, do wniosku, że zarzuty sformułowane w podstawie skargi kasacyjnej, które swoje uzasadnienie czerpały ze stanowiska, że wadliwe działania Sądu I instancji polegało na naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie stanu prawnego sprawy oraz niewskazaniu podstawy prawnej uznania, iż M. M. nie mógł dokonać oceny prawidłowości odstrzału dokonanego przez T. M., są chybione, skoro pisemnym uzasadnieniu zapadłego orzeczenia kwestia dotycząca właściwego umocowania M. M. do uczestniczenia w procedurze dotyczącej wymierzenia T. M. kary porządkowej za nieprzestrzeganie zasad selekcji przy odstrzale jeleni – byków nie tylko nie została pominięta, ale została przez Sąd I instancji szczegółowo rozważona.
W odniesieniu do wyrażonego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zapatrywania Rady, iż jedynym wymogiem stawianym osobom kontrolującym prawidłowość odstrzału jest posiadanie uprawnień selekcjonerskich, które M. M. posiadał, zaś komisja, której był członkiem została powołana zgodnie z § 127 pkt 17 Statutu PZŁ, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, stanowi ono merytoryczną polemikę ze stanowiskiem Sądu i instancji, która jednakże w związku z tym, że podstawa kasacyjna obejmuje jedynie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej nie stwarza. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku przedstawił swoją ocenę ustalonego stanu faktycznego sprawy, jak również wyjaśnił podstawę prawną orzeczenia w sposób potencjalnie umożliwiając Naczelnemu Sądowi Administracyjnego efektywne wykonanie kontroli kasacyjnej w zakresie stwierdzonego przez ten Sąd naruszenia zaskarżonymi uchwałami prawa procesowego i materialnego.
Rzecz jednak w tym, że zarzutów dotyczących dokonania przez Sąd I instancji błędnej oceny ustalonych w sprawie faktów, błędnej wykładni lub nieprawidłowego zastosowania prawa materialnego strona skarżąca nie sformułowała. Za pośrednictwem podanego w podstawach kasacyjnych zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie nie może zwalczyć stanowiska Sądu I instancji co do wykładni bądź stosowania prawa lub oceny przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego sprawy. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że merytoryczna kontrola wykładni i stosowania prawa materialnego na podstawie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest dopuszczalna (por. wyroki NSA z 12 marca 2019 r., II OSK 1054/17; z 28 lutego 2019 r., I OSK 1446/17; z 14 lutego 2019 r., II OSK 691/17; z 27 listopada 2018 r., II OSK 2912/16). Wskazany zaś w uzasadnieniu skargi kasacyjnej § 127 pkt 17 Statutu PZŁ jest przepisem statuującym właściwość okręgowych rad łowieckich do powoływania komisji dokonujących oceny zgodności odstrzału samców zwierzyny płowej i muflonów z zasadami selekcji osobniczej.
Podkreślić w związku z tym należy, że rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie opierało się uznaniu, że uchwała Okręgowej Rady Łowieckiej w [...] z [...] września 2015 r. nr [...] w sprawie powołania komisji problemowych została wydana z naruszeniem § 127 pkt 17 Statutu PZŁ, lecz na tym, że treść ostatnio powołanej uchwały nie wskazuje na powołanie konkretnej osoby, która brała udział w procedurze wymierzania T.M. kary porządkowej do komisji do spraw oceny prawidłowości odstrzałów. W związku z tym nawiązanie przez autora skargi kasacyjnej do § 127 pkt 17 Statutu PZŁ jedynie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, bez uczynienia tego przepisu w powiązaniu z innymi normami materialnoprawnych, których zastosowanie w tej sprawie oceniał Sąd I instancji, jedną z podstaw kasacyjnych, usprawiedliwionej podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu nie daje.
Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.