Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II SAB/Gl 46/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. M. i M.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [..] w przedmiocie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego mieszkania oraz budynku.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia 11 września 2017 r. A. M. i M. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [..] w przedmiocie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego mieszkania oraz budynku związanego z wykonaniem prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1073/16.
Skarżący podkreślając, iż nie wydano dotąd decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy zarzucili naruszenie art. 35 § 1 i § 2, art. 36 § 1 i art. 37 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie określonych w tych przepisach terminów. W związku z powyższym wnieśli o zobowiązanie PINB dla Miasta [..] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia mu akt, a także o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnie pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przytoczyli dotychczasowy przebieg zdarzeń podkreślając, iż 3 lipca złożyli do organu powiatowego wezwanie do wykonania wyroku z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II SA/GI 1073/16. W dniu 8 września złożyli nadto do organu ponaglenie na bezczynność, a mimo to organ nie wykonał dotąd odpowiedniej czynności administracyjnej. Do dnia złożenia ponaglenia do organu drugiej instancji nie zostały wykonane żadne czynności, pomimo upływu ustawowych terminów przewidzianych na załatwienie sprawy.
Naruszono tym samym nie tylko zapis art. 35 § 3 k.p.a., który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, ale także art. 8 - naruszając zasadę zaufania do organów, oraz art. 12 - zasadę szybkości postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [..] stwierdzając, iż skarga jest bezzasadna, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wskazał, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu skarga musiała zostać oddalona, wobec braku podstaw do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [.].
Z akt sprawy wynika, że prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [..] postępowanie w sprawie zawilgocenia mieszkania nr [..] w budynku przy ulicy S. w B. zostało umorzone decyzją nr [..] z dnia [..] czerwca 2016 r., która następnie została utrzymana w mocy decyzją [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] sierpnia 2016 r. Jednak wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt II SA/GI 1073/16 obie wymienione powyżej decyzje zostały uchylone, a więc sprawa ponownie wróciła do organu pierwszej instancji.
Akta sprawy wraz z wymienionym powyżej wyrokiem z dnia 29 marca 2017 r. zostały zwrócone organowi powiatowemu w dniu 6 lipca 2017 r. Tak więc wezwanie skarżących z dnia 3 lipca 2017 r. wzywające do wykonania wyroku trafiło do organu jeszcze przed doręczeniem mu wyroku. Po uzyskaniu akt sprawy i przedmiotowego wyroku organ powiatowy podjął niezwłocznie wszelkie niezbędne kroki w celu wyjaśnienia sprawy, by zgodnie z zaleceniem Sądu zebrać niezbędny materiał dowodowy w celu umożliwienia jej załatwienia. W toku tego postępowania organ przeprowadził ponowne czynności kontrolne w przedmiotowym budynku, a także bezpośrednio w mieszkaniu skarżących. W wyniku oględzin stwierdzono zawilgocenia i zagrzybienia w piwnicy skarżących, co potwierdzono w dołączonej do akt sprawy dokumentacji zdjęciowej. Dołączono do akt dodatkowe informacje i materiały, m.in. informację kominiarską z dnia 15 grudnia 2016 r. czy wcześniejszą opinię W związku z pozyskanymi nowymi dowodami dokonano ponownej analizy stanu technicznego budynku i lokalu nr 3, szczególnie pod kątem stwierdzeń i ocen zawartych w twierdzeniach skarżących oraz w zebranej dokumentacji.
Przesłuchano też dodatkowo J. F. na okoliczność nieprawidłowości w lokalu nr [..] oraz wykonanego protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych, dymowych i wentylacyjnych w budynku. Wreszcie z tak uzupełnionym materiałem dowodowym zapoznano strony tego postępowania, umożliwiając im jego przeglądanie oraz zajęcie stanowiska przed wydaniem decyzji. Sąd I instancji wskazał, że trudno w takich okolicznościach sprawy stwierdzić, by zakończenie tego postępowania decyzją nr [..] z dnia [..] września 2017 r. nastąpiło w warunkach rażącego naruszenia przepisów dotyczących terminów załatwienia spraw administracyjnych. Wprawdzie w art. 35 § 3 k.p.a. stwierdzono, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, to w niniejszej sprawie od otrzymania akt sprawy wraz z przedmiotowym wyrokiem - w dniu 6 lipca 2017 r. do wydania decyzji kończącej postępowanie - decyzją nr [..] z dnia [..] września 2017 r. nie upłynęło dużo więcej czasu.
Nadto co wynika z zapisu § 5 cytowanego przepisu art. 35 k.p.a. - do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych przy dokonywaniu określonych czynności czy okresów opóźnień spowodowanych z winy stron albo przyczyn niezależnych od organu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. M. i M. M., zaskarżając go w całości i domagając się zmiany - stosownie do treści 188 p.p.s.a. - zaskarżonego wyroku i przy ustaleniu że przewlekle prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanego skargą oraz skargą kasacyjną według norm prawem przepisanych względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Jednocześnie stosownie do treści art. 182 § 2 p.p.s.a. zrzekli się prawa do rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 151 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi ponieważ nie można dopatrzeć się przewlekłości w działaniu organu, nie mówiąc już w ogóle o jego bezczynności, podczas gdy zważywszy, że wydanie decyzji w dniu [.]. września 2017 r. w sprawie już rozpoznawanej i znanej organowi, po ponad dwóch miesiącach od zwrotu akt (od dn. 6 lipca 2017 r.) i po ponagleniu oraz po wniesieniu skargi w okresie gdy organ administracji pozostawał w zwłoce zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., tym bardziej, że skarżący nie otrzymali zawiadomienia stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., oznacza przewlekłość, a zatem ich skarga stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. pamiętając, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, winna zostać uwzględniona w zakresie żądania stwierdzenia przewlekłości, natomiast w związku z wydaniem decyzji w pozostałej części na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie zasądzając przy tym na rzecz skarżących koszty postępowania stosownie do treści art. 200 i art. 201 p.p.s.a.
Postanowieniem z dnia 21 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną M. M. (k.90 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Nadto zgodnie z art.182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego, polegającym na jego błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu /pkt 1/ lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /pkt 2/. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego, ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Kwestionowanie prawidłowości przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych może nastąpić wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej, wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., obejmującej zarzuty naruszenia wszelkich mających zastosowanie w postępowaniu sądowym przepisów procedury, jeżeli naruszenie to mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznanej sprawy należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącego powołał się wprawdzie na podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zarzut naruszenia przepisów postępowania nie może zostać uwzględniony z uwagi na jego niewłaściwe sformułowanie.
Przepis art. 151 p.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Już sama treść powołanego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego wskazuje na to, że nie może on stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, bez powiązania z konkretnie wskazanym przepisem prawa materialnego lub procesowego naruszonym przez Sąd w fazie kontroli zaskarżonej decyzji.
Stwierdzić należy powyższego wymogu autor skargi kasacyjnej nie spełnił, gdyż potraktował art. 151 p. p. s. a. jako samodzielną podstawę kasacyjną.
Pomimo tego należy jednak wskazać, że jak słusznie uzasadnił Sąd I instancji, po zwrocie akt w dniu 6 lipca 2017 r. wraz z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt lI SA/GI 1073/16, uchylającym decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [.] sierpnia 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [..] czerwca 2016 r., organ podjął wszelkie niezbędne kroki aby w warunkach rozszerzenia przedmiotu skargi (zgodnie z zaleceniem Sądu) zebrać przy udziale stron postępowania dowody i materiały umożliwiające załatwienie sprawy. Przewidziano ponowne czynności kontrolne w budynku i mieszkaniu skarżących, stwierdzając w piwnicy zawilgocenia i zagrzybienia. Wykonano dokumentację zdjęciową. Dołączono informację kominiarską z dnia 15 grudnia 2016 r. W związku z uzyskanymi dowodami dokonano ponownej analizy stanu budynku i lokalu nr [..] w kontekście stwierdzeń i ocen zawartych w dokumentacji.
Przesłuchano dodatkowo świadka na okoliczności stwierdzone w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych, dymowych i wentylacyjnych, w tym na stwierdzone nieprawidłowości. Wobec możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym powiadomiono strony o ustaleniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania, a następnie w dniu [..] września 2017 r. wydano decyzję nr [..] kończącą postępowanie w sprawie.
Mając na uwadze przeprowadzone przez organ czynności, nie można było dopatrzeć się przewlekłości w działaniu organu, nie mówiąc już w ogóle o jego bezczynności. Nie można też uznać, że końcowe załatwienie sprawy wymienioną decyzją w dniu [.] września 2017 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej. Również niewielkie przekroczenie terminów wskazanych w art.35 k.p.a. nie nosi cech przewlekłości zważywszy na skomplikowany i wymagający dokładnego zbadania charakter sprawy. Zarzut skarżącego kasacyjnie rażącego naruszenia prawa jest niezrozumiały, z uwagi na okres postępowania, rozpoczęty zdaniem skarżącego z dniem 3 lipca 2017 r., jednak w tej dacie organ nie dysponował jeszcze wymienianym powyżej wyrokiem z 29 marca 2017., do wykonania którego był wzywany.
Słusznie też wskazał Sąd I instancji, że nie można w okolicznościach niniejszej sprawy zarzucić Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2017 r. sygn. II SA/G11073/16.
W sprawie wykonany bowiem został wymieniony wyrok. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [..] wydał wskazane powyżej rozstrzygnięcie, które także już zostało zakwestionowane, wskutek czego [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [..] listopada 2017 r. własną decyzję, uchylając kwestionowaną decyzję organu powiatowego i nakładając wymienione w tej decyzji obowiązki do wykonania na Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ulicy S. w B.. Brak tym samym podstaw do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [..].
Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że brak było podstaw w okolicznościach niniejszej sprawy do stwierdzenia bezczynności i przewlekłości organu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.