Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2976/18 oddalił skargę P.W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] kwietnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego do obsługi stawów oraz urządzeń leśnych w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rybackim na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...], gmina [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P.W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1/ naruszenie prawa materialnego § 5 ust. 7 pkt 1 Uchwały Nr 111/53/18 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) - i nieuwzględnienie zawartego w powyższym przepisie wyłączenia zakazu budowania nowych obiektów budowlanych - w stosunku do innych niż rzeki cieków naturalnych w rozumieniu art. 16 ust. 5 ustawy Prawo wodne, tj. strug, strumieni i potoków.
Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wskazał ponadto, że jedynie z najdalej idącej ostrożności procesowej, powołuje również pozostałe podstawy kasacyjne, a mianowicie:
2/ naruszenie prawa materialnego - § 4 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia nr 113 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich - poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że obowiązujący na jego podstawie zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych obejmuje również pas 100 m od linii innych cieków wodnych niż rzeki, tj. potoków, strug i strumyków i innych wód płynących, pomimo że w chwili wydawania powyższego rozporządzenia Wojewoda nie był uprawniony do określenia zakazu także dotyczącego potoków, strug i strumieni, zaś po wprowadzeniu takiej możliwości zakaz dotyczący potoków, strug i strumieni nigdy nie został wprowadzony;
3/ naruszenie prawa materialnego - art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w zw. z § 4 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia nr 113 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich, zastąpionym następnie przez § 5 ust. 1 pkt 8 Uchwały Nr 111/53/18 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 grudnia 2018 r. w prawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich, poprzez ich:
a/ błędną wykładnię, prowadzącą do uznania, że:
- - ciężar udowodnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie wyjątków od zakazu zabudowy w pasie 100 metrów do linii brzegów, spoczywa na wnioskodawcy, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że to na organie spoczywa ciężar wykazania, że nie zachodzą okoliczności pozwalające na wyłączenie stosowania zakazu,
- - obiekty służące prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej są wyłączone spod zakazu budowania, o którym mowa w tymże przepisie, jedynie w przypadku podmiotów, które już prowadzą racjonalną gospodarkę rolną, leśną lub rybacką - podczas gdy prawidłowa wykładania powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że skorzystanie z powyższego wyłączenia, jest możliwe także przez podmioty, które zamierzają rozpocząć prowadzenie racjonalnej gospodarkę rolnej, leśnej lub rybackiej, b/ niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności w postaci prowadzenia racjonalnej gospodarki leśnej oraz zamiaru prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej jako podstaw wyłączających stosowanie zakazu zabudowy w pasie 100 metrów od linii brzegowej, 4/ naruszenie prawa materialnego - § 4 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia nr 113 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich oraz zastępującego go § 5 ust. 7 pkt 3 Uchwały Nr 111/53/18 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 grudnia 2018 roku w prawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich w zw. z art. 31 ust. 3 oraz 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich błędną (niekonstytucyjną) wykładnię, prowadzącą do uznania, że nieruchomość nie znajduje się na obszarze zwartej zabudowy wsi [...], podczas gdy prawidłowa, prokonstytucyjna wykładnia powyższego przepisu prowadzi do uznania dopuszczalności zabudowy nieruchomości z powołaniem się na indywidualne okoliczności sprawy, w tym znajdowanie się nieruchomości w obszarze zabudowy wsi [...] oraz fakt, że nieruchomość znajduje się na granicy obszaru chronionego, 5/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: naruszenie art. 65 § 1 p.p.s.a. (w przypadku zaś podpisania odpowiedzi na skargę przez profesjonalnego pełnomocnika - naruszenie art. 66 § 1 p.p.s.a.), poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącego odpisu odpowiedzi na skargę, co pozbawiło skarżącego możliwości zapoznania się z argumentami zawartymi w odpowiedzi i ustosunkowania się do nich, a przez to pozbawiło skarżącego możliwości obrony swoich praw, co zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności postępowania w całości.
Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym również kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. w całości, zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie - 14 dni - postanowienia uzgadniającego projekt decyzji o warunkach zabudowy działki nr [...] obręb [...], gmina [...] dla inwestycji budynku gospodarczego do obsługi stawów oraz urządzeń leśnych w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rybackim oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym również kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego wskazał, że zaskarżony wyrok oparty został na treści przepisów zawartych w Rozporządzeniu nr 113 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich. Jednakże 7 lutego 2019 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Warmińsko-Mazurskiego opublikowana została uchwała nr 111/53/18 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich. Uchwała powyższa weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia i z tą też datą utraciło moc Rozporządzenie nr 113 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich, na którym został oparty zaskarżony wyrok.
