Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 25 października 2007 r., sygn. akt II SA/Po 418/07 odrzucił skargę R. G. i Z. G. wniesioną na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej. Sąd I instancji stwierdził, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie zatytułował zaskarżone orzeczenie. Organ postanowieniem w oparciu o art. 123 § 1 oraz o art. 149 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, a zgodnie z art. 149 § 3 kpa odmowa wznowienia postępowania administracyjnego następuje w drodze decyzji. Wobec powyższych ustaleń Sąd I instancji przyjął, iż zaskarżony akt jest decyzją i od decyzji organu odwoławczego odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem tego organu służy odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, iż strony wniosły skargę zgodnie z pouczeniem zawartym w przedmiotowym postanowieniu.
W ocenie Sądu I instancji skarżący wnieśli skargę nie wyczerpując przysługującej im drogi odwoławczej wobec czego skargę należało odrzucić.
Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną wniósł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej P.p.s.a.) polegające na nierozpoznaniu skargi z dnia 16 sierpnia 2007 r. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, czego konsekwencją było wydanie przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi. Naruszenie art. 149 § 3 w zw. z art. 126 kpa, poprzez jego nie zastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie przez Sąd, że organ nadzoru budowlanego powinien był w miejsce postanowienia wydać decyzję administracyjną. Naruszenie art. 6 P.p.s.a. poprzez błędne udzielenie stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego wskazówek co do tego, że skarżone postanowienie jest decyzją administracyjną i że na to postanowienie przysługuje stronom prawo do wniesienia odwołania w terminie przewidzianym dla decyzji administracyjnych.
Ponadto organ zarzucił postanowieniu naruszenie art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez pozbawienie skarżących prawa do kontroli aktu administracyjnego przez niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ m.in. podniósł, iż Sąd nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku merytorycznego rozpoznania skargi od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Zamiast tego bezpodstawnie wydał postanowienie o odrzuceniu skargi. Nadto organ wskazał, iż skoro skarżący złożyli do organu nadzoru budowlanego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dotyczącego ustalenia opłaty legalizacyjnej za budowę budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc postanowienia, od którego służyło zażalenie na mocy art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązkiem organu było wydać postanowienie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej kończy się postanowieniem stosownie do treści art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zatem rozstrzygnięcie dotyczące odmowy wznowienia postępowania administracyjnego organ winien być również wydać w formie postanowienia (vide art. 123 § 1 oraz art. 149 § 3 w zw. z art. 126 kpa). A zatem organ właściwie rozpoznając wniosek strony orzekł w formie postanowienia.
Od postanowienia odmawiającego wznowienia w sprawie służy zażalenie. Wznowienie postępowania nastąpi na podstawie postanowienia niezaskarżalnego w drodze zażalenia, natomiast odmowa wznowienia postępowania powinna nastąpić w formie postanowienia, na które służy zażalenie (por. W. Chróścielewski, Nowelizacja artykułu 126 k.p.a. a nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego, PiP 1996, z. 2, s. 20).
Błędnie zatem organ wskazał w pouczeniu, że postanowienie wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego jest orzeczeniem ostatecznym i nie służy na nie zażalenie a jedynie skarga do sądu administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Pomimo tego, iż organ błędnie pouczył skarżących, iż nie przysługuje im zażalenie na przedmiotowe postanowienie to Sąd I instancji prawidłowo skargę odrzucił z uwagi na nie wyczerpanie środków zaskarżenia.
Niezasadnym jest zatem zarzut [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., iż na obecnym etapie postępowania Sąd I instancji miał obowiązek merytorycznego rozpoznania skargi, wobec ustalenia, że skarga została wniesiona przed wyczerpaniem środków zaskarżenia (w niniejszej sprawie zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego).
Błędne pouczenie w kwestii zaskarżenia orzeczenia nie może natomiast wywoływać dla strony ujemnych skutków i stanowi podstawę złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.
Z przyczyn wskazanych wyżej nie można uznać za słuszny zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż naruszenie to w sprawie nie występuje.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 182 § 1 P.p.s.a.