Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 czerwca 2020 r. sygn. akt IV SAB/Wa 525/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania (1) umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpoznania odwołania S. M. od decyzji Wojewody M. z dnia 15 marca 2019 r. nr...; (2) stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania; (3) stwierdził, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; (4) oddalił skargę w pozostałej części; (5) zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz S. M. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W skardze kasacyjnej S. M. zaskarżył powyższy wyrok w części, mianowicie: oddalenia skargi w pozostałym zakresie i niezasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł oraz zasądzenia od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego kwoty 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, bez uwzględnienia całości kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pełnomocnika skarżącego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 12 § 1 i 2, w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 oraz art. 36 § 1 i 2 w zw. z art. 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze. zm.), w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a., przez ich błędną wykładnię i oddalenie skargi w pozostałym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i nieprzyznanie skarżącemu wnioskowanej sumy pieniężnej.
Skarżący wniósł o uchylenie ww. wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, od organu dla skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, przy czym nie można było przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Należy również zaznaczyć, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem sformułowane w niej zarzuty nie mogły podważyć oceny Sądu Wojewódzkiego dotyczącej zaskarżonej części wyroku.
Podkreślić należy, że naczelną zasadą postępowania wywołanego skargą kasacyjną, o czym stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związanie sądu drugiej instancji granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia, należy bowiem w niej przytoczyć podstawy kasacji wraz z ich uzasadnieniem, przy czym oba te elementy muszą ze sobą korespondować. Trzeba, zatem w skardze kasacyjnej wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który zdaniem wnoszącego kasację został naruszony przez sąd pierwszej instancji. W odniesieniu do prawa materialnego autor skargi kasacyjnej winien wykazać, na czym polegała błędna wykładnia przepisów, bądź niewłaściwe ich zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisów. Z kolei przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należało wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd pierwszej instancji, przedstawić, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej pełnomocnik sformułował zarzut błędnej wykładni przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 12 § 1 i 2, w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 oraz art. 36 § 1 i 2 w zw. z art. 132 § 1 k.p.a., w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. Strona skarżąca kasacyjnie zakwestionowała brak zasądzenia sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł oraz zasądzenie od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego kwoty 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, postulując przyznanie od organu dodatkowej kwoty 240 zł.
Oceniając tak sformułowane zarzuty naruszenia przepisów postępowania należy zwrócić uwagę, że nie odnoszą się one do podstawy prawnej orzeczenia Sądu Wojewódzkiego w zaskarżonej części. Należy zaznaczyć, że na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki, w przypadku stwierdzonej bezczynności mógł przyznać od organu na rzecz skarżącego wnioskowaną sumę pieniężną, jednak w tej części orzekł o oddaleniu skargi. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnione zostały przesłanki nieuwzględnienia żądania skarżącego w zakresie wnioskowanej sumy pieniężnej. Aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł merytorycznie zweryfikować rozstrzygnięcie z punktu IV wyroku musiałby być zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenie przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. Tymczasem w podstawie kasacyjnej przytoczono wyłącznie art. 149 § 1 p.p.s.a., który stanowił podstawę rozstrzygnięcia Sądu Wojewódzkiego zawartego w punkcie I wyroku.
Skarga kasacyjna nie wskazuje natomiast na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 149 § 2 p.p.s.a. Wskazać zatem należy, że próba skutecznego podważenia stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie braku przyznania skarżącemu oczekiwanej sumy pieniężnej powinna obejmować zarzut wskazujący na naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a., czego w analizowanej skardze kasacyjnej nie uczyniono. Powyższe w konsekwencji powodowało nieskuteczność podniesionego zarzutu (por. motywy wyroków NSA z 29 maja 2020 r., I OSK 1734/19 oraz 8 grudnia 2020 r., II OSK 1589/20).
Odnosząc się natomiast do kwestii zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wskazać należy, że w sentencji wyroku Sądu Wojewódzkiego ograniczono się w pkt V do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kwoty 357 zł, przy czym w motywach wyroku wskazano na zastosowanie konstrukcji z art. 206 p.p.s.a. odnośnie miarkowania kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki przedstawił przyczyny obniżenia kosztów do połowy stawki wynagrodzenia za czynności adwokackie. Orzeczenie Sądu Wojewódzkiego podjęte na podstawie art. 206 p.p.s.a. nie podlegało jednak ocenie instancyjnej, skoro w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu dotyczącego tego właśnie przepisu. Zaznaczyć należy, że również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie powołano przepisów art. 149 § 2 i art. 206 p.p.s.a., stanowiących podstawę prawną zaskarżonej części wyroku. W rezultacie zarzuty podniesione w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. okazały się nieskuteczne.
Jeszcze raz wskazać należy, że wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej sprawia, że Naczelny Sąd Administracyjny władny jest badać naruszenie jedynie tych przepisów prawa, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą, natomiast nie jest dopuszczalne, aby Sąd ten dokonywał konkretyzowania, uzupełniania bądź korygowania wadliwie sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Ponadto przypomnieć trzeba, że ustanowiony w art. 175 § 1 p.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski z założenia powinien gwarantować sporządzenie skargi kasacyjnej w sposób odpowiadający wymogom ustawy, a tym samym umożliwiający Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne jej rozpoznanie.
Tymczasem w niniejszej sprawie, wobec wskazanej wyżej wadliwości zarzutów kasacyjnych, niemożliwa była weryfikacja stanowiska Sądu Wojewódzkiego w zakresie odmowy przyznania sumy pieniężnej i obniżenia kosztów postępowania.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
- - ---------------------- 4