Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2224/21, po rozpatrzeniu wniosku P. [...] S.A. z siedzibą w W. (P.), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 sierpnia 2021 r., znak: DON.7100.163.2021.WEJ oraz decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2021 r., znak: WINB-WIK.771.3.8.2021.
Powyższą decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję ŚWINB z dnia 24 czerwca 2021 r., nakazującą P. usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego nieużytkowanego wiaduktu drogowego znajdującego się w km [...] linii kolejowej nr [...] [...] (C.) w miejscowości S. Sąd I instancji wskazał na charakter zaskarżonych decyzji oraz stwierdził, że oceniając wniosek kierował się przede wszystkim ochroną dobra o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób korzystających z obiektu. Podkreślił, że z treści kwestionowanych rozstrzygnięć wynika wprost, że zły stan techniczny wiaduktu, mimo braku jego użytkowania, może stwarzać realne zagrożenie dla ruchu kolejowego w szczególności przez spadające na tory fragmenty betonu z gzymsu i zamków międzybelkowych.
W ocenie Sądu, należało przyznać pierwszeństwo ochronie życia i zdrowia użytkowników linii kolejowej znajdującej się pod wiaduktem przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez stronę skarżącą. Sąd zauważył, że w procesie budowlanym nie chodzi jedynie o koszty przeprowadzenia prac, gdyż w tym wypadku do istotniejszych kwestii należy utrzymanie obiektu w stanie zapewniającym bezpieczeństwo wszystkich użytkowników, a odnośnie tych kwestii nie przywołano żadnych argumentów we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Stąd też konieczność poniesienia określonych kosztów w celu wykonania nałożonego obowiązku tym bardziej nie może uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2224/21, oddalił skargę P. na powyższą decyzję GINB z dnia 26 sierpnia 2021 r.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyła P. wraz z wnioskiem o "wstrzymanie w całości wykonania decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24.06.2021 r., znak: WINB-WIK.771.3.8.2021, utrzymanej w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 26.08.2021 r., znak: DON.7100.163.2021.WEJ, bowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącej oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Spółka wskazała, że wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione tym, że: 1) termin jaki został wyznaczony to dzień 30 września 2021 r.;
- 2) wynik postępowania jest niepewny, a poniesienie przez P. kosztów nałożonych obowiązków wiązać się będzie z brakiem możliwości ich odzyskania, a także niepowetowaną szkodą;
- 3) P. jako spółka Skarbu Państwa zmuszona jest stosować przejrzyste procedury, w celu udzielenia zamówienia i zlecenia robót budowlanych, poprzez wybór kontrahenta, co wymaga czasu;
- 4) prace nad czynną linią kolejową wymagają uzgodnień z zarządcą linii kolejowej tj. P. [...] S.A.;
- 5) prace nad czynną linią kolejową wymagają zmiany organizacji ruchu na linii kolejowej, co jest uzależnione od stanowiska zarządcy linii kolejowej tj. P. S.A.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07).
Jednocześnie w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 633/18).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca kasacyjnie nie wykazała by w niniejszej sprawie do takiej zmiany okoliczności, w rozumieniu ww. art. 61 § 4 p.p.s.a., doszło. P., podobnie jak w poprzednim postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot udzielenie ochrony tymczasowej, nie uprawdopodobniła, że w stosunku do niej zachodzą przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przywołana obecnie w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w gruncie rzeczy stanowi powielenie argumentacji przedstawionej uprzednio we wniosku rozpoznawanym przez Sąd Wojewódzki. Aktualne pozostają więc rozważania poczynione przez Sąd I instancji w prawomocnym postanowieniu z dnia 2 grudnia 2021 r. Spółka nie wykazała, aby poczyniła jakiekolwiek starania, celem przeprowadzenia, jak twierdzi, koniecznego przetargu, celem wyłonienia wykonawcy robót budowlanych oraz dokonania uzgodnień z zarządcą linii kolejowej.
Poza tym strona skarżąca winna mieć na względzie, że poniesienie nakładów finansowych w wykonaniu wadliwej decyzji nie musi wiązać się z niepowetowaną szkodą. W takiej sytuacji stronie, która poniosła szkodę w wyniku wydania wadliwej decyzji przysługuje roszczenie odszkodowawcze (zob. postanowienia NSA: z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 522/14; z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 660/14).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4, art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.