Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 marca 2019 r., III SAB/Lu 22/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę V. V. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżącej przysługiwało - na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. – prawo do wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia (Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców). Cudzoziemka nie skorzystała z prawa wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., dotyczącego sposobu załatwiania przez Wojewodę [...] wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. (data wpływu do organu) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że Skarżąca w dniu [...] lipca 2017 r. upoważniła K. Z. do występowania w jej imieniu w sprawie o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na pracę (k. 11 akt adm.). Ponaglenie z dnia [...] lutego 2018 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniesione zostało przez K. Ł., działającego wyłącznie w imieniu firmy A. Sp. z o. o. Ponaglenie to nie pochodziło więc od skarżącej, ale od osoby niebędącej stroną postępowania. Z treści trzech pism - z dnia [...] grudnia 2017 r. (k. 38 akt sąd.) skierowanego przez organ do K.Z., z dnia [...] stycznia 2018 r. zatytułowanego "zapytanie dot. przyszłych pracowników firmy" (k. 40 akt sąd.) oraz z dnia [...] stycznia 2018 r. stanowiącego odpowiedź K. Ł. na wspomniane wyżej "zapytanie" i jednocześnie wyjaśnienie, że zostanie wniesiona "skarga/ponaglenie za pośrednictwem Wojewody [...] do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców" (k. 41 akt sąd.) – nie wynika, aby K. Ł. był osobą uprawnioną do wniesienia skutecznego ponaglenia w imieniu Skarżącej. Zdaniem Sądu, bez znaczenia w tej sytuacji było postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2008 r. uznające ponaglenie K. Ł. za nieuzasadnione.
W skardze kasacyjnej V. V. zaskarżyła w całości opisane wyżej postanowienie zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- 1. art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że A. Sp. z o. o. nie była stroną postępowania, w ramach którego zostało złożone ponaglenie pismem z dnia [...] lutego 2018 r.;
- 2. art. 62 k.p.a. i art. 37 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że współuczestnik postępowania A. Sp. z o. o. nie mógł wnieść ponaglenia w interesie i na rzecz innego współuczestnika - V. V.;
- 3. art. 52 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż istnieje podstawa do odrzucenia skargi, gdyż Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, skoro to nie ona wniosła wcześniej ponaglenia, w następstwie którego została wydana merytoryczna decyzja przez organ wyższego stopnia dotycząca wniesionego ponaglenia.
Na podstawie przedstawionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Powyższy przepis uzależnia dopuszczalność wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania od uprzedniego wniesienia do właściwego organu ponaglenia. Brak takiego ponaglenia skutkuje odrzuceniem skargi.
Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, bowiem stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie wniosła wymaganego prawem ponaglenia. Powyższe stanowisko jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe. Ponaglenie z dnia [...] lutego 2018 r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniesione zostało przez K. Ł., działającego wyłącznie w imieniu firmy A. Sp. z o. o. Ponaglenie to nie pochodziło więc od Skarżącej, ale od osoby niebędącej stroną postępowania. Podkreślić należy, że decyzja administracyjna zezwalająca na pobyt czasowy lub odmawiająca udzielenia takiego zezwolenia oddziałuje jedynie na uprawnienia i obowiązki jej adresata - osoby, do której jest skierowana. Ustawa o cudzoziemcach reguluje zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ich przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego, tryb postępowania oraz organy właściwe w tych sprawach (art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach).
Pracodawca, który chce zatrudnić cudzoziemca nie jest objęty zakresem podmiotowym tej ustawy. W postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy rozstrzyga się o indywidualnym uprawnieniu i obowiązku cudzoziemca. W wyniku wydania decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę nie następuje nawiązanie stosunku pracy i w związku z tym nie można przyjąć, iż decyzja ta rozstrzyga się o uprawnieniu lub obowiązku przyszłego pracodawcy.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, która wówczas stanowi źródło tego interesu (A.S. Duda, Interes prawny w polskim prawie administracyjnym, Warszawa 2008, s. 79). Musi przy tym być to taka norma, którą można wskazać, i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Zawsze powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić. Normę będącą podstawą interesu prawnego stanowić może nie tylko konkretna norma materialnego prawa administracyjnego, ale również norma prawa materialnego z innej gałęzi prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między powszechnie obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
Interes prawny powinien być indywidualnym interesem prawnym konkretnej jednostki. Jednocześnie związek pomiędzy wspomnianą normą prawa materialnego, a sytuacją takiej jednostki musi być w odniesieniu do postępowania aktualny i bezpośredni. Interes prawny nie może być przewidywalny w przyszłości, ale musi realnie istnieć.
Dodatkowo należy wskazać, że ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 107) w ustawie o cudzoziemcach dodano art. 113a wskazujący, że w postępowaniu w sprawie udzielenia albo cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy stroną postępowania jest wyłącznie cudzoziemiec, o którym mowa, odpowiednio, w art. 98 ust. 1 albo art. 101 tej ustawy. Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. zgodnie z art. 12 tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Powyższa zmiana nie miała charakteru normatywnego, tylko doprecyzowujący istniejący stan prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zatem uznał, że A. Sp. z o. o. nie jest stroną postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę a K. Ł. był osobą uprawnioną do wniesienia skutecznego ponaglenia w imieniu skarżącej. Za prawidłowe należy również uznać ustalenia Sądu pierwszej instancji, że Cudzoziemka nie skorzystała z prawa wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a.
Wobec niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.