Uchwała Sejmiku na nowo określiła zakazy obowiązujące na terenie obszaru chronionego. Zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych został zapisany w § 5 ust. 1 pkt 8. Jednocześnie w ust. 7 pkt 1 powyższego paragrafu Sejmik wprost określił, że zakaz ten nie dotyczy cieków naturalnych innych niż rzeki w rozumieniu art. 16 ust. 5 ustawy Prawo wodne. Powyższe oznacza zatem, że zakaz nie obejmuje strug, strumieni i potoków. W aktualnym stanie prawnym nie występuje zatem ograniczenie w budowaniu obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od strug, strumieni i potoków na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich.
Przepływająca wzdłuż nieruchomości Struga [...] stanowi niewielki ciek wodny o długości 10 km. Powierzchnia jej zlewni wynosi 33 km2. Spadek poziomu koryta jest niewielki. Struga [...] klasyfikowana jest jako struga. Klasyfikację Strugi [...] jako strugi potwierdzają dane urzędowe z Wykazu Nazw Wód Płynących.
Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wskazał, że również przed wejściem w życie Uchwały nr 111/53/18 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich, zakaz zabudowy obowiązujący na podstawie Rozporządzenia Wojewody nie obejmował terenów położonych nad strugami. Podstawą prawną upoważniającą Wojewodę do ustanowienia zakazu budowania wzdłuż linii brzegowych rzek był art. 23 ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - we wówczas obowiązującym brzmieniu. Zgodnie z powyższymi przepisami Wojewoda był uprawniony do wprowadzenia na obszarze chronionego krajobrazu zakazu "lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej".
Korzystając z przyznanej delegacji ustawowej Wojewoda zdecydował o wprowadzeniu na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek. Wprowadzony przez wojewodę zakaz, w świetle przepisów prawa, dotyczył terenów wokół rzek, natomiast nie dotyczył terenów innych niż rzeki, cieków wodnych, a więc potoków, strug i strumieni (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 września 2009 r. IV SA/Wa 880/09). Od czasu ustanowienie przez Wojewodę w 2008 r. zakazu lokalizacji obiektów w pasie 100 m od rzeki ustawa o ochronie przyrody była wielokrotnie nowelizowana. Z dniem 1 sierpnia 2008 r. delegacja do określania zakazów na terenie obszarów chronionego krajobrazu została odebrana wojewodzie i przekazana sejmikowi województwa. W dniu 11 września 2015 r. weszła natomiast w życie ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu.
Ustawodawca zredefiniował dotychczasowe rozumienie pojęcia rzeki na gruncie ustawy o ochronie przyrody, poprzez zapisanie w art. 5 ust. 16a, że rzeką jest każdy ciek naturalny w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - a więc także potok, struga i strumień. W wyniku powyższej nowelizacji doszło do zmiany uprawnień sejmiku województwa w zakresie wprowadzania zakazów na terenie obszarów chronionego krajobrazu. Poczynając od 11 września 2015 r. sejmiki straciły uprawnienie do wprowadzania zakazów w dotychczasowym zakresie, natomiast uzyskały możliwość wprowadzenia zakazów w nowym zakresie - obejmującym tereny położone także wokół potoków, strug i strumienie. Ustawa doprowadziła do rozbieżności pomiędzy tekstem aktualnej delegacji oraz tekstem zakazów określonych we wcześniej wydanych rozporządzeniach.
Niezależnie od przedstawionych argumentów wskazujących na nieobowiązywanie na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich zakazu budowania obiektów w sąsiedztwie potoków, strug i strumieni, pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wskazał, że nawet gdyby tego rodzaju zakaz obowiązywał, to w sprawie znajdowałoby zastosowanie wyłączenie obejmujące obiekty służące prowadzeniu racjonalnej gospodarki leśnej lub rybackiej
Zakaz zabudowy stanowi wyjątkowe odstępstwo od ogólnej zasady dopuszczalności zabudowy. W powyższej sytuacji, wyjątki od powyższego zakazu, stanowią de facto powrót do ogólnej zasady, przez co organ chcąc powołać się na zakaz zabudowy, powinien nie tylko wykazać istnienie podstaw do zastosowania zakazu, lecz również wykluczyć wszelkie wyłączenie od tego zakazu.
W konsekwencji to na organie spoczywa ciężar wykazania, iż dany obiekt nie będzie służył prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej czy rybackiej.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego kasacyjnie organ nie przedstawił dowodów wykazujących, że obiekt nie będzie służył prowadzeniu racjonalnej działalności leśnej lub rybackiej. W powyższej sytuacji nieuzgodnienie warunków zabudowy oraz oddalenie skargi przez Sąd było nieuzasadnione. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd uznał, że użycie sformułowania "obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rybackiej", wskazuje, że pożądane jest aby działalność taka była już prowadzona. Jednocześnie sąd nie zakwestionował, iż prowadzenie racjonalnej gospodarki rybackiej wymaga odpowiedniego wyposażenia technicznego.
