Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę P. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 8 maja 2006r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skoro skarga, od której na podstawie § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) zwanego dalej "rozporządzeniem" winien zostać uiszczony wpis w wysokości 500 zł została wniesiona przez radcę prawnego i nie została należycie opłacona to podlegała odrzuceniu na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ustawą".
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 221 ustawy poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia przepisu § 5 rozporządzenia i domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006r. (sygn. akt SK 11/05) uchylono przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia stanowiący wprost, że wpis od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego jest wnoszony po otrzymaniu wezwania z sądu.
Jednocześnie jednak obowiązującym przepisem prawa pozostaje dawny ust. 1 § 5 rozporządzenia, który nakłada na uiszczającego wpis obowiązek wskazania sygnatury akt sądowych. Skoro więc ustawodawca nie zmodyfikował tego przepisu po wejściu w życie powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego - wnoszący skargę pełnomocnik oczekiwał na wezwanie do uiszczenia wpisu, aby móc na poleceniu przelewu podać sygnaturę akt sądowych. W przeciwnym razie istniałoby ryzyko odrzucenia skargi z powodu nie uiszczenia wpisu zgodnie z wymogami § 5 rozporządzenia, tj. bez podania sygnatury akt sądowych, a profesjonalny pełnomocnik nie może narażać swojego mocodawcy na ryzyko odrzucenia skargi poprzez uznanie, iż nie została ona należycie opłacona. Tymczasem sygnatura akt może być znana wnoszącemu skargę dopiero po jej przekazaniu przez organ, za pośrednictwem którego skarga jest wnoszona do sądu oraz po uzyskaniu informacji z sądu o numerze sygnatury akt.
Wnoszący skargę kasacyjną wskazał także, że uzasadnienie powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie odnosi się do wspomnianego obowiązku podawania sygnatury akt sądowych, co świadczy o tym, że Trybunał nie kwestionuje samej zasadności informowania profesjonalnego pełnomocnika o sygnaturze, w celu umożliwienia mu wniesienia wpisu. W pełni koresponduje to z ratio wskazanego przepisu, jakim jest uzależnienie wniesienia wpisu od wcześniejszego przekazania skargi przez organ wydający zaskarżoną decyzję. Jest to konsekwencja wprowadzenia zasady wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, która oznacza, że zgodnie z przepisem art. 54 § 3 ustawy organ ma prawo uwzględnić żądanie skargi w całości i zmienić wcześniej wydaną decyzję. Stąd wobec powyższego, a także faktu obowiązywania na dzień wnoszenia skargi przepisu art. 221 ustawy, znajdującego rozwinięcie w § 5 rozporządzenia - wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że Sąd I instancji nie ma prawa żądać od pełnomocnika będącego radcą prawnym uiszczenia wpisu, bez uprzedniego poinformowania go o sygnaturze akt sprawy, co może nastąpić dopiero po przekazaniu skargi do Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
Przede wszystkim podnieść należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 11/05 orzekł, że powoływany w skardze kasacyjnej § 5 ust. 2 rozporządzenia jest niezgodny z art. 221 ustawy oraz art. 2 Konstytucji RP, przyznając jednocześnie, że art. 180, art. 219 § 2 i art. 221 ustawy są zgodne z Konstytucją RP, co oznacza, że z dniem ogłoszenia tego wyroku (17 marca 2006r.) przepis § 5 ust. 2 stracił moc wiążącą i z tą datą obowiązek uiszczenia należnej opłaty bez wezwania dotyczy również wpisu od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego. W takiej sytuacji Sąd I instancji, wobec wniesienia skargi po dniu wyeliminowania z obrotu prawnego omawianego przepisu nie mógł wezwać profesjonalnego pełnomocnika wnoszącego skargę do uiszczenia od niej wpisu i był zobowiązany do odrzucenia skargi, skoro z brzmienia art. 221 ustawy, na podstawie którego wydano zaskarżone orzeczenie wynika, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.
Co prawda powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego zmienił sytuację procesową stron wnoszących skargę przez profesjonalnych pełnomocników, ponieważ aktualnie są oni zobowiązani do uiszczania wpisu stałego od skargi bez wezwania sądu i to pod rygorem jej odrzucenia. Pełnomocnicy muszą też pokonać trudności łączące się z właściwym opisaniem sprawy, od której wnoszony jest wpis w sytuacji, gdy nie będą jeszcze dysponowali sygnaturą akt sądowych, co podniesiono w skardze kasacyjnej. Niemniej jednak należy zauważyć, że przy dochowaniu należytej staranności, której można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika, trudności te nie są nierozwiązywalne i nie skutkują niemożnością dokonania wpłaty w sposób wskazany w ustawie. Nie sposób bowiem uznać, że opisanie zaskarżanego rozstrzygnięcia przy dokonywaniu wpłaty wpisu przekracza możliwości adwokata czy radcy prawnego.
Nietrafny jest więc prezentowany w skardze kasacyjnej pogląd, że uiszczenie wpisu od skargi do sądu administracyjnego bez podania sygnatury akt sądowych stanowiłoby wadliwe dokonanie tej czynności i mogłoby być podstawą do uznania, iż wpis został uiszczony w sposób nieprawidłowy, a w konsekwencji doprowadzić do odrzucenia skargi. Skoro bowiem przepisy ustawy (art. 221) zawierają wymóg opłacania pism podlegających opłacie stałej, wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników bez wzywania do uzupełnienia tego braku przez sąd pod rygorem ich odrzucenia czy pozostawienia bez rozpoznania, to przepisy rozporządzenia, mające charakter lex specialis w stosunku do ustawy, nie mogą tego zmienić. Jakiekolwiek więc regulacje tego aktu nie mogą wpływać na interpretację przepisów ustawy, a przy trudnościach interpretacyjnych to przepisy ustawy mają pierwszeństwo.
W konsekwencji należy uznać, że skoro art. 221 ustawy stanowi podstawę do odrzucenia pism wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, które nie zostały należycie opłacone nie wskazując, że chodzi o pisma wnoszone bezpośrednio do sądu, a wniesienie skargi za pośrednictwem organu administracji (art. 54 §1 ustawy) wszczyna postępowanie sądowe, to wpis od skargi sporządzonej przez adwokata czy radcę prawnego winien zostać uiszczony przed upływem terminu do jej wniesienia, bez względu na niemożność dokonania przy opłacaniu skargi opisu sprawy w sposób określony w przepisach rozporządzenia. Taka interpretacja przepisów jest uzasadniona, skoro nie wskazanie sygnatury akt sądowych sprawy nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej dokonanie wpłaty wpisu od skargi zgodnie z przepisami ustawy.
Tym samym zwlekanie przez pełnomocnika skarżącego z uiszczeniem wpisu od skargi do nadania sprawie sygnatury przez sąd nie może skutkować uznaniem, że wpis taki został uiszczony terminowo, pomimo uchybienia wymogowi określonemu w art. 53 § 1 w zw. z art. 221 ustawy.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są nietrafne, a zaskarżone orzeczenie pozostaje w zgodzie z przepisami i orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Takie rozpoznanie sprawy, ustalające fakt uchybienia przez stronę skarżącą terminu do uiszczenia wpisu od skargi, nie pozbawia jednak możliwości do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.