Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1962/09

Uzasadnienie

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2008 r., VI SA/Wa 796/08, oddalił skargę A. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

a) Komendant Stołeczny Policji w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. cofnął A. T. pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej, myśliwską do celów łowieckich oraz sportową do celów sportowych.

A. T. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. akt [...] za złożenie fałszywych zeznań i fałszywe oskarżenie, tj. przestępstwa z art.233 § 1 w zw. z art.234 i art.11 § 2 Kodeksu karnego (w warunkach zbiegu przepisów ustawy) oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z dnia [...] lipca 2006 r. (sygn. akt [...]) za przestępstwo przeciwko mieniu z art. 205 § 1 dawnego Kodeksu karnego.

Organ zaliczył skarżącego do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art.15 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, t.j.: Dz.U. z 2004 r. nr 52, poz.525 ze zm., dalej powoływana jako "u.bron.amun.") i z tego względu cofnął mu pozwolenie na broń palną (art.18 ust.1 pkt 2 u.bron.amun.).

b) Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego A. T., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji w Warszawie z dnia [...] listopada 2007 r.

Prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu jest okolicznością wystarczającą do bezwarunkowego cofnięcia pozwolenia na broń. Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z dnia [...] lipca 2006 r. jest prawomocny i uznaje stronę za winną popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu.

Zatarcie skazania za oba popełnione przestępstwa może nastąpić tylko jednocześnie (art.108 k.k.), przy czym - jeśli orzeczona była kara grzywny lub środek karny - nie może to nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania (art.76 § 2 k.k.). Zatarcie skazania za powyższe przestępstwa nastąpi z mocy prawa jednocześnie nie wcześniej niż w maju 2010 r., tj. z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby orzeczonej drugim wyrokiem sądu (art.76 § 1 k.k.). Do czasu zatarcia skazania skarżący jest w świetle prawa osobą karaną, m.in. za przestępstwo przeciwko mieniu, co w świetle dyspozycji art.18 ust.1 pkt 2 w zw. z art.15 ust.1 pkt 6 u.bron.amun. nie pozwala na zachowanie stronie pozwolenia na broń. Przepis ten ma charakter obligatoryjny.

c) A. T. w skardze na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. podniósł, że organ nie wziął pod uwagę całokształtu przepisów dotyczących sprawy, a rozpoznał tylko jeden jej aspekt tj. to, czy skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu, czym naruszył zasady wyrażone w artykułach 7 i 8 k.p.a.

Przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń, w trybie art.18 ust.1 pkt 2 w zw. z art.15 ust.1 pkt 6 u.bron.amun., jest wyłącznie uzasadniona obawa, że osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a organ, który prowadzi postępowanie o cofnięcie pozwolenia na broń musi w sposób jednoznaczny wykazać, iż obawa taka istnieje i że jest ona uzasadniona w stosunku do poddanej ocenie osoby. Przepis ten nie formułuje domniemania prawnego, iż osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu jest osobą, która może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Uzasadniona obawa (art.15 ust.1 pkt 6 u.bron.amun.), dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni, powinna być realna i wynikać z rzeczywistych przesłanek. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie danej osoby czy też ujemne cechy jej charakteru. Cofając skarżącemu pozwolenie na broń, Komendant Główny Policji powinien wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego uznał, iż interes społeczny w tym konkretnym przypadku jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga pozbawienia pozwolenia.

Błędna jest interpretacja art.108 k.k. dotycząca zatarcia skazania za oba przestępstwa. Skarżący nie został skazany za dwa lub więcej nie pozostających w zbiegu przestępstw, jak również nie popełnił ponownie przestępstwa po rozpoczęciu, lecz przed upływem, okresu wymaganego do zatarcia skazania. Powoływany przepis mógłby mieć zastosowanie tylko w przypadku, gdyby popełnił przestępstwo po wydaniu pierwszego wyroku skazującego.

2. Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2008 r., VI SA/Wa 796/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną.

Sąd I. instancji podkreślił, że interpretacja art.108 k.k., nie ma dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przepis art.18 ust.1 pkt 2 w związku z art.15 ust.1 pkt 6 u.bron.amun. ma charakter jednoznaczny. Użycie przez ustawodawcę słów "w szczególności" poprzedzających wyliczenie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Organ nie musi tu przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, musi ustalić jedynie fakt skazania lub prowadzenia postępowania za określone przestępstwa.

Skoro skarżący w dacie decyzji był osobą skazaną za przestępstwo przeciwko mieniu, to należy on do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa. Organ prawidłowo ustalił, iż spełniona została przesłanka obligatoryjnego cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni.

W ocenie Sądu I. instancji, nie ma znaczenia dla sprawy dobra opinia na temat skarżącego w miejscu jego zamieszkania czy w macierzystym kole łowieckim. Ustawodawca nie pozostawił organowi administracyjnemu w tym względzie żadnego wyboru. Sam fakt popełnienia tego rodzaju przestępstw lub choćby prowadzenie postępowania karnego przeciwko posiadaczowi broni w sprawie popełnienia takiego czynu rodzi już obawę, że osoba dopuszczająca się tych czynów może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Ustalone okoliczności faktyczne w sprawie świadczą o lekceważącym stosunku skarżącego do obowiązujących przepisów prawa oraz przeczą nieskazitelnej postawie. Uzasadnia to konkluzję, że interes skarżącego w posiadaniu prawa do dysponowania bronią bezwzględnie winien ustąpić na rzecz interesu społecznego, którego racją jest m.in. ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego.

3. A. T. w skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 20 czerwca 2008 r. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I. instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na podstawie art.183 § 1 oraz art.183 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej powoływana jako "P.p.s.a.") wniósł o rozważenie z urzędu nieważności postępowania przed Sądem I. instancji z uwagi na to, że przedmiotem postępowania na skutek pomyłki Sądu była skarga Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie postępowania na broń palną myśliwską nie mającą żadnego związku z osobą i sprawą A. T. przez co WSA pozbawił go możliwości obrony swoich praw.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art.18 ust.1 pkt 2 w związku z art.15 ust.1 pkt 6 u.bron.amun., polegająca na przyjęciu, iż wobec osób skazanych przeciwko mieniu organ ustala jedynie fakt skazania wyrokiem karnym, a ustawa automatycznie kwalifikuje takie osoby jako mogące użyć posiadaną broń do celów sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku prawnego,
2. - naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj. art.134 § 1, art.138, art.139 § 3 P.p.s.a. przez wydanie wyroku dotyczącego zupełnie innej sprawy (osoby o innych personaliach, innej decyzji administracyjnej, innego pozwolenia, innej broni), a sprostowanie późniejsze wyroku postanowieniem z dnia 23 czerwca 2008 r. z powołaniem się na oczywistą omyłkę "pisarską" nie może być uznane za zasadne wobec diametralnych różnic, które miały charakter nieodwracalny.
3. - naruszenie artykułów 6, 7 i 77 K.p.a. przez nierozważenie przez Sąd I. instancji wszystkich okoliczności i aspektów sprawy i pominięcie wiążących wykładni NSA.
4. 4. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

A. Najdalej idzie żądanie stwierdzenia przez NSA nieważności zaskarżonego wyroku "z uwagi na to, że przedmiotem postępowania na skutek pomyłki Sądu była skarga Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008r nr [...] w przedmiocie postępowania na broń palną myśliwską nie mającą żadnego związku z osobą i sprawą ze skargi A. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] przez co Wojewódzki Sąd Administracyjny pozbawił Skarżącego możliwości obrony swoich praw, gdyż składane wyjaśnienia, wnioski i uwagi zgłaszane Sądowi na rozprawie Sąd odnosił do sprawy Z. S. zawierającej inne realia rzeczowe i procesowe.

Zarzut ten nie został przez Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniony. Postanowieniem z dnia 19 września 2008 r., II OZ 946/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 796/08 o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 796/08 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną postanawia oddalić zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niedokładność lub omyłka może dotyczyć m. in. oznaczenia stron, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność. Niewątpliwie zatem za oczywistą omyłkę należy uznać błędy w komparycji wyroku Sądu I instancji z dnia 20 czerwca 2008 r., które obligowały Sąd I. instancji do sprostowania wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał ponadto, że konfrontacja omyłek w pierwszym tekście wyroku – z jednej strony oraz akt sprawy (sygnatura akt sądowych, protokół z rozprawy oraz uzasadnienie wyroku z dnia 20 czerwca 2008 r., w którym powołane jest zarówno nazwisko i imię skarżącego, jak i data oraz numer zaskarżonej przez niego decyzji) – z drugiej strony uzasadniają konkluzję, iż Sąd I. instancji rozpoznał i rozstrzygnął sprawę A. T., zaś jego zażalenie na sprostowanie nie może być uwzględnione.

B. Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy interpretacji podstaw prawnych zaskarżonych decyzji czyli art.18 ust.1 pkt 2 w związku z art.15 ust. 1 pkt 6 u.bron.amun. Skarżący prezentuje pogląd, że sam fakt skazania za przestępstwo przeciwko mieniu nie skutkuje automatyczną utratą uprawnień do posiadania broni. Brak bowiem przepisu, który w taki sposób, jednoznacznie regulowałby tę kwestię.

Ten zarzut nie może być uwzględniony z uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09: Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 u.bron.amun.

Dlatego prawidłowo interpretowały powyższe przepisy zarówno organy administracyjne, jak i Sąd I. instancji, dostrzegając normatywny związek między wyrokiem skazującym za przestępstwo przeciwko mieniu – z jednej strony oraz obowiązkiem organu administracyjnego cofnięcia pozwolenia na broń takiemu skazanemu – z drugiej strony.

C. Konsekwencją przyjętej przez skarżącego wykładni prawa materialnego był zarzut naruszenia przez organy administracyjne przepisów procedury administracyjnej (artykułów 7 i 77 K.p.a.) o obowiązku ustalenia i przeanalizowania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w sprawie.

Natomiast konsekwencją wskazanej powyżej wykładni tych przepisów prawa materialnego (akceptowanej przez organy administracyjne i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a obecnie również – przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej uchwale z dnia 18 listopada 2009 r.) jest zasadnicze zredukowanie do niezbędnego minimum postępowania wyjaśniającego poprzedzającego cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym wyrok skazujący o którym mowa w art.15 ust.1 pkt 6 u.bron.amun. całkowicie zwalnia organ administracyjny z obowiązku prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Dysponując wyrokiem skazującym organ administracyjny miał bezwzględny obowiązek cofnięcia zezwolenia, a zasada szybkości postępowania (art.12 K.p.a.) nakazywała rezygnację ze zbierania dodatkowych dowodów i dokonywania własnej oceny okoliczności istotnych w sprawie.

D. Skoro wyrok skazujący był w ocenianej sprawie administracyjnej w postępowaniu sądowym w I. instancji bezwzględną przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń więc do chwili zatarcia skazania organ administracyjny nie mógł odstąpić od wydania zaskarżonej decyzji. Z tego powodu nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia prawa przez Sąd I. instancji, który pozytywnie ocenił brak oceny organu administracyjnego znaczenia dla niniejszej sprawy administracyjnej pozytywnego przebiegu 2/3 orzeczonego okresu próby. Taka ocena nie mieści się bowiem w kompetencjach organu administracyjnego.

E. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddala skargę kasacyjną.