Skarżący nie prowadzi racjonalnej gospodarki leśnej i przy tym tego nie kwestionuje, gdy tymczasem działka nr [...], obręb [...], gmina [...], zgodnie z ewidencją gruntów stanowi w części grunty leśne (Ls) o powierzchni 0,33 ha. Skarżący podtrzymuje, iż prowadzenie działalności leśnej w sposób racjonalny wymaga umieszczenia na terenie działki budynku gospodarczego. Urządzanie oraz utrzymywanie zasobów leśnych i upraw leśnych wiąże się bowiem ze stosowaniem odpowiednich narzędzi oraz środków ochrony roślin, zaś wymóg racjonalności nakazuje, aby były one łatwo dostępne i możliwe do szybkiego zastosowania. Działalność leśna nie jest prowadzona przez skarżącego w miejscu jego zamieszkania.
Skarżący każdorazowo dojeżdża na teren działki prywatnym samochodem. Nie jest zatem działaniem racjonalnym, aby skarżący każdorazowo woził ze sobą narzędzia oraz środki ochrony roślin, mające służyć czynnościom składającym się na prowadzenia racjonalnej działalności leśnej.
Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wskazał, że własność podlega konstytucyjnej ochronie, a ograniczenia w zakresie konstytucyjnych praw i wolności mogą być ustanawiane, tylko wtedy, gdy są konieczne, między innymi dla ochrony środowiska. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Powyższe oznacza, że w przypadku stosowania przepisów ograniczających prawo własności, np. z uwagi na ochronę przyrody, należy ważyć dwie wartości, jakimi jest prawo własności oraz ochrona przyrody. W każdym przypadku należy indywidualnie ocenić, czy w kontekście konkretnych okoliczności danej sprawy uzasadnione jest ograniczenie prawa własności w imię ochrony przyrody. W rozpoznawanej sprawie zwrócić należy uwagę, na szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie pierwszeństwa prawu własności przed ochroną przyrody: 1/ lokalizacja działki w centrum wsi [...] - działka znajduje się przy głównym skrzyżowaniu we wsi i bezpośrednio sąsiaduje z obszarem zwartej zabudowy wynikającym ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - granica działki stanowi granice obszaru zwartej zabudowy, 2/ lokalizacja działki na samy krańcu obszaru chronionego - granica działki wyznacza granice obszaru chronionego.
Powyższe okoliczności przemawiają za tym, aby - z uwagi na indywidualne okoliczności - przyznać pierwszeństwo konstytucyjnemu prawu własności.
Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zwrócił uwagę, że w toku postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania, poprzez niedoręczenie stronie skarżącej odpisu odpowiedzi organu na skargę. Powyższe pismo, mimo iż zostało złożone, nie zostało doręczone w odpisie, ani skarżącemu, ani jego pełnomocnikowi. Brak doręczenia stronie pism procesowych stanowi uchybienie przepisom postępowania, mające znaczenie na wynik sprawy, stanowi zatem podstawę kasacyjną o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Powyższe naruszenie pozbawiło skarżącego prawa poznania stanowiska organu w sprawie oraz ustosunkowania się do niego.
Co więcej, mając na uwadze rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, doszło do pozbawienia skarżącego możności obrony swoich praw. Skarżący, po wysłaniu skargi oczekiwał bowiem na doręczenie mu odpisu odpowiedzi organu na skargę, by móc poznać stanowisko organu, zweryfikować je oraz się do niego ustosunkować.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że jest ona pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu niedoręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu odpowiedzi na skargę, co - w ocenie pełnomocnika skarżącego kasacyjnie - pozbawiło skarżącego możliwości zapoznania się z argumentami zawartymi w odpowiedzi na skargę i ustosunkowania się do nich, a przez to pozbawiło skarżącego możliwości obrony swoich praw, co zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności postępowania w całości.
Powyższy zarzut jest niezasadny ponieważ odpowiedź organu administracji na skargę została doręczona na prawidłowy adres kancelarii pełnomocnika skarżącego, wskazany w skardze i odebrana w dniu 17 stycznia 2019 r. Zwrotne poświadczenie odbioru znajduje się na k. 40 akt sądowych.
Odnosząc się do zarzutu niezastosowania § 5 ust. 7 pkt 1 Uchwały Nr 111/53/18 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich, wyjaśnić należy, że w dacie wydawania postanowień w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego do obsługi stawów oraz urządzeń leśnych w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rybackim (organ I instancji - 27 kwietnia 2018 r., organ II instancji - 21 sierpnia 2018 r.) obowiązywało Rozporządzenia nr 113 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich.
Sąd oceniał legalność zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji na datę ich wydania. Nie można zarzucić organom administracji niezastosowania Uchwały Nr 111/53/18 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 28 grudnia 2018 r. bowiem w dacie wydawania postanowień nie została ona jeszcze uchwalona. Organy administracji są zobowiązane orzekać uwzględniając stan prawny z daty wydania postanowienia, co wynika wprost z art. 6 k.p.a., jak i przede wszystkim z art. 7 Konstytucji RP.
Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Wojewody z 2008 r. w kontekście niezastosowania odstępstwa od zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w odległości 100 m od linii brzegu Strugi [...] z uwagi na realizację inwestycji - budynku gospodarczego, który ma służyć prowadzeniu racjonalnej gospodarce leśnej i rybackiej. Skarżący w wywodach skargi oraz skargi kasacyjnej nie kwestionował, że tego rodzaju działalności nie prowadzi, ale podkreślił że ma zamiar prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej po wybudowaniu obiektu mającego służyć temu celowi.
Słusznie uznał Sąd I instancji, że w kwestionowanym przepisie rozporządzenia użyto sformułowania "służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rybackiej", a zatem pożądanym jest aby działalność taka była już prowadzona, i to na zasadach określonych w ustawie szczególnej. Samo oświadczenie skarżącego o zamiarze prowadzenie takiej działalności i przystąpieniu do sporządzenia operatu rybackiego, poparte wyłącznie wpisem PKD do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, nie mogło przesądzać, że skarżący prowadzi gospodarstwo rybackie, a tym bardziej, że działalność ta jest "racjonalną gospodarką rybacką". Z treści zaskarżonego postanowienia wynikało jedynie, że na działce inwestycyjnej znajdują się dwa sztuczne zbiorniki wodne, a skarżący w 2013 r. występował o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie na działce inwestycyjnej zbiornika wodnego regulującego stosunki wodne.
Dlatego - zdaniem Sądu - organy uzgadniające prawidłowo przyjęły, że skarżący nie wykazał, ani że budynek gospodarczy który zamierza zrealizować będzie służył racjonalnej gospodarce rybackiej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 652), czy gospodarce leśnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r. poz. 788). Zgodnie z ww. art. 6 ust. 2 ustawy o rybactwie śródlądowym racjonalna gospodarka rybacka polega na wykorzystywaniu produkcyjnych możliwości wód, zgodnie z operatem rybackim, w sposób nienaruszający interesów uprawnionych do rybactwa w tym samym dorzeczu, z zachowaniem zasobów ryb w równowadze biologicznej i na poziomie umożliwiającym gospodarcze korzystanie z nich przyszłym uprawnionym do rybactwa, natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach gospodarka leśna - to działalność leśna w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Skarżący nie zakwestionował w skardze kasacyjnej, że racjonalnej gospodarki rybackiej oraz gospodarki leśnej nie prowadzi.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji RP chroniących prawo własności, należy przyznać, że prawo własności w polskim porządku prawnym chronione jest w sposób szczególny, bowiem przepisom dotyczącym ochrony własności nadano rangę konstytucyjną. Prawo własności nie jest jednak nieograniczone. Art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Możliwość ograniczenia prawa własności w przepisach Konstytucji RP została przewidziana w art. 64 ust. 3, który stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
W aspekcie powołanych powyżej przepisów, zarzut skarżącego dotyczący ich naruszenia należy uznać jako nieuzasadniony. Ograniczenie prawa własności zostało bowiem wprowadzone w przepisie mającym rangę ustawową ze względu na ochronę środowiska. Takim przepisem jest bowiem art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody który stanowił - w dacie wydania Rozporządzenia nr 113 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich - iż utworzenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze rozporządzenia wojewody. Przepis ten jednocześnie upoważniał Wojewodę do określenia zakazów właściwych dla danego obszaru chronionego krajobrazu wybranych spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikających z potrzeb jego ochrony.
Należy zatem stwierdzić, że ograniczenie prawa własności, wynikające z ustanowienia Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich związane jest z ochroną środowiska, zaś przepis, który ograniczył prawo własności posiadał rangę ustawową. Nie można bowiem ograniczenia prawa własności upatrywać w przepisach rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Wzgórz Dylewskich, które to przepisy regulują jedynie kwestie szczegółowe, a samo ograniczenie prawa własności było w tym zakresie możliwe na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, obowiązującej w dacie wydania rozporządzenia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Wobec tego, że skarżący zